اس-۷۵ دوینا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
اس-۷۵ دوینا (سام-۲)
Rakieta dzwina by sh.jpg
موشک آماده شلیک
نوع سامانه موشکی سطح‌به‌هوای ارتفاع بالا
  خاستگاه اتحاد جماهیر شوروی
تاریخچه خدمت
 خدمت ۱۹۵۷ تاکنون
جنگ‌ها جنگ یوم کیپور، جنگ ویتنام، جنگ ایران و عراق، جنگ آبخازیا (۳-۱۹۹۲)، جنگ خلیج فارس
تاریخ تولید
طراح Lavochkin OKB
تاریخ طراحی ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۷
تعداد تولید شده حدود ۴۶۰۰ پرتابگر
خصوصیات
وزن ۲۳۰۰ ک. گ (موشک)
طول ۱۰٬۶ متر
قطر ۷۰۰ میلی‌متر

کلاهک مواد منفجره
کلاهک خرج ۲۰۰ کیلوگرم

موتور مرحله اول سوخت جامد مرحله دوم سوخت مایع
برد
موثر
حداقل برد مفید: ۶ کیلومتر (مدل V-759)
حداکثر برد مفید: ۵۶ کیلومتر (مدل V-759)
سقف پرواز ۳۰ کیلومتر (مدل V-759)
سرعت ۴ ماخ (مدل ب، ث و د)، ۴٬۵ ماخ (مدل ئی و اف)
سامانه
هدایت
کنترل رادیویی
دقت ۶۵ متر

اس-۷۵ دوینا (С-۷۵) که با نام ناتو سام-۲ (SA-2 Guideline) نیز شناخته می‌شود، یک سامانه موشکی سطح‌به‌هوا برای پدافند هوایی ارتفاع بالای ساخت شوروی است. این سامانه در سال ۱۹۵۷ وارد ارتش شوروی شد و از آن زمان تاکنون بیش از هر سامانه دفاع موشکی دیگری در نقاط مختلف جهان مستقر شده‌است.

اس-۷۵ دوینا نخستین موشک سطح‌به‌هوای تاریخ است که موفق به انهدام یک هواپیمای دشمن شد. این واقعه در اکتبر ۱۹۵۹ با شلیک سه موشک وی-۷۵۰ به سوی یک هواپیمای آربی-۵۷ دی کانبرای ارتش تایوان در ارتفاع ۲۰ کیلومتری رخ داد. در آن زمان مقامات چینی برای محرمانه نگه‌داشتن این موشک آن را به جنگنده‌های خود نسبت دادند.

حدود یک سال بعد یعنی در اول ماه مه سال ۱۹۶۰ این موشک با سرنگونی یک فروند هواپیمای شناسایی آمریکایی لاکهید یو-۲ بر فراز خاک شوروی به شهرت رسید. در سال ۱۹۶۲ نیز استقرار این سامانه موشکی در کوبا به آغاز بحران موشکی کوبا انجامید که جهان را در آستانه یک جنگ هسته‌ای قرار داد. یک فروند دیگر از هواپیماهای لاکهید یو-۲ که خلبان آن رودولف اندرسون نام داشت بر فراز خاک کوبا در ۲۷ اکتبر ۱۹۶۲ به وسیله این موشک‌ها منهدم شد.

نیروهای ویتنام شمالی در جنگ ویتنام از آتشبارهای اس-۷۵ دوینا به‌طور گسترده برای دفاع از هانوی و هایفونگ استفاده کردند. این موشک در چین با نام‌های اچ‌کیو-۱ و اچ‌کیو-۲ تولید شده و کشورهای دیگری نیز به تولید گونه‌های مختلف آن مبادرت کرده‌اند.

این سامانه موشکی در اصل برای مقابله با بمب‌افکن‌های دوربرد آمریکا مانند بی-۴۷ و بی-۵۲ طراحی شده بود و در ارتش شوروی جایگزین توپخانه‌های ضدهوایی دوربرد مانند کااس-۱۹ ۱۰۰ میلی‌متری و کااس-۳۰ ۱۳۰ میلی‌متری شد. از دهه ۱۹۸۰ در شوروی این سامانه به تدریج با سامانه موشکی اس-۳۰۰ (سام-۱۰ و سام-۱۲) جایگزین شد اما هنوز شماری از موشک‌های سام-۲ و مدل چینی ارتقاء یافته آن (اچ‌کیو-۲) در برخی کشورها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاربران[ویرایش]

رنگ آبی: کاربران کنونی سام-۲
اچ‌کیو-۲ در چین

کاربران پیشین[ویرایش]

منابع[ویرایش]