فارسیزبانان ایران
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
فارسیزبانان ایران، بخشی از اقوام ایرانیتبار ساکن ایران که به زبان فارسی و گویشهای محلی آن سخن میرانند گفته میشود. فارسیزبانان ایران ترکیبی از اقوام مختلف ایران باستان هستند.
فارسیزبانان تنها، افزون بر ایران در افغانستان، تاجیکستان و سمرقند در ازبکستان نیز میباشند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] پیشینه
[ویرایش] جمعیت و پراکندگی
فارسیزبانان در ایران بزرگترین گروه زبانی به شمار میآیند. طبق یک نمونهگیری حدودی که در دوران پهلوی (در دههٔ ۱۳۳۰) انجام شده بود جمعیت کسانی را که زبان فارسی معیار (و نه گویشهای آن) در آن زمان زبان مادریشان بود حدود 51% اعلام کردند. [۲] به نظر برخی این آمار، امروزه دیگر چندان دقیق نیست زیرا طی چند دهه اخیر میلیونها مهاجری که از مناطق زبانی دیگر به تدریج به استان تهران و دیگر شهرهای بزرگ ایران مرکزی آمدهاند و زبان فارسی زبان اول یا تنها زبان نسل دوم یا سوم آنها گشته درصد فارسیزبانان ایران را تا درجه زیادی بالا برده است. پدیده تغییر زبانی در نسل جدید در بسیاری از شهرهای بزرگ همچون بخش ترکزبان قزوین، زنجان، کرمانشاه، زاهدان، بجنورد، چالوس، برخی نقاط دیگر مازندران و مناطق لرنشین در پایاننامههای متعدد دانشگاهی بازتاب یافته و ثبت شده است.
[ویرایش] زبان
- مقاله اصلی:زبان فارسی
فارسی، پارسی، (نام قدیمی: پارسی دری) زبانی است که در کشورهای ایران، افغانستان، تاجیکستان، و ازبکستان به آن سخن رانده میشود. البته به این علت که ایران و افغانستان مهاجران فراوانی داشتهاند که در کشورهای گوناگون پراکنده شدهاند، این زبان را از لسآنجلس گرفته تا توکیو میتوان شنید.
برخی زبان فارسی تاجیکستان و ازبکستان و چین را تاجیکی نام گذاردهاند و آن را از زبان فارسی متفاوت میدانند. تاجیکی را امروزه با خط سیریلیک یا الفبای تاجیکی مینویسند، پیش از آن با لاتین نگاشته میشد و پیشتر از آن با همین خطی که هنوز در ایران کاربرد دارد نوشته و خوانده میشد.
زبان فارسی از خانوادهٔ زبانهای هندواروپایی است. نیاکان این زبان زبانهای پارسی میانه (پهلوی) و پارسی باستان هستند.
در این زبان البته در ایران ۳۲ حرف وجود دارد که به مجموع آنها الفبا گفته میشود.
[ویرایش] دین
همچنین برخی از آیینهای دیگر در برخی دوران رواجی اندک یافتهاند نظیر دین مزدک، مانی و مسیحیت پیش از اسلام .
در پانصد سال اخیر، بهویژه پس از تشکیل دولت صفویان همواره تشیع مذهب رسمی ایران بودهاست و در حال حاضر از جمعیت ایران، ۸۹٪ شیعه، ۹٪ سنی و ۲٪ زرتشتی، یهودی، مسیحی، بهائی ، صبي (مندایی یا صابئین) و پیروان سایر ادیان هستند.[۱][پیوند مرده] در اصل ۱۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اسلام و مذهب جعفری اثنی عشری دین رسمی است و سایر مذاهب اسلامی که در قانون اساسی به آنها تصریح شده شامل مذاهب اربعه اهل سنت(حنفی،شافعی،حنبلی،مالکی) و شیعیان زیدی(چهار امامی) نیز قانونی و دارای احترام کامل میباشند. همچنین در اصل ۱۳ قانون اساسی، ایرانیان مسیحی، یهودی و زرتشتی به عنوان اقلیت دینی پذیرفته شدهاند و میتوانند در حدود قانون بر اساس دین خود عمل نمایند.
