رادار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یک آنتن رادار دوربُرد معروف به «آلْتِیْر» (ALTAIR) برای ردیابی اشیای فضایی؛ این رادار در آبسنگ کواجالین مستقر است.

رادار، یک دستگاه رادیویی است که برای مشاهده‌ی جسم‌ها و اندازه‌گیری برخی ویژگی‌های آنها بوسیله‌ی موج‌های الکترومغناطیسی بکار می‌رود. کاربرد اصلی رادار و محلّ پیدایش و رشد آن در صنایع نظامی و هوانوردی است و نقش اصلی یک سامانه‌ی راداری، نظارت بر یک گستره‌ی بزرگ و تشخیص جسم‌های متحرّک، ردیابی هدف‌ها و استخراج مشخّصه‌هایی مانند سرعت، ارتفاع و … می‌باشد.

ویژگی‌ها[ویرایش]

رادار، با ارسال و دریافت موج‌های رادیویی کار می‌کند. هدف‌هایی که رادار استخراج می‌کند، معمولاً هدف‌های فلزّی می‌باشند. ویژگی‌های رادار نسبت به دید چشمی:

  • بُرد زیاد
  • عدم وابستگی به وجود نور
  • عبور موج‌ها از مانع‌ها؛ مانند مه، باران، برف
  • امکان اندازه‌گیری دقیق مشخّصه‌هایی مانند فاصله، ارتفاع و سرعت

عملکرد[ویرایش]

Radaroperation.gif

رادار، ابتدا موج‌های خود را می‌گسیلد و درصورتیکه مانعی مانند یک شیء پرنده در آسمان، مقابل موج‌های گسیلیده قرار داشته باشد، موج‌های ضعیف‌تری را بازمی‌تابانند. اینک اگر رادار، مقداری از این موج‌ها را دریافت کند، می‌تواند با ضرب سرعت موج در مدّت زمان دریافت موج، فاصله‌ی شئ را محاسبه کند.

گستره‌ی دید رادار[ویرایش]

فرستنده‌ی رادار، مدّت زمانی را به انتشار موج‌ها اختصاص می‌دهد (در رادارهای تپی)؛ و بخش گیرنده‌ی رادار عمل نمی‌کند. اگر جسمْ مقابل رادار، چنان نزدیک باشد که در همین مدّت، موج‌های بازتابیده به آنتن رادار برخورند، رادار متوجّه نخواهد شد. اگر جسم چنان دور باشد که دیگر موج‌های بازتابی آن پس از مدّت زمان دریافت به رادار برسند نیز رادار تشخیص نمی‌دهد.

انواع رادار بلحاظ ارسال موج[ویرایش]

  • رادار تپی
  • رادار موج پیوسته (سینوسی)

معادله‌ی رادار یکجا[ویرایش]

رادار یکجا، راداری است که آنتن گیرنده و فرستنده‌اش در یکجا باشند و اغلب آنتن گیرنده و فرستنده در این گونه رادار، یکیست. معادله‌ی رادار یکجا اصولی‌ترین معادله برای شناختن اغلب سامانه‌های راداری است.

P_r = {{P_t G_t  A_r \sigma }\over{{(4\pi)}^2 R_t^4}}

Pr: توانی است (با یکای «وات») که آنتن گیرنده پس از فرستادن موج پس می‌گیرد.

  • Gt: بهره‌ی تقویت آنتن فرستنده است.
  • Ar: مساحت مؤثّر آنتن گیرنده است و با مساحت فیزیکی بدنی آنتن، فرق دارد.
  • σ: سطح مقطع راداری (در انگلیسی Radar Cross Section یا RCS می‌گویند) و پراگندگی نیروی برگشت از هدف، تقسیم بر نیروی فرستاده بر هدف است.
  • Rt: دوری هدف است که با یکای «متر» سنجیده می‌شود.

کاربردها[ویرایش]

  • نظارت و رهگیری هواپیماها و موشک‌ها؛
  • نظارت و رهگیری هدف‌های دریایی یا زمینی؛
  • نظارت و رهگیری جسم‌های فضایی؛
  • هواشناسی؛
  • اندازه‌گیری سرعت ترابرها؛
  • رادار دهانه-ترکیبی برای تصویر دو-بعدی و سه-بعدی؛
  • یافتن مین در زمین؛
  • فرود (برای نمونه برای هواپیما) دقیق؛
  • عکسبرادری از دیگرکُره‌ها با رادار تصویری؛
  • پرهیز تصادم؛
  • یافتن آب در منطقه‌های شنزار و خشک؛
  • نظارت بر هدف‌های جنبنده در زمین؛
  • نظارت بر هدف‌ةای جنبنده در منطقه‌های پُردرخت؛
  • نقشه‌برداری.

جستارهای وابسته[ویرایش]