هزارستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Area Approx: ۴۵٬۰۰۰ مایل‌مربع (۱۱۶٬۵۴۹ مترکیلومربع)
Population Approx: 6 million
Density ۵۰ بر کیلومتر مربع (۱۳۰ بر مایل مربع)
Provinces within Hazarajat ولایت بامیان و ولایت دایکندی (partially: ولایت غور، ولایت اروزگان، ولایت وردک و ولایت غزنی)
Ethnicities مردمان هزاره، تاجیک‌ها، پشتون‌ها، ازبک‌ها
Languages spoken گویش هزارگی، فارسی دری، زبان پشتو، زبان ازبکی

هزاره‌جات یا هزارستان منطقه وسیع کوهستانی در ارتفاعات مرکزی افغانستان است[۱] که سکونت‌گاه تاریخی قوم هزاره می‌باشد. مرزهای آن، به طور تقریب، از حوزه بامیان به شمال، از سرچشمه رودخانه هلمند به جنوب، از فیروزکوه به غرب، و از گذرگاه سالنگ به شرق محصور می‌شود. در طول تاریخ مرزهای آن همواره در حال تغییر بوده و به طور تقریبی تعیین شده‌است.[۲] بر اساس تقسیمات کشوری کنونی افغانستان، هزارجات از ولایات مرکزی بامیان و دایکندی و بیشتر مناطق ولایات وردک، غزنی، اروزگان، سرپل، سمنگان، غور و پروان تشکیل شده‌است.[۳][۴][۵]این منطقه در قدیم با نام‌های بربرستان و غرجستان یاد می‌شد.[۶][۷]

تاریخ[ویرایش]

هزارستان سکونت‌گاه و سرزمین تاریخی هزاره‌ها به‌شمار می‌رود. این منطقه پیش از اسلام منطقه بودایی بوده[۸] که امپراطوری‌های متفاوت نظیر یونانیان، ایرانیان، هندیان، کوشانی - یفتلی‌ها، غوریان، غزنویان، ایلخانان، تیموریان و گورکانیان در این منطقه حکمرانی کرده‌اند ویرانه‌های پایتخت باستانی پادشاهی بابر هنوز هم در یکاولنگ، ولایت بامیان موجود است. باستان‌شناسان مدارکی از امپراطوری یونانِ باختر و بوداییان در این منطقه کشف کرده‌اند.[۹] مایکل ویتزل (Michael Witzel) باستان‌شناس آلمانی معتقد است که هزارستان همان ایران‌ویج در اوستا است.[۱۰]براساس یافته‌های اخیر پروفسور بیوار مناطق جاغوری و اروزگان که از مناطق جنوب هزارستان می‌باشند بخشی از پادشاهی زابلستان و بعد از آن قلب امپراتوری کوشانیان بوده‌اند.[۱۱]

مردم‌شناسی[ویرایش]

نفوس هزارستان را اکثراً هزاره‌ها تشکیل می‌دهند. پشتون‌ها، تاجیک‌ها، ازبک‌ها و سایر اقوام در این منطقه در اقلیت استند.

امروزه بعد از به وجود امدن گروه طالبان یا همان گروه ضددولت در افغانستان مردم هزاره مهاجر کشورهای های همسایه، اروپای، ایلات متحده امریکا و بیشترین در ایران و استرالیا شدند.

مردمان هزاره یکی از مهمان نوازترین مردم افغانستان شناخته شده هست و همینطور یکی از با فرهنگ‌ترین مردم افغانستان.

هر ولایت افغانستان لباس و فرهنگ خودش را دارد و همینطور که میدانیم مردم هزاره هم لباس خاص خودش و فرهنگ غنی خودش را دارد.

امروزه هزاره‌ها دچار مشکلات زیادی هست به طور مثال کشتار طالبان دسترسی نداشتن به تحصیل درست یا مشکلاتی در دانشگاه که مشکلات در دانشگاه از نژاد پرستی به وجود می‌اید.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «هزاره‌جات - ویکی شیعه». fa.wikishia.net. بازبینی‌شده در 2016-11-10. 
  2. Encyclopædia Iranica | Articles
  3. [۱]
  4. Afghanistan ethnolinguistic map, Indiana, 1997.
  5. http://www.indiana.edu/~afghan/maps/afghanistan_ethnolinguistic_map_1997.jpg
  6. تاریخ باستانی هزاره‌ها/ص202و206/نویسنده، عباس دلجو. 
  7. Saleminejad, Hossein. “معنی غرجستان | لغت‌نامه دهخدا”. Retrieved 2017-04-05. 
  8. Gandhara, Buddhism, About .
  9. Gandhara, Buddhism, About.
  10. Witzel, Michael, Aryan Home (PDF), Harvard .
  11. HISTORY OF THE WORLD FROM THE EARLIEST PERIOD TO THE PRESENT TIME By EVERT A. DUYCKINCK