دانشگاه ساپینزای رم
 | |
.jpg) | |
| نام مستعار | UniRoma1 |
|---|---|
| شعار | آینده از اینجا گذشته است (آینده در اینجا اتفاق افتاده است) |
شعار به انگلیسی | The future has passed through here |
| نوع | دولتی |
| بنیانگذاری شده | ۱۳۰۳ |
| وابستگی | دولت ایتالیا |
| رئیس | پروفسور لوییجی فراتی |
| اعضای هیئت علمی | ۳٬۵۷۶ استاد |
| کارمندان مدیریتی | ۲٬۳۲۰ نفر کارکنان فنی و کتابدار |
| دانشجویان | ۱۲۲٬۱۴۳ (۲۰۲۴) |
| موقعیت | رم، ایتالیا |
| رنگ آموزشگاه | Pompeian red & gold[۱][۲] |
| وبگاه | |
دانشگاه ساپینزای رم،[۳] با نام رسمی ساپینزا - دانشگاه رم (به ایتالیایی: Sapienza - Università di Roma)، از قدیمیترین مراکز آموزش عالی در جهان،[۴] بزرگترین دانشگاه اروپا[۵] یکی از معتبرترین دانشگاههای اروپا[۶] و همچنین معتبرترین و برترین[۷] دانشگاه در ایتالیا است که در سال ۱۳۰۳ میلادی، تأسیس شده است. شهر دانشگاهی ساپینزا که بهطور رسمی با نام (Città Universitaria) شناخته میشود، با حدود۱۲۲٬۱۴۳ نفر دانشجو در مرکز شهر رم واقع شده است.[۸] ساپینزا در زبان ایتالیایی به معنای «فرزانگی» یا «خِرَد و نخبگی» است و همچنین نماد و نشان دانشگاه ساپینزا، تصویر مینروا، الههٔ خرد و دانش در اسطورهشناسی روم باستان است.[۹]
این دانشگاه بر پایهٔ رتبهبندی تجمیعی دانشگاههای برتر (ARTU) جایگاه بالایی دارد. این نظام رتبهبندی، ترکیبی است که نتایج سه نظام معتبر جهانی شامل Academic Ranking of World Universities (ARWU), Times Higher Education World University Rankings (THE) و QS World University Rankings (QS) را با یکدیگر تلفیق کرده و میانگین امتیاز دانشگاهها را محاسبه میکند. این رتبهبندی توسط دانشگاه نیو ساوت ولز در سیدنی منتشر میشود و بر پایهٔ نتایج سال ۲۰۲۴، ساپینزا در میان دانشگاههای ایتالیا در جایگاه نخست قرار گرفته است.[۱۰]
دانشگاه ساپینزا رم در برخی رشتهها در سطح جهانی از جایگاه برجستهای برخوردار است که این دانشگاه را در این حوزهها به یک برند جهانی تبدیل کرده به صورتی که در رتبهبندیهای بینالمللی در جایگاههای دو رقمی قرار دارد و در بین صد دانشگاه برتر جهان قرار گرفته است؛ از جمله در رشتهٔ پزشکی با رتبهٔ ۹۴، جراحی با رتبه ۷۱، دندانپزشکی با رتبه ۵۸، داروسازی و داروشناسی با رتبه ۵۶، روانشناسی با رتبه ۵۷، علوم سیاسی با رتبهٔ ۶۳، حقوق با رتبه ۷۵، هنر و علوم انسانی با رتبهٔ ۴۰، علوم طبیعی با رتبهٔ ۶۱، تاریخ با رتبه ۴۵، علم داده و هوش مصنوعی با رتبه ۴۶، فیزیک و اخترشناسی با رتبه ۳۲ و علوم فیزیکی با رتبه ۹۹ در جهان.[۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶] [۱۷]
همچنین این دانشگاه در رشتهٔ مطالعات کلاسیک و تاریخ باستان رتبهٔ نخست جهانی را داراست.[۱۸]
در سال ۲۰۱۳، دانشگاه ساپینزا رم طبق اعلام مرکز رتبهبندی دانشگاههای جهان، رتبه ۶۲ در جهان و بالاترین رتبه در ایتالیا قرار دارد. این دانشگاه توسط رتبهبندی علمی دانشگاههای جهان (ARWU) بهطور مرتب، اولین رتبه در میان دانشگاههای اروپای جنوبی قرار دارد. همچنین، دانشگاه ساپینزا معمولاً به عنوان یکی از ده دانشگاه برتر اروپا است.
از جمله فارغالتحصیلان این دانشگاه، بسیاری از برندگان جایزه نوبل، رئیس پارلمان اروپا، سران چندین کشور و دانشمندان و فضانوردان قابل توجه است. دانشگاه ساپینزا رم تاکنون ۱۰ برندهٔ جایزهٔ نوبل دارد[۱۹] از جمله دانیل باوت، برندهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی در سال ۱۹۵۷.[۲۰] دانشگاه ساپینزا رم از دیرباز در پرورش نخبگان سیاسی ایتالیا نقش چشمگیری داشته است و بسیاری از سیاستمداران، نخستوزیران و رهبران فکری این کشور از فارغالتحصیلان آن بهشمار میروند.[۲۱]
- بر اساس سیستم رتبهبندی کیو.اِس (QS) در سال 2026:[۲۲] ۱۲۸
- بر اساس سیستم رتبهبندی لایدن (Leiden Ranking) در سال 2025:[۲۳] ۸۰
- بر اساس سیستم رتبهبندی تایمز (TIMES) در سال 2026:[۲۴] ۱۷۰
- بر اساس سیستم رتبهبندی CWUR در سال 2025:[۲۵] ۱۲۵
تاریخ
[ویرایش]دانشگاه ساپینزا رم در سال ۱۳۰۳ میلادی به دستور پاپ بونیفاس هشتم و با هدف ایجاد مرکزی برای آموزش عالی تحت نظارت کلیسای کاتولیک بنیانگذاری شد.[۲۶]
در سدههای میانه، ساپینزا یکی از نخستین دانشگاههایی بود که در شکلدهی به نظام دانشگاهی اروپا نقش داشت و بسیاری از مراکز علمی بعدی در ایتالیا از الگوی آموزشی و سازمانی آن الهام گرفتند.
در طول تاریخ خود، این دانشگاه محل تحصیل، تدریس یا پژوهش چهرههای برجستهای در فلسفه، علوم سیاسی، پزشکی، ریاضیات و علوم طبیعی بوده است. از میان شخصیتهای شناختهشدهٔ وابسته به آن میتوان به انریکو فرمی (برندهٔ جایزه نوبل فیزیک در ۱۹۳۸)، جووانی جنتیله، پیترو ننی، جورجو پاریزی (برندهٔ جایزه نوبل فیزیک در ۲۰۲۱) و سِرژیو ماتارلا (رئیسجمهور کنونی ایتالیا) اشاره کرد.[۲۷]
ساپینزا در دورههای مختلف، بهویژه در سدهٔ بیستم، در تحولات سیاسی ایتالیا و جنبشهای دانشجویی اروپا نقش فعالی ایفا کرده و هماکنون نیز یکی از مراکز اصلی گفتوگوهای علمی، فرهنگی و سیاسی در اروپا بهشمار میرود.
واژهٔ «ساپینزا» (Sapienza) در زبان ایتالیایی بهمعنای «خِرَد» یا «دانایی» است و از واژهٔ لاتین sapientia به همین معنا ریشه گرفته است.[۲۸] نماد رسمی دانشگاه، تصویر مینروا، الههٔ خرد و دانش در اسطورهشناسی روم باستان است. مجسمهٔ بزرگ مینروا در مرکز شهر دانشگاهی ساپینزا (Città Universitaria) قرار دارد و یکی از شناختهشدهترین نمادهای دانشگاه بهشمار میآید. این مجسمه توسط مجسمهساز ایتالیایی آرتورو مارتینی ساخته شده و در سال ۱۹۳۵ میلادی همزمان با افتتاح شهر دانشگاهی نصب گردید. چهرهٔ مینروا، نماد پیوند میان خرد، علم و پیشرفت انسانی در سنت دانشگاهی ایتالیا دانسته میشود.[۲۹]
این دانشگاه دارای مجموعه ای از ۱۹ موزه دانشگاهی است که در زمینههای گوناگون علمی، تاریخی و هنری فعالیت میکنند.[۳۰] از میان آنها، موزه تاریخ پزشکی (Museo di Storia della Medicina) جایگاه ویژهای دارد و یکی از ارزشمندترین موزههای پزشکی ایتالیا بهشمار میرود. این موزه در دههٔ ۱۹۳۰ میلادی تأسیس شد و مجموعهای گسترده از ابزارها، آثار هنری و اسناد تاریخی مربوط به سیر تحول علم پزشکی از دوران باستان تا دوران معاصر را در خود جای داده است.[۳۱]
امکانات
[ویرایش]دانشگاه ساپینزا رم از بزرگترین و مجهزترین مراکز دانشگاهی اروپا بهشمار میرود.
این دانشگاه مجموعهای گسترده از موزههای علمی و هنری را در قالب «پولوی موزهای ساپینزا» (Polo Museale Sapienza) در خود جای داده است که شامل موزههای تخصصی همچون موزه تاریخ پزشکی و موزه هنر کلاسیک با بیش از هزار اثر قالبگیریشده از مجسمه های باستانی است.[۳۲]
ساپینزا همچنین دارای سامانهای جامع از ۴۶ کتابخانه است که مجموعاً حدود ۲.۷ میلیون منبع چاپی، ۶۰۰۰ صندلی مطالعه، دسترسی به ۲۰هزار+ کتاب الکترونیکی، ۴۴هزار+ نشریه الکترونیکی و ۱۷۰+ پایگاه داده. همچنین دانشگاه ساپینزا مجهز به چند کتابخانه ۲۴ ساعت است.[۳۳]
دانشگاه ساپینزا دارای دو پلیکلینیک آموزشی اصلی، یعنی Policlinico Umberto I و Azienda Ospedaliero‑Universitaria Sant’Andrea، است.[۳۴] پلیکلینیک اومبرتو یکم، وابسته به ساپینزا، یکی از بزرگترین و مشهورترین بیمارستانهای دانشگاهی اروپا بهشمار میرود و نقش محوری درآموزش پزشکی، پژوهش بالینی و ارائه خدمات درمانی ایفا میکند.[۳۵]
مشاهیر
[ویرایش]دانشگاه ساپینزای رم، فارغالتحصیلان مشهور بسیاری از جمله؛ برندگان جایزه نوبل، رئیس پارلمان اروپا، سران چندین کشور و دانشمندان و فضانوردان قابل توجهی دارد.
دانشگاه ساپینزا نقشی محوری در شکلدهی به نخبگان سیاسی، اقتصادی و فکری ایتالیا دارد. بسیاری از سیاستمداران برجستهٔ ایتالیایی از جمله ماریو دراگی، پائولو جنتیلونی و روبرتو گوالتیهری از فارغالتحصیلان یا استادان این دانشگاه بودهاند و از طریق مناصب ملی و اروپایی خود بر سیاستهای کلان اقتصادی و ادغام اروپایی اثر گذاشتهاند. ساپینزا با مشارکت فعال در برنامههای پژوهشیاتحادیه اروپا، از جمله Horizon Europe (افق اروپا) و شبکهٔ CIVIS، در تدوین سیاستهای آموزشی، فناوری، اقلیمی و حکمرانی داده نقش دارد. این دانشگاه همچنین با تربیت کارشناسان دولتی و حضور اعضای هیئت علمی در شوراهای مشورتی، به پیوند میان پژوهش دانشگاهی و سیاستگذاری عمومی در ایتالیا و اتحادیهٔ اروپا کمک میکند. تأثیر ساپینزا در سیاست یکی از مؤثرترین نمونههای تعامل نهاد دانشگاهی و ساختار قدرت در اروپا بهشمار میآید.[۳۶][۳۷]
افراد معروفی که از دانشگاه ساپینزا رم فارغالتحصیل شدهاند:
| ردیف | فارغالتحصیلان | رتبه علمی | توضیحات | جوایز | |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | فدریکا موگرینی |  |
علوم سیاسی | نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی | - |
| ۲ | انریکو فرمی |  |
فیزیک | فیزیکدان آمریکایی ایتالیاییالاصل، از چهرههای کلیدی در ایجاد بمب اتمی و کاشف: عناصر رادیواکتیو جدید تولید شده توسط تابش نوترون و واکنش زنجیرهای هستهای کنترل شده | موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک |
| ۳ | امیلیو گینو سگر |  |
فیزیک | فیزیکدان، از چهرههای کلیدی در ایجاد بمب اتمی | موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک |
| ۴ | دانیل باوت |  |
علوم اعصاب رفتاری | داروشناسی در زمینه آنتیهیستامینها | موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی |
| ۵ | انیو د گیروگی | ریاضیات | ریاضیدان که در زمینه معادلات دیفرانسیل با مشتقات جزئی کار کرده است. | موفق به دریافت جایزه ولف و جایزه Caccioppoli Prize | |
| ۶ | اومبرتو گیدونی |  |
اخترفیزیک | فضانورد در آژانس فضایی اروپا و آژانس فضایی ایتالیا و مأمور سابق ناسا در مأموریت شاتل فضایی | - |
| ۷ | سرجیو ماتارلا |  |
حقوق | ۱۲مین رئیسجمهور ایتالیا | - |
| ۸ | ویتو ولترا |  |
فیزیک ریاضی | فیزیکدان و ریاضیدان، شناختهشده برای نظریه معادلات انتگرال و معادله لوتکا-ولتررا | - |
| ۹ | چزاره بورجیا |  |
حقوق | کاردینال و سیاستمدار ایتالیایی | - |
| ۱۰ | گابریله دانونزیو | ادبیات | شاعر و نویسنده مشهور ایتالیائی و همچنین روزنامهنگار، نمایشنامهنویس و سیاستمدار | - | |
| ۱۱ | برناردو برتولوچی |  |
ادبیات مدرن | کارگردان و فیلمنامهنویس فیلمهایی چون: آخرین امپراتور، خیالبافها و آخرین تانگو در پاریس و …. | برنده جوایز: روبان نقرهای بهترین کارگردان، جایزه اسکار بهترین کارگردانی، جایزه اسکار بهترین فیلمنامه اقتباسی، جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی، جایزه گلدن گلوب بهترین فیلمنامه، جایزه دیوید دی دوناتلو بهترین کارگردان، دیوید دی دوناتلو بهترین فیلمنامه، جایزه شیر طلایی برای کار خود را در جشنواره فیلم ونیز، درجه افتخاری نخل طلا در جشنواره فیلم کن |
| ۱۲ | چارلز پانزی |  |
کسبوکار (بیزینس) | شناختهشده برای طرح ترفند پانزی که یک طرح سرمایهگذاری کلاهبرداران است که به اسم او نامگذاری شده است. | - |
| ۱۳ | نیکولا کابیبو |  |
فیزیک | دانشمند ایتالیایی، رئیس مؤسسه ملی فیزیک هستهای ایتالیا و رئیس آکادمی علوم پانتیفیکال (علوم اسقفی) | - |
| ۱۴ | مائوریتسیو کلی |  |
ژئوفیزیک | فضانورد در آژانس فضایی اروپا و آژانس فضایی ایتالیا و مأمور سابق ناسا در مأموریت شاتل فضایی | - |
| ۱۵ | عبدالرشید علی شرماکه | علوم سیاسی | ۲مین رئیسجمهور سومالی | - | |
| ۱۶ | لوکا دی مونتدزمولو |  |
حسابداری | کارآفرین و مدیر ارشد اجرایی و رئیس هیئت مدیره شرکت فراری همچنین رئیس فیات اتومبیلز از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ | - |
| ۱۷ | گائتانو فیشرا |  |
ریاضیات | ریاضیدان و تاریخنگار ریاضیات، کار بر روی آنالیز ریاضی، الاستیسیته خطی، معادله دیفرانسیل با مشتقات پارهای و چند متغیره مختلط. عضو چندین آکادمی علوم از جمله آکادمی علوم روسیه. | - |
| ۱۸ | مارچلو پیاسنتینی |  |
معماری | معمار | نظریهپرداز شهری و معمار رسمی رژیم فاشیست |
| ۱۹ | کارلو وردون |  |
ادبیات مدرن | هنرپیشه برجسته، فیلمنامهنویس و کارگردان فیلم. | - |
| ۲۰ | اسکات اودل | تاریخ | نویسنده کتاب | برنده جوایز: مدال نیوبری، جایزه قفسه لوئیس کارول، جایزه ادبیات نسل جوان آلمان | |
| ۲۱ | جورجو آگامبن | فلسفه | فیلسوف | - | |
هیئت علمی و کارکنان
[ویرایش]در میان دانشمندان برجسته که در دانشگاه ساپینزا رم آموزش دادهاند معماران ارنستو باسیله و برونو زوی هستند. شیمیدان امانوئل پاترنو، حقوقدان جولیانو آماتو، ریاضیدان ویتو ولترا. همچنین دکتر دانیل باوت داروساز و برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی، شیمیدان و برنده جایزه نوبل جولیو ناتا، فیزیکدان و برنده جایزه نوبل فیزیک انریکو فرمی و همچنین افرادی چون: ژول مازارن، فدریگو انریکوئس، ماریا مونته سوری، بارنابا تورتولینی، ادواردو آمالدی، اتوره مایورانا، برونو پونتهکوروو، فرانکو راستی، جیووانی باتیستا بکاریا، آنتونیو سینیورینی، نیکولا کابیبو، چزاره بورجیا و جوزپه اونگارتی جز تدریس کنندگان دانشگاه ساپینزا رم بودهاند.
نگارخانه
[ویرایش]
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ "Sapienza University of Rome – Identity Guidelines". Archived from the original on 25 August 2012.
- ↑ "Sapienza University of Rome - Graphic manual" (PDF). June 2007. Archived (PDF) from the original on 6 November 2015. Retrieved 2020-08-07.
- ↑ «Official Sapienza University of Rome name and logos writing guidelines» (PDF). بایگانیشده از اصلی (PDF) در ۱۷ ژانویه ۲۰۰۹. دریافتشده در ۲۷ فوریه ۲۰۱۰.
- ↑ «Our History | Sapienza Università di Roma». www.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ «About Us | Sapienza Università di Roma». www.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ «Sapienza University of Rome Ranking | 2025 | CWUR». cwur.org. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ "Results | ARTU". UNSW Sites (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-20.
- ↑ «Dove siamo | Sapienza Università di Roma». www.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ «Sapienza Tour | Sapienza Università di Roma». www.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ «Aggregated Ranking of Top Universities (ARTU) – Methodology». University Rankings CH. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۵.
- ↑ "60 Best Dental schools in Italy [2025 Rankings]". EduRank.org - Discover university rankings by location (به انگلیسی). 2021-08-11. Retrieved 2025-10-22.
- ↑ "Italy's 69 best Surgeons Medical schools [2025 Rankings]". EduRank.org - Discover university rankings by location (به انگلیسی). 2021-08-11. Retrieved 2025-10-22.
- ↑ "QS World University Rankings for Politics 2025". Top Universities (به انگلیسی). 2025-10-20. Retrieved 2025-10-20.
- ↑ "QS World University Rankings for Medicine 2025". Top Universities (به انگلیسی). 2025-10-20. Retrieved 2025-10-20.
- ↑ «Sapienza first worldwide in Classical Studies for the fifth year running | Sapienza Università di Roma». www.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ "Sapienza University of Rome". Times Higher Education (THE) (به انگلیسی). 2021-11-13. Retrieved 2025-10-22.
- ↑ "QS World University Rankings for Pharmacy & Pharmacology 2025". Top Universities (به انگلیسی). 2025-10-20. Retrieved 2025-10-22.
- ↑ "QS World University Rankings for Classics & Ancient History 2025". Top Universities (به انگلیسی). 2025-10-20. Retrieved 2025-10-20.
- ↑ «Illustrious Alumni and Professors | Sapienza Università di Roma». www.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ "Daniel Bovet | Nobel Prize, Antihistamines, Chemotherapy | Britannica". www.britannica.com (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-20.
- ↑ «Illustrious Alumni and Professors – Sapienza University of Rome». وبگاه رسمی دانشگاه ساپینزا رم. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۵.
- ↑ "QS World University Rankings 2026: Top global universities". Top Universities (به انگلیسی). 2025-10-20. Retrieved 2025-10-20.
- ↑ Studies (CWTS), Centre for Science and Technology. "CWTS Leiden Ranking". CWTS Leiden Ranking (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-22.
- ↑ "World University Rankings 2026". Times Higher Education (THE) (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-20.
- ↑ "World University Rankings 2025 | Global 2000 List | CWUR". cwur.org (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-20.
- ↑ «Our History – Sapienza University of Rome». وبگاه رسمی دانشگاه ساپینزا رم. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۵.
- ↑ «Illustrious Alumni and Professors – Sapienza University of Rome». وبگاه رسمی دانشگاه ساپینزا رم. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۵.
- ↑ «About Us | Sapienza Università di Roma». www.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ «Roma, alla Sapienza la Minerva di Martini rinasce dopo tre mesi di restauro». Corriere della Sera (به ایتالیایی). ۲۰۲۴-۱۱-۱۱. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ «Museums | Sapienza Università di Roma». www.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ «Museo di Storia della medicina | Polo museale». polomuseale.web.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۰.
- ↑ «Museo dell'Arte classica | Polo museale». polomuseale.web.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۱.
- ↑ «Sapienza Library System | Sapienza Università di Roma». www.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۱.
- ↑ «University Hospitals | Sapienza Università di Roma». www.uniroma1.it. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۱.
- ↑ "Storia e futuro". Policlinico Umberto 1 (به ایتالیایی). Retrieved 2025-10-21.
- ↑ "Sapienza University of Rome – European and Global Projects". Sapienza University of Rome. Retrieved 21 October 2025.
- ↑ "CIVIS – European Civic University Alliance". Retrieved 21 October 2025.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Sapienza University of Rome». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۵.
- http://en.wikipedia.org/wiki/Sapienza_University_of_Rome
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانههای ملی | |
| نهادهای پژوهش هنری | |
| پایگاههای دادهٔ علمی | |
| سایر |
|
