آلپ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
آلپ
Mont Blanc oct 2004.JPG
مون بلان، بلندترین قله آلپ
بالاترین نقطه
قلهمون بلان
مرتفع‌ترین نقطه
برجستگیمون بلان
ارتفاع۴٬۸۰۸٫۷۳ متر (۱۵۷۷۶٫۷ پا) [۱]
فهرست‌بندی
مختصات۴۵°۴۹′۵۸″ شمالی ۰۶°۵۱′۵۴″ شرقی / ۴۵٫۸۳۲۷۸°شمالی ۶٫۸۶۵۰۰°شرقی / 45.83278; 6.86500
ابعاد
طول۱٬۲۰۰ کیلومتر (۷۵۰ مایل)
عرض۲۵۰ کیلومتر (۱۶۰ مایل)
مساحت۲۰۰٬۰۰۰ کیلومترمربع (۷۷۰۰۰مایل‌مربع)
جغرافیا
کشورها اتریش،  فرانسه،  آلمان،  ایتالیا،  لیختن‌اشتاین،  موناکو،  اسلوونی و   سوئیس
زمین‌شناسی
کوه‌زاییکوه‌زایی آلپی
مقیاس زمانی زمین‌شناسیترشیاری
نوع سنگشیست براق، فلیش و مولاس

رشته‌کوه‌های آلپ (ایتالیایی: Alpi‎، فرانسوی: Alpes‎، آلمانی: Alpen‎، اسلونیایی: Alpe‎) بلندترین و گسترده‌ترین رشته‌کوه‌های قاره اروپا هستند[۲] که با طول ۱٬۲۰۰ کیلومتر از هشت کشور فرانسه، سوئیس، موناکو، ایتالیا، لیختن‌اشتاین، اتریش، آلمان و اسلوونی می‌گذرند.[۳] به‌طور کلی کوه‌های آلپ از نیس در غرب مدیترانه تا تریسته در کرانه آدریاتیک و وین در ابتدای حوضه آبریز پانونی گسترده شده‌اند. این کوه‌ها در طی ده‌ها میلیون سال و در اثر برخورد صفحات تکتونیکی آفریقا و اوراسیا تشکیل شده‌اند.

بلندترین قلهٔ آلپ مون بلان است که با ۴۸۱۰ متر بلندا در مرز کشورهای فرانسه، ایتالیا و سوئیس جای گرفته‌است. این رشته‌کوه دارای ۱۲۸ قله بالای ۴٬۰۰۰ متر است. مونته روزا با بلندای ۴۶۳۳ متر در مرز میان سوئیس و ایتالیا و وایسهورن (شاخ سپید) با بلندای ۴۵۰۶ متر در سوئیس دیگر قله‌های بلند این رشته‌کوه هستند.

منطقه آلپ دارای هویت فرهنگی قوی است. فرهنگ سنتی کشاورزی، تولید پنیر و کارهای چوبی هنوز در روستاهای آلپ وجود دارد. صنعت گردشگری این منطقه از اوایل سده بیستم شروع به رشد کرد و پس از جنگ جهانی دوم بسیار گسترش یافت و تا پایان قرن به صنعت غالب تبدیل شد. تاکنون چند دوره از بازی‌های المپیک زمستانی در کوه‌های آلپ سوئیس، فرانسه، ایتالیا، اتریش و آلمان برگزار شده‌است. در حال حاضر در این منطقه ۱۴ میلیون نفر زندگی و سالانه ۱۲۰ میلیون نفر از آن بازدید می‌کنند.[۴]

رشته کوه‌هایی را هم در زلاند نو و استرالیا به نام آلپ خوانده‌اند، در زلاندنو آلپ جنوبی و در استرالیا رشته کوه آلپ استرالیا. نام آلبانیا نیز از آلپ ریشه گرفته. واژه آلپ در زبانهای اروپایی گاه به عنوان مترادف برای کوه استفاده می‌شود و به همین دلیل آلبانیای قفقاز (منطقه کوهستانی) نیز در اصل آلپانیا بوده. همچنین کشیدگی این رشته کوه در کناره دریای آدریاتیک را رشته کوه آلپ دیناری می‌خوانند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

کتاب فرهنگ ریشه یابی لغات (اتیمولوژی) Etymologisches Wörterbuch des Deutschen. نوشته و. فایفر. مونیخ ۲۰۰۵. شابک: 3-423-32511-9, S. ۳۰

  1. "Le Mont-Blanc passe de 4.810 mètres à 4.808,7 mètres".
  2. "Alps". The Hutchinson unabridged encyclopedia with atlas and weather guide. Abington, United Kingdom: Helicon. 2014.
  3. "Alpine Convention" بایگانی‌شده در ژوئیه ۲۹, ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine. Alpine Conferences. Retrieved August 3, 2012
  4. Chatré, Baptiste, et al. (2010), 8

Wikipedia contributors, "Alps," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alps&oldid=271832411 (accessed February 24, 2009).