جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
استوانه کورش در مرکز نشان رسمی جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران.
نشان رسمی دربار پادشاهی ایران دوره پهلوی ۱۳۰۴ خورشیدی تا ۱۳۵۷ خورشیدی
(نگاره نشان پادشاهی در نشان جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران به‌کار رفته است.)

جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران نام مجموعه جشن‌هایی است که به مناسبت دوهزار و پانصد سال تاریخ مدون شاهنشاهی ایران و در زمان سلطنت محمدرضا شاه پهلوی از تاریخ ۱۲ تا ۱۶ اکتبر ۱۹۷۱ (برابر با ۲۰ تا ۲۴ مهر ۱۳۵۰) در تخت جمشید برگزار شد. در این جشن‌ها، سران حکومتی و پادشاهان ۶۹ کشور جهان شرکت کردند و تمدن و تاریخ کهن ایران را ارج نهادند.[۱]

سازماندهی جشن‌های ۲۵۰۰ ساله[ویرایش]

بنا به برخی منابع پیشنهاد برگزاری جشن‌ها اول بار توسط شجاع الدین شفا مطرح گردید.

برای برگزاری جشن‌ها سازمان شورای مرکزی جشنهای شاهنشاهی تاسیس شد که ریاست عالیه آن با شخص شاه و حسین علاء وزیر دربار وقت هم به عنوان رئیس شورای مرکزی جشنها تعیین شده بود و سناتور جواد بوشهری هم نیابت علاء را برعهده داشت.

اعضای شوراي جشنهای ۲۵۰۰ ساله در يك جلسه به رياست جواد بوشهری از راست: باقر پیرنیا، غلامعلی اویسی، جواد بوشهری، حسن زاهدی، مهدی شیبانی و ضیاءالدین شادمان

جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران در شهر مرودشت و در کنار تخت جمشید (پارسه) با حضور سران کشورهای گوناگون جهان برگزار شد. از میهمانان در چادرهای بزرگی که به همین مناسبت سفارش داده شده بود پذیرایی شد.

آغاز مراسم در پاسارگاد و در جوار آرامگاه کوروش بود که طی آن شاه نطق خود را خواند و سپس سران و پادشاهان ۶۹ کشور جهان، به کوروش بزرگ ادای احترام کردند.

ده میلیون بیننده، این مراسم را از تلویزیون تماشا کردند. پس از پایان پیام شاه، ۱۰۱ تیر توپ در آسمان پاسارگاد شلیک شد. تاج گل باشکوهی در پای آرامگاه کوروش نهاده شد.

میهمانان خارجی جشن[ویرایش]

محمدرضا شاه پهلوی در حال ادای احترام به آرامگاه کورش بزرگ در جریان برگزاری جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران.

۲۰ پادشاه و امیر، ۵ شهبانو، ۲۱ شاهزاده، ۱۶ رییس جمهور، ۳ نخست‌وزیر، ۴ معاون رییس جمهور و ۶۹ وزیر خارجه از ۶۹ کشور در مراسم شرکت کردند.[نیازمند منبع]

فهرست میهمانان سلطنتی[ویرایش]

فهرست رئیس جمهورها و نخست وزیران[ویرایش]

رژه تاریخ[ویرایش]

گارد جاوید هخامنشی در رژه تاریخ مقابل تخت جمشید

نام رژه‌ای که در روز دوم جشن در مقابل تخت جمشید برگزار شد و در این برنامه ارتش ایران در دوره‌های مختلف تاریخی ایران از برابر شاه و میهمانان رژه رفتند. برنامه با تقدیم نامه‌ای از سوی ملت به شاه ایران به وسیله دو سوار که از مجلس شورای ملی در تهران تا شیراز را با اسب طی کرده بودند شروع شد. آغاز رژه با به حرکت در آمدن درفش کاویانی در مقابل صف سربازان بود و در ردیف دوم درفش همانشان کوروش و ارتش هخامنشی قرار داشتند.[۲]

هزینه برگزاری جشن[ویرایش]

هزینه برگزاری جشن‌ها و ساخت تاسیسات جانبی و بناها معادل حدود ۱۲۰ میلیون تا ۳۰۰ میلیون تومان (معادل حدود ۲۲ میلیون دلار با نرخ برابری سال ۱۳۵۰) از سوی منابع مختلف ذکر شده‌است. البته رقم هزینه شده برای این مراسم به گفته عبدالرضا انصاری که مسوول مستقیم برگزاری جشن بود نزدیک به دویست میلیون تومان بود که ۶۰ میلیون آن از محل کمک بخش خصوصی، ۵۰ میلیون از محل کمک دولتی و بقیه از محل ذخیره دفتر برگزاری جشن‌های شاهنشاهی ایران تامین شد. برای تامین هزینه برگزاری جشن‌ها از سال ۱۳۳۹ تا پایان جشن، از روشهای مختلفی استفاده گردید. از جمله صرفه جویی در هزینه‌های سازمانها و ادارات دولتی و همچنین تخصیص بودجه.[۳][۴]

سکه نقره یادبود جشن دو هزار و پانصد ساله

البته این هزینه شامل ساختن بنای یادبود شهیاد در تهران، توسعه زیرساخت مخابراتی اسد آباد همدان، توسعه فرودگاه شیراز و ساخت و تجهیز هتل‌های تهران و شیراز و راه سازی نیز بود. در پایان این جشن‌ها دوازده میلیون تومان در صندوق کمیته برگزاری جشن باقی ماند که به تکمیل مسجد اعظم آیت الله بروجردی در قم اختصاص یافت.[۵] همچنین گزارش شده است که شام این مهمانی بزرگ از یکی از بهترین رستوران‌های فرانسه سفارش داده شده است.[نیازمند منبع]

ژان لوروریه هزینه جشن‌ها را پانصد میلیون دلار و ویلیام شوکراس روزنامه نگار آمریکایی، سیصد میلیون دلار براورد می‌کند.[۶][۷]

یادمان‌ها[ویرایش]

کتابشناسی[ویرایش]

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. UN Treasure Honors Persian Despot, Spiegel
  2. کتاب راهنمای رژه، دفتر برگزاری جشن‌های شاهنشاهی ایران، ۱۳۵۰
  3. «جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی». وبگاه مهر میهن. بازبینی‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۱. 
  4. «تصویب نامه شماره ۱۷۹۸۸ مورخ ۱۳۳۹٫۶٫۲۴ هیأت وزیران راجع به اختصاص نصف اضافه درآمد غیر مستقیم جهت مصارف تهیه وسائل جشن دو هزار و پانصدمین سال شاهنشاهی». وبگاه مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. بازبینی‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۱. 
  5. فیلم "هرگز نخواب کوروش" از تلویزیون من و تو، پخش: آبان ماه 1390; http://www.manoto1.com/videos/kourosh
  6. ایران بر ضد شاه، صفحه ۴۱. ترجمهٔ احمد فاروقی. انتشارات امیر کبیر، ۱۳۵۸. 
  7. آخرین سفر شاه صفحه ۴۸. ترجمهٔ عبدالرضا هوشهنگ مهدوی. انتشارات البرز، ۱۳۷۷. 
  8. مذاکره بر سر نمایش منشور کوروش در ایران, بی‌بی‌سی فارسی

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌نبشته متن مربوطه در ویکی‌نبشته: سخنرانی محمدرضا شاه پهلوی پاسارگاد جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران