زبان جغتایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
زبان جغتایی
جغتای Jağatāy
منطقهآسیای مرکزی
دورهاز قرن ۱۵ تا اوایل قرن ۲۰
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۲chg
ایزو ۶۳۹-۳chg
فهرست زبان‌شناس
chg
گلاتولوگchag1247[۱]

زبان جغتایی یکی از زبان‌های ترکی منقرض‌شده است. این زبان، زبانی ادبی بوده و عضو خانوادهٔ زبان‌های آلتایی بوده‌است. جغتایی از دوران تیمور و پادشاهان تیموری تا اوایل قرن بیستم به عنوان زبان واسطه ادبی در آسیای مرکزی بوده است. امیر علیشیر جغتائی نوایی یکی از ادیبان و شاعران مشهور ادبیات جغتایی است. بابر، مؤسس سلسلهٔ گورکانی در هند، کتاب بابرنامهٔ خود را به زبان ترکی جغتایی نوشت.

جغتایی از جنبهٔ لغوی و قواعد زبان، از دیگر زبان‌های مهم جامعهٔ اسلامی به‌ویژه فارسی و عربی متأثر شده‌است. بسیاری از آثار شیوایی که در این زبان نوشته شده‌اند به عنوان ابزاری برای جلب توجه و تحسین ادیبان دوران بوده‌است. ترکی جغتایی یکی پیشرفته‌ترین زبان‌های ترکی میانه است که به‌خوبی ثبت شده‌است. زبان‌های ازبکی و اویغوری وارث و شیوهٔ مدرن این زبان محسوب می‌شود.

لغت‌نامهٔ سنگلاخ حدود شش هزار لغت ترکی را دربرمی‌گیرد که عمدتاً به زبان ترکی جغتایی است.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Chagatai". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  2. بنگرید به: «دانشنامه آزاد».