گویش هزارگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
هزارگی
Hazaragi.png
زبان بومی در افغانستان
 ایران
 پاکستان
 تاجیکستان
تعداد گویشوران
۸٫۹میلیون  (۲۰۱۵)
الفبای فارسی
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۳haz
گلاتولوگhaza1239[۱]

هزارگی گویشی از فارسی دری افغانستان است که بیشتر مردمان هزاره به این گویش صحبت می‌کنند.

تعدادی واژه‌های ترکی، مغولی و اوستایی در این گویش موجود است. به عقیده برخی، واژه‌های ترکی و مغولی حدود ۲۰ درصد از واژگان این گویش را تشکیل می‌دهد.[۲]گویش هزارگی برخی از ویژگی‌های دستوری فارسی سدهٔ چهارم و پنجم هجری، را در خود حفظ کرده‌است.[۳]در گویش هزارگی دو حرف «د» و «ت» غلیظ نیز وجود دارد که تلفظشان نزدیک به تلفظ آن حروف در زبانهای پشتو و اردو است. میزان تفاوت گویش هزارگی با فارسی معیار در هزارگی غزنی (جاغوری، مالستان، قره‌باغ، جغتو و ناور..) بسیار زیاد و در هزارگی بامیان، بهسود، دایمیرداد، دایزنگی و دایکندی کم است.[۴]

گویش هزارگی از گونهٔ فارسی غزنه و خراسان خاوری ریشه گرفته‌است.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Hazaragi". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  2. خاوری، محمد جواد، امثال و حِکم مردم هزاره، مشهد: نشر عرفان، ۱۳۸۰، ص۱۶.
  3. همان. ص ۱۷.
  4. همان، ص۲۰.
  5. ابوبکر گروس، نسرین، قدم‌های آشتی و مسئولیت ما افغان‌ها، [بدون محل انتشار و ناشر]: سال ۲۰۰۰. ص۴۹.