زبان پشه‌ای

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
زبان پشه‌ای
زبان بومی درافغانستان
قومیتمردم پشه‌ای
تعداد گویشوران
خطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «٬»  (2000–2011)e18
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۳در زمان‌های گوناگون:
aee – Northeastern
glh – Northwestern
psi – Southeastern
psh – Southwestern
گلاتولوگpash1270[۱]
زبان‌شناسی59-AAA-a
زبان‌های افغانستان

زبان پشه‌ای یکی از زبان‌های گروه داردی از زیرشاخه هندوآریایی شاخه هندوایرانی خانواده زبان‌های هندواروپایی است که در بخش‌هایی از افغانستان به آن سخن می‌گویند.[۲]

سخنوران این زبان بیشتر در ولایت‌های لغمان و ننگرهار که ولایاتی پشتون‌نشین هستند، متمرکز شده‌اند. بسیاری از پشه‌ای ها خود را پشتون‌هایی می‌دانند که به یک زبان خاص سخن می‌گویند و اکثراً به پشتو و فارسی نیز مسلطند. به دلیل همسایگی، زبان پشه‌ای از زبان‌های فارسی و پشتو تأثیر زیادی پذیرفته‌است.[۳]

اتنولوگ سخنوران این زبان را (۱۹۸۲) حدود ۲۱۷٬۰۰۰ تخمین می‌زند. درصد باسوادی در بین پشه‌ای‌ها کمتر از ۱۰٪ است.چهار گونه شمال غربی، شمال شرقی، جنوب غربی و جنوب شرقی از این زبان وجود دارد که هرکدام دربرگیرنده چند لهجه (گویش) هستند.[۲]

زبان پشه‌ای در چند دهه گذشته دارای رسم‌الخط (الفبا) شده‌است. پشه‌ای ۴۷ واج دارد که برخی واج‌های آن با واج‌های دیگر زبان‌های هندوآریایی تفاوت‌هایی دارند. بطورمثال در این زبان حرفی وجود دارد که شبیه شین است ولی دقیقاً شین نیست و متفاوت است که در زبان‌های عربی و فارسی و پشتو وجود ندارد یا الفی که در زبان پشه‌ای است به چندین لحن گفته می‌شود.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Pashayi". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Ethnologue report for Dardic
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ BBC فارسی - افغانستان - زندگی زبان‌ها ۴: زبان پشه‌ای

الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹-۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آن‌ها حرف P است الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹-۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آن‌ها حرف G است الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹-۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آن‌ها حرف A است