فلسفه اطلاعات
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
فلسفهٔ اطّلاعات (Philosophy of information) به آن دسته از پژوهشهای فلسفی و انتقادی اطلاق میگردد، که به منظور تبیین و روشنسازی مفاهیم، معانی، سرچشمهها، اصول، و مبادی بنیادین اطّلاعات انجام پذیرد.
مطالعات و بررسیهای فلسفی برروی مفاهیم اطلاعات معنایی[۱] هنوز در ابتداییترین مراحل آن قرار دارد، به طوری که حتی در مورد راهها و شیوههای طرح مسئله هم تا کنون توافقی حاصل نشده است.[۲]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تعریف اطّلاعات
گرچه تا کنون تعریفی فراگیر و همهجانبه از اطّلاعات میسّر نگردیدهاست، پدیدههای گوناگونی را میتوان بر حسب زمینه و موضوع، اطّلاعات نامداد. معمولاً از سه نوع پدیده به نام اطّلاعات یاد میشود:
- اطّلاعات به عنوان یک فرایند شناختمحور[۳]
- اطّلاعات به عنوان دانشی که ارائه گردیدهاست
- از دادهها، اسناد، تصاویر، و موارد همانند آنها بهعنوان اطّلاعات یاد میشود
هر چند اطّلاعات به خودی خود مهمّ است، اهمّیّت واقعی آن به سبب دانشی است که میتواند از آن ناشی گردد. شایان اشاره و تأکید است که همچون تمامی موارد دیگر جهان، اطّلاعات، و دانش برآمده ازآن اطّلاعات هم مشمول ترازهای تجریداند:
آنچه که در این لایه دانش نامیده میشود، خود اطّلاعات است برای دانشی که در تراز بلافاصله بالاتر از آن واقع است. شاید سادهترین مثال را بشود ارتباط چکیدهٔ (مجرّدشده[۴]) یک مقاله با خود آن دانست: هر چند خود مقاله میتواند پاسخگوی پارهای از سوالات باشد، و لذا، از نوع دانش، برای چکیدهٔ خود به عنوان اطّلاعات عمل خواهد نمود.
[ویرایش] دانش محاسبات و فلسفه
تعاملات و داد و ستدهای علمی مابین دانشمندان علوم رایانه و اندیشمندان وادی فلسفه به هیچ وجه امروزی نیست. فلسفهٔ تولّد و ظهور کامپیوترهای ارقامی[۵] در اواسط قرن بیستم (م) را در واقع میشود در حوزهٔ بزرگتر فلسفهٔ علوم، سیبرنتیک، علوم نرم، و نیز در مجموعهٔ علل و انگیزههای مربوط به آغاز تفکرّات سیستمی و کلیّاتنگر، و نیز در منشأ و بخش مشترک تمامی آنها - پیچیدگی - نشان گرفت.
[ویرایش] پانوشتهها
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- نظریهای ریاضی بر ارتباطات، کلود شانون، مجله فنی آزمایشگاههای بل، جلد 27 , صص. 379–423، 623–656، ژوئیه، اکتبر، 1948. (انگلیسی)
- مفاهیم معنائی اطّلاعات دائرةالمعارف فلسفهٔ استانفورد (انگلیسی)
[ویرایش] پیوندهای بیرونی
| موضوعات فلسفه |
| کلی | فلسفه شرقی · فلسفه غربی · تاریخ فلسفه: باستان · قرون وسطی · نوین · معاصر |
| فهرستها | مقالات فلسفه · فیلسوفان · ایسمهای فلسفی · جنبشهای فلسفی |
| شاخهها | زیباییشناسی · اخلاق · شناختشناسی · منطق · متافیزیک |
| فلسفهٔ | آموزش · جغرافیا · تاریخ · سرشت انسان · جنسیت · زبان · قانون · ادبیات · ریاضیات · ذهن · متا-فلسفه · فیزیک · سیاست · روانشناسی · دین · علم · علوم اجتماعی · فناوری · جنگ · اطلاعات · حقوق |
| مکاتب | آرمانگرایی · ابطالگرایی · اثباتگرایی منطقی · اثباتگرایی · افلاطونگرایی نو · افلاطونگرایی · اگزیستانسیالیسم · انسانگرایی · پدیدارشناسی · پراگماتیسم · پساساختارگرایی · پوچگرایی · تجربهگرایی · جبرگرایی · خردگرایی · رواقیگری · ساختارشکنی · ساختارگرایی · سودمندگرایی · شکگرایی · فراانسانباوری · فلسفه اصلاحگرا · پیشاسُقراطی · فلسفه تحلیلی · فلسفه زبان متعارف · فلسفه غیرانگلیسی اروپا · پسانوین · فمینیسم · کاربردگرایی · ماتریالیسم دیالکتیک · مادهگرایی · مُدَرسیگری · نسبیگرایی · نظریه انتقادی · مکتب فرانکفورت · هرمنوتیک · واقعگرایی · هستیگرایی · هگلیگرایی · خداانگاری · موقعیت گرایی |