زبان روسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
زبان روسیه
русский язык (russkiy yazyk)
بیان[ˈruskʲɪj jɪˈzɨk]
زبان بومی درروسیه، سایر کشورهای پساشوروی
شمار گویشوران
۱۵۰ میلیون  (۲۰۱۰)ne2010
۲۶۰ میلیون (زبان نخست به‌علاوه زبان دوم سخنگو) (۲۰۱۲)
گونه‌های نخستین
Old East Slavic
  • زبان روسیه
الفبای سیریلیک (الفبای روسی)
Russian Braille
وضعیت رسمی
زبان رسمی در
زبان اقلیت
شناخته‌شده در
تنظیم‌شده توسطRussian Language Institute[۱] at the Russian Academy of Sciences
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۱ru
ایزو ۶۳۹-۲rus
ایزو ۶۳۹-۳rus
گلاتولوگruss1263[۲]
زبان‌شناسی53-AAA-ea <53-AAA-e
(varieties: 53-AAA-eaa to 53-AAA-eat)
{{{mapalt}}}
توسط اکثریت تکلم می‌شود (آبی)
توسط اقلیت تکلم می‌شود (آبی کمرنگ)
{{{mapalt2}}}
زبان رسمی (آبی)
زبان دوم (سبز)

زبان روسی (به روسی: русский язык) یکی از زبان‌های هندواروپایی از شاخه زبان‌های اسلاوی است و با الفبای سیریلیک نوشته و خوانده می‌شود. بیش از ۱۵۰ میلیون نفر در دنیا توسط آن با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند و زبان روسی هشتمین زبان پرکاربرد و پرگویش‌ترین زبان اروپا است که در بخش‌های عظیمی از اوراسیا گفتگو می‌شود.

روسی زبان مادری حدود ۱۴۵ میلیون نفر است و ۱۱۰ میلیون نفر آن را به عنوان زبان دوم می‌دانند. روسی یکی از زبان‌های رسمی سازمان ملل متحد، زبان رسمی فدراسیون روسیه و یکی از زبان‌های رسمی کشورهای اروپای شرقی بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و جمهوری خودمختار کریمه و نیز یکی از شش زبان رسمی سازمان ملل متحد است. همچنین این زبان به صورت گسترده در کشورهای اوکراین، گرجستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان و اسرائیل تکلم می‌شود. تاریخ گستردگی زبان روسی به گستردگی امپراتوری روسیه و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مربوط می‌شود. زبان روسی از اروپای شرقی، آسیای شمالی، آسیای مرکزی تکلم می‌شود. از نظر گستردگی، زبان روسی زبان رایج بعد از انگلیسی، چینی، هندی، اسپانیایی، فرانسوی، عربی و بنگالی است.

از هر ۱۰ لغت روسی، یکی از آن ها شباهت زیادی به نسخه انگلیسی خود دارد.[۳] همچنین وام‌واژه‌های روسی در زبان فارسی بسیار است.

پیشینه[ویرایش]

زبان روسی از شاخه اسلاوی زبان‌های هندواروپایی است. زبان‌های اسلاوی بیشتر از دیگر زبان‌های هندواروپایی، به زبان‌های بالتیکی نزدیک هستند. زبان اولیه اسلاوی در تاریخ طولانی خود، به‌ویژه در سده‌های ۴ تا ۶ میلادی دچار دگرگونی زیادی شد. از سدهٔ ششم بود که زبان‌های جداگانه اسلاوی پدید آمدند. زبان روسی باستانی نیای زبان‌های روسی و بلاروسی و اوکراینی معاصر بود. شاخه‌شاخه شدن روسی باستان و پدید آمدن این زبان‌ها در سدهٔ ۱۶ رخ داد.[۴]

تاریخ گستردگی زبان روسی به گستردگی امپراتوری روسیه و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مربوط می‌شود. همچنین وسعت فدراسیون روسیه که درحال حاضر بزرگترین کشور جهان نام دارد به گستردگی این زبان افزوده است. این زبان به دلیل نفوذ سیاسی پایدار روسیه، زبان دوم در اروپای شرقی است.

ادبیات روسی[ویرایش]

ادبیات روسی بسیار غنی بوده و دارای نویسندگان بزرگی چون لئو تولستوی، فیودور داستایفسکی، آنتون چخوف، الکساندر پوشکین، میخائیل لرمونتوف، ماکسیم گورکی، نیکلای گوگول و ولادیمیر ناباکوف می‌باشد.

دستور زبان[ویرایش]

زبان روسی یکی از غنی ترین و پیچیده ترین زبان های دنیا به حساب می آید. دستور زبان زبان روسی بسیار پیچیده است. زبان روسی یکی از سخت‌ترین زبان‌ها است که ساختار گرامری پیچیده دارد.[۵] حتی توانایی خواندن و نوشتن برای برخی از مردم روس غیرقابل دسترس است. حتی امروزه برخی از روسی زبانان، برخی لغات را اشتباه استفاده می کنند.

زبان روسی از نظر ساختار گرامری دارای تشابهاتی با زبان‌های اروپای شرقی و زبان آلمانی است. برخی از مهمترین خصوصیات این گرامری این زبان عبارتند از:

جنسیت اسامی در زبان روسی[ویرایش]

جنسیت اسامی نقش مهمی در زبان روسی ایفا می‌کند. دانستن جنسیت اسامی از این نظر مهم است که این موضوع بر روی صفت‌ها، ضمایر و حالت گذشته افعال تأثیر می‌گذارد. می‌توان گفت ساختن حتی یک عبارت ساده هم در زبان روسی بدون دانستن جنسیت اسامی غیرممکن است.

در زبان روسی هر اسم می‌تواند یکی از سه جنسیت زیر را داشته باشد:

  • مذکر
  • مؤنث
  • خنثی

جنسیت اسامی در روسی از پاره‌ای قواعد تبعیت می‌کند. این قواعد در بیشتر موارد (اما نه همیشه) صادقند. اگر اسم به حیوان یا انسان اشاره کند، اسامی اشاره‌کننده به فرد یا حیوان مذکر، از نظر گرامری هم مذکر خواهد بود و برای مؤنث‌ها برعکس. اسامی خنثی هم به اشیا یا مفاهیم انتزاعی اشاره می‌کنند. تنها دسته کوچکی از جانداران از نظر گرامری اسم خنثی دارند.

البته تعداد زیادی از اشیاء و اسامی غیر زنده هم مذکر یا مؤنث هستند. جنسیت این اسامی از قاعده‌ای تبعیت نمی‌کند و رابطه‌ای با معنای آن‌ها ندارد. طبقه‌بندی اسامی غیر زنده به مذکر و مؤنث از طریق حروف آخر آن‌ها قابل شناسایی است. در واقع جنسیت بیشتر اسامی در زبان روسی را می‌توان از طریق آخرین حروف شناسایی کرد. تعدادی قواعد ساده برای شناسایی جنسیت اسامی وجود دارد. این قواعد برای نوآموزان کافی خواهد بود البته به یاد داشته باشید که از این طریق نمی‌توان جنسیت تمام اسامی روسی را شناسایی کرد.[۶]

حالت‌ها[ویرایش]

زبان روسی هم مانند بیشتر زبان‌های اسلاوی حالت محور است. این یعنی در این زبان به جای جایگاه اسم، حالت یا پادژ (Падеж) آن نقش اسم در جمله را مشخص می‌کند. زبان روسی دارای شش حالت متفاوت برای اسامی است:

  • فاعلی (Nominative): حالت فاعلی به فاعل جمله اشاره می‌کند. فاعل به معنای واژه‌ای است که فعلی را در جمله انجام می‌دهد. به مثال زیر توجه کنید:

Студент говорит (دانش آموز صحبت می‌کند)

در جمله بالا دانش آموز فاعل جمله به حساب می‌آید.

  • مفعولی مستقیم (Accusative): حالت مفعولی مستقیم به مفعول مستقیم جمله اشاره می‌کند و در مقابل حالت مفعولی غیر مستقیم قرار می‌گیرد. به مثال زیر توجه کنید:

Студент читает книгу (دانش آموز کتاب می‌خواند)

در این جمله کتاب مفعول مستقیم جمله است. برای درک بهتر مفعول مستقیم بهتر است مفعول غیر مستقیم را هم بشناسید.

  • مفعولی غیر مستقیم (Dative): حالت مفعولی غیر مستقیم به مفعول غیر مستقیم در جمله اشاره می‌کند. به مثال زیر توجه کنید:

Студент пишет письмо сестре (دانش آموز نامه‌ای به خواهر می‌نویسد)

در این جمله ما دو مفعول داریم: نامه و خواهر. نامه مفعول مستقیم جمله و خواهر مفعول غیر مستقیم جمله خواهد بود. البته یک جمله می‌تواند تنها دارای یک مفعول غیر مستقیم هم باشد. در رابطه با روش شناسایی مفعول مستقیم و غیر مستقیم بعداً بیشتر صحبت خواهیم کرد.

  • مالکی (Genitive): حالت مالکی به مالکیت چیزی توسط دیگری اشاره می‌کند. به مثال زیر توجه کنید:

Работа студента очень интересна. (کار دانش آموز بسیار جالب است)

در جمله بالا کار متعلق به دانش آموز است پس واژه کار در حالت مالکی قرار خواهد گرفت.

  • ابزاری (Instrumental): حالت ابزاری به ابزاری اشاره می‌کند در جمله کاری توسط آن انجام شده. به مثال زیر توجه کنید:

Студент пишет ручкой (دانش آموز با یک خودکار می‌نویسد)

در جمله بالا خودکار در حالت ابزاریست چراکه از آن به عنوان یک ابزار استفاده شده.

  • حرف اضافه (Prepositional): حالت حرف اضافه معمولاً به مکانی اشاره می‌کند که اتفاق در آن رخ داده. به مثال زیر توجه کنید:

Студент живёт в Москве (دانش آموز در مسکو زندگی می‌کند)

در جمله بالا واژه مسکو (Москве) به همراه حرف اضافه в مجموعاً حالت حرف اضافه را ایجاد می‌کنند.[۶]

فعل "to be" فقط در زمان های گذشته و آینده استفاده می شود[ویرایش]

ممکن است عجیب بنظر برسد، روسی زبانان برای زمان حال از فعل to be  استفاده نمی کنند. مثلا به جای I am student می گویند I student=Я студент

استرس[ویرایش]

در زبان روسی، محل به کار گیری استرس از اهمیت زیادی برخوردار است. به عنوان مثال استرس «я плачу» روی بخش دوم قرار دارد و در صورت رعایت این نکته معنای «من در حال پرداخت هستم» می دهد. حالا اگر استرس همین کلمه روی بخش اول باشد، معنای آن به «من گریه می کنم» تغییر می یابد.

کاربرد[ویرایش]

فضانوردی[ویرایش]

زبان روسی بعداز زبان انگلیسی به عنوان زبان بین المللی میان فضانوردان مورد استفاده قرار می گیرد. روسیه یکی از کشورهای پیشتاز در عرضه هوا فضا بعداز ایالات متحده به شمار می رود و حضور موثری در ایستگاه فضایی بین المللی دارد.[۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Russian Language Institute". Ruslang.ru. Archived from the original on 2010-07-19. Retrieved 2010-05-16.
  2. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Russian". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  3. «11 حقیقت جالب درباره زبان روسی که تا به حال احتمالا از آن ها خبر نداشته اید». روزیاتو. ۲۰۱۷-۰۲-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۱۲.
  4. رادیوی روسیه: درس زبان روسی. بازدید: ژانویه ۲۰۱۰.
  5. «مزایای زبان روسی: چرا روسی یاد می گیریم؟ | موسسه زبان های خارجی زبان نگار». موسسه زبان های خارجی زبان نگار - برگزار کننده رسمی آزمونهای تافل در ایران. ۲۰۱۹-۰۳-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۱۲.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ یادکرد خالی (کمک)
  7. «11 حقیقت جالب درباره زبان روسی که تا به حال احتمالا از آن ها خبر نداشته اید». روزیاتو. ۲۰۱۷-۰۲-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۱۲.

پیوند به بیرون[ویرایش]

الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹–۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آن‌ها حرف R است