زبان پشه‌ای

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
زبان پشه‌ای
زبان بومی در: افغانستان
قومیت مردم پشه‌ای
تعداد گویشوران
خطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «٬»  (2000–2011)e18
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۳ در زمان‌های گوناگون:
aee – Northeastern
glh – Northwestern
psi – Southeastern
psh – Southwestern
گلاتولوگ pash1270[۱]
زبان‌شناسی 59-AAA-a
زبان‌های افغانستان

زبان پشه‌ای یکی از زبان‌های گروه داردی از زیرشاخه هندوآریایی شاخه هندوایرانی خانواده زبان‌های هندواروپایی است که در بخش‌هایی از افغانستان به آن سخن می‌گویند.[۲]

سخنوران این زبان بیشتر در ولایت‌های لغمان و ننگرهار که ولایاتی پشتون‌نشین هستند، متمرکز شده‌اند. بسیاری از پشه‌ای ها خود را پشتون‌هایی می‌دانند که به یک زبان خاص سخن می‌گویند و اکثراً به پشتو و فارسی نیز مسلطند. به دلیل همسایگی، زبان پشه‌ای از زبان‌های فارسی و پشتو تاثیر زیادی پذیرفته است.[۳]

اتنولوگ سخنوران این زبان را (۱۹۸۲) حدود ۲۱۷ هزار نفر تخمین می‌زند. درصد باسوادی در بین پشه‌ای‌ها کمتر از ۱۰٪ است.چهار گونه شمال غربی، شمال شرقی، جنوب غربی و جنوب شرقی از این زبان وجود دارد که هرکدام دربرگیرنده چند لهجه هستند.[۲]

زبان پشه‌ای در چند دهه گذشته دارای رسم‌الخط (الفبا) شده است. پشه‌ای چهل و هفت واج دارد که برخی واج‌های آن با واج‌های دیگر زبان‌های هندوآریایی تفاوت‌هایی دارند. مثلاً در این زبان حرفی وجود دارد که شبیه شین است ولی دقیقاً شین نیست و متفاوت است که در زبان‌های عربی و فارسی و پشتو وجود ندارد یا الفی که در زبان پشه‌ای است به چندین لحن گفته می‌شود.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Pashayi". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Ethnologue report for Dardic
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ BBC فارسی - افغانستان - زندگی زبانها ۴: زبان پشه ای


  1. زبانهای سوم رسمی افغانستان در سه مرحله انکشاف میکند