هزاره‌جات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Area Approx: ۴۵٬۰۰۰ مایل‌مربع (۱۱۶٬۵۴۹ مترکیلومربع)
Population Approx: 6 million
Density ۵۰ بر کیلومتر مربع (۱۳۰ بر مایل مربع)
Provinces within Hazarajat ولایت بامیان و ولایت دایکندی (partially: ولایت غور، ولایت اروزگان، ولایت وردک و ولایت غزنی)
Ethnicities مردمان هزاره، تاجیک‌ها، پشتون‌ها، ازبک‌ها
Languages spoken گویش هزارگی، فارسی دری، زبان پشتو، زبان ازبکی

هزاره‌جات یا هزارستان منطقه وسیع کوهستانی در ارتفاعات مرکزی افغانستان است[۱] که سکونت‌گاه تاریخی قوم هزاره می‌باشد. مرزهای آن، به طور تقریب، از حوضه بامیان به شمال، از سرچشمه رودخانه هلمند به جنوب، از فیروزکوه به غرب، و از گذرگاه سالنگ به شرق محصور می‌شود. در طول تاریخ مرزهای آن همواره در حال تغییر بوده و به طور تقریبی تعیین شده‌است.[۲] بر اساس تقسیمات کشوری کنونی افغانستان، هزارجات از ولایات مرکزی بامیان و دایکندی و بیشتر مناطق ولایات وردک، غزنی، اروزگان، سرپل، سمنگان، غور و پروان تشکیل شده‌است.[۳][۴][۵]این منطقه در قدیم با نام‌های بربرستان و غرجستان یاد می‌شد.[۶][۷]

تاریخ[ویرایش]

هزارستان سکونت‌گاه و سرزمین تاریخی هزاره‌ها به‌شمار می‌رود. این منطقه پیش از اسلام منطقه بودایی بوده[۸] که امپراطوری‌های متفاوت نظیر یونانیان، ایرانیان، هندیان، کوشانی - یفتلی‌ها، غوریان، غزنویان، ایلخانان، تیموریان و گورکانیان در این منطقه حکمرانی کرده‌اند ویرانه‌های پایتخت باستانی پادشاهی بابر هنوز هم در یکاولنگ، ولایت بامیان موجود است. باستان‌شناسان مدارکی از امپراطوری یونانِ باختر و بوداییان در این منطقه کشف کرده‌اند.[۹] مایکل ویتزل (Michael Witzel) باستان‌شناس آلمانی معتقد است که هزارستان همان ایران‌ویج در اوستا است.[۱۰]براساس یافته‌های اخیر پروفسور بیوار مناطق جاغوری و اروزگان که از مناطق جنوب هزارستان می‌باشند بخشی از پادشاهی زابلستان و بعد از آن قلب امپراتوری کوشانیان بوده‌اند.[۱۱]

مردم‌شناسی[ویرایش]

نفوس هزارستان را اکثراً هزاره‌ها تشکیل می‌دهند. پشتون‌ها، تاجیک‌ها، ازبک‌ها و سایر اقوام در این منطقه در اقلیت استند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «هزاره‌جات - ویکی شیعه». fa.wikishia.net. بازبینی‌شده در 2016-11-10. 
  2. Encyclopædia Iranica | Articles
  3. [۱]
  4. Afghanistan ethnolinguistic map, Indiana, 1997.
  5. http://www.indiana.edu/~afghan/maps/afghanistan_ethnolinguistic_map_1997.jpg
  6. تاریخ باستانی هزاره‌ها/ص202و206/نویسنده، عباس دلجو. 
  7. Saleminejad, Hossein. “معنی غرجستان | لغت‌نامه دهخدا”. Retrieved 2017-04-05. 
  8. Gandhara, Buddhism, About .
  9. Gandhara, Buddhism, About.
  10. Witzel, Michael, Aryan Home (PDF), Harvard .
  11. HISTORY OF THE WORLD FROM THE EARLIEST PERIOD TO THE PRESENT TIME By EVERT A. DUYCKINCK