هزارستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
هزارستان
منطقه
کشورها افغانستان
جمعیت
 • جمعیت حدود ۷–۸ میلیون[نیازمند منبع]
جمعیت‌شناسی
 • قومیت‌ها هزاره‌ها، تاجیک‌ها، پشتون‌ها، بلوچ‌ها[۱] و ازبک‌ها
مناطق بامیان، دایکندی، غور، و بخش‌های بزرگ غزنی، اروزگان، پروان، وردک، سرپل و…
پرچم هزارستان

هزارستان یا هزاره‌جات منطقه وسیع کوهستانی در ارتفاعات مرکزی افغانستان است[۲] که سکونت‌گاه تاریخی قوم هزاره می‌باشد. مرزهای آن، به‌طور تقریب، از حوزه بامیان به شمال، از سرچشمه رودخانه هلمند به جنوب، از فیروزکوه به غرب، و از گذرگاه سالنگ به شرق محصور می‌شود. در طول تاریخ مرزهای آن همواره در حال تغییر بوده و به‌طور تقریبی تعیین شده‌است.[۳] بر اساس تقسیمات کشوری کنونی افغانستان، هزارستان از ولایت‌های مرکزی بامیان، دایکندی، غور، و بخش‌های بزرگ غزنی، اروزگان، پروان، وردک، سرپل و… تشکیل شده‌است.[۴][۵][۶]این منطقه در قدیم با نام‌های بربرستان و غرجستان یاد می‌شد.[۷][۸]

تاریخ[ویرایش]

هزارستان سکونت‌گاه و سرزمین تاریخی هزاره‌ها به‌شمار می‌رود. این منطقه پیش از اسلام منطقه بودایی بوده[۹] که امپراطوری‌های متفاوت نظیر یونانیان، ایرانیان، هندیان، کوشانی‌ها - یفتلی‌ها، غوریان، غزنویان، ایلخانان، تیموریان و گورکانیان در این منطقه حکمرانی کرده‌اند ویرانه‌های پایتخت باستانی پادشاهی بابر هنوز هم در یکاولنگ، ولایت بامیان موجود است. باستان‌شناسان مدارکی از امپراطوری یونانِ باختر و بوداییان در این منطقه کشف کرده‌اند.[۱۰] مایکل ویتزل (Michael Witzel) باستان‌شناس آلمانی معتقد است که هزارستان همان ایران‌ویج در اوستا است.[۱۱]براساس یافته‌های اخیر پروفسور بیوار مناطق جاغوری و اروزگان که از مناطق جنوب هزارستان می‌باشند بخشی از پادشاهی زابلستان و بعد از آن قلب امپراتوری کوشانیان بوده‌اند.[۱۲]

مردم‌شناسی[ویرایش]

نفوس هزارستان را اکثراً هزاره‌ها تشکیل می‌دهند. پشتون‌ها، تاجیک‌ها، ازبک‌ها و سایر اقوام در این منطقه در اقلیت استند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. بلوچ‌ها در دایکندی
  2. «هزاره‌جات - ویکی شیعه». fa.wikishia.net. بازبینی‌شده در 2016-11-10. 
  3. Encyclopædia Iranica | Articles
  4. «afghan/maps/afghanistan_ethnolinguistic_map_1997.jpg». http://www.indiana.edu/~afghan/maps/afghanistan_ethnolinguistic_map_1997.jpg. 
  5. Afghanistan ethnolinguistic map, Indiana, 1997.
  6. http://www.indiana.edu/~afghan/maps/afghanistan_ethnolinguistic_map_1997.jpg
  7. تاریخ باستانی هزاره‌ها/ص202و206/نویسنده، عباس دلجو. 
  8. Saleminejad, Hossein. “معنی غرجستان | لغت‌نامه دهخدا”. Retrieved 2017-04-05. 
  9. Gandhara, Buddhism, About .
  10. Gandhara, Buddhism, About.
  11. Witzel, Michael, Aryan Home (PDF), Harvard .
  12. HISTORY OF THE WORLD FROM THE EARLIEST PERIOD TO THE PRESENT TIME By EVERT A. DUYCKINCK