هزاره‌جات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Area Approx: ۴۵٬۰۰۰ مایل‌مربع (۱۱۶٬۵۴۹ کیلومترمربع)
Population Approx: 1.5 million
Density ۵۰ بر کیلومتر مربع (۱۳۰ بر مایل مربع)
Provinces within Hazarajat ولایت بامیان و ولایت دایکندی (partially: ولایت غور، ولایت اروزگان، ولایت وردک و ولایت غزنی)
Ethnicities مردمان هزاره، تاجیک‌ها، پشتون‌ها، ازبک‌ها
Languages spoken گویش هزارگی، فارسی دری، زبان پشتو، زبان ازبکی

هزاره‌جات یا هزارستان یا بربرستان، منطقه وسیع کوهستانی در ارتفاعات مرکزی افغانستان است[۱] که سکونتگاه تاریخی قوم هزاره می‌باشد. مرزهای آن، به طور تقریب، از حوضه بامیان به شمال، از سرچشمه رودخانه هلمند به جنوب، از فیروزکوه به غرب، و از گذرگاه سالنگ به شرق محصور می‌شود. در طول تاریخ مرزهای آن همواره در حال تغییر بوده و به طور تقریبی تعیین شده‌است.[۲] بر اساس تقسیمات کشوری کنونی افغانستان، هزارجات از ولایات مرکزی بامیان و دایکندی و بیشتر مناطق ولایات وردک، غزنی، اروزگان، سر پل، سمنگان، غور و پروان تشکیل شده‌است.[۳][۴][۵]این منطقه در قدیم با نام‌های بربرستان و غرجستان یاد می‌شده‌است.[۶][۷]

تاریخ[ویرایش]

هزارستان سکونتگاه و سرزمین تاریخی هزاره‌ها به شمار می‌رود که این منطقه پیش از اسلام منطقه بودایی بوده‌است.[۸] و امپراطوری‌های متفاوت نظیر ایرانیان، یونانیان، هندیان، کوشانی - یفتلی‌ها، غوریان، غزنویان، ایلخانان، تیموریان و گورکانیان در منطقه حکمرانی کرده‌اند ویرانه‌های پایتخت باستانی پادشاهی بابر شاه هنوز هم می‌تواند در برج چل در یکاولنگ، بامیان یافت می‌شود. باستان شناسان مدارکی از امپراطوری یونانِ باختر (Bactria) و بوداییان در این منطقه کشف کرده‌اند.[۹] مایکل ویتزل (Michael Witzel) باستان‌شناس آلمانی معتقد است که هزارستان همان ایران ویج در اوستا است.[۱۰]براساس یافته‌های اخیر پروفسور بیوار مناطق جاغوری و ارزگان که از مناطق جنوب هزارستان می‌باشند بخشی از پادشاهی زابلستان و بعد از آن قلب امپراتوری کوشانیان بوده است.[۱۱]

مردم‌شناسی[ویرایش]

نفوس هزارستان را اکثراً هزاره‌ها تشکیل می‌دهند. پشتون‌ها، تاجیک‌ها، ازبک‌ها و سایر اقوام در این منطقه در اقلیت استند.

منابع[ویرایش]

  1. «هزاره‌جات - ویکی شیعه». fa.wikishia.net. بازبینی‌شده در 2016-11-10. 
  2. Encyclopædia Iranica | Articles
  3. [۱]
  4. Afghanistan ethnolinguistic map, Indiana, 1997.
  5. http://www.indiana.edu/~afghan/maps/afghanistan_ethnolinguistic_map_1997.jpg
  6. تاریخ باستانی هزاره‌ها/ص202و206/نویسنده، عباس دلجو. 
  7. Saleminejad, Hossein. “معنی غرجستان | لغت‌نامه دهخدا”. Retrieved 2017-04-05. 
  8. Gandhara, Buddhism, About .
  9. Gandhara, Buddhism, About.
  10. Witzel, Michael, Aryan Home (PDF), Harvard .
  11. HISTORY OF THE WORLD FROM THE EARLIEST PERIOD TO THE PRESENT TIME By EVERT A. DUYCKINCK