گویش هزارگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
هزارگی
Hazaragi.png
زبان بومی در افغانستان
 ایران
 پاکستان
 تاجیکستان
شمار گویشوران
۸٫۹میلیون  (۲۰۱۵)
الفبای فارسی
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۳haz
گلاتولوگhaza1239[۱]

هزارگی (فارسی: هزارگی)، (به گویش هزارگی: آزرگی) گویشی از زبان فارسی افغانستان است که بیشتر مردمان هزاره به این گویش صحبت می‌کنند.[۲][۳]

تعدادی واژه‌های ترکی، مغولی و اوستایی در این گویش موجود است. به عقیده برخی، واژه‌های ترکی و مغولی حدود ۲۰ درصد از واژگان این گویش را تشکیل می‌دهد.[۴]گویش هزارگی برخی از ویژگی‌های دستوری فارسی سدهٔ چهارم و پنجم هجری، را در خود حفظ کرده‌است.[۵]در گویش هزارگی دو حرف «د» و «ت» غلیظ نیز وجود دارد که تلفظ‌شان نزدیک به تلفظ آن حروف در زبان‌های اردو و پشتو است.[۶]

گویش هزارگی از گونهٔ فارسی غزنه و خراسان خاوری ریشه گرفته‌است.[۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Hazaragi". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  2. A. Pisowicz, Origins of the New and Middle Persian phonological systems (Cracow 1985), p. 112-114, 117.
  3. Elphinstone, Mountstuart (Kingdom of Caubul) with a new introduction by Sir Olaf Caroe, London and New York, Oxford University press, 1972.
  4. خاوری، محمد جواد، امثال و حِکم مردم هزاره، مشهد: نشر عرفان، ۱۳۸۰، ص۱۶.
  5. همان. ص ۱۷.
  6. همان، ص۲۰.
  7. ابوبکر گروس، نسرین، قدم‌های آشتی و مسئولیت ما افغان‌ها، [بدون محل انتشار و ناشر]: سال ۲۰۰۰. ص۴۹.