جمهوری روم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جمهوری روم
Senatus PopulusQue Romanus
(SPQR)

۵۰۹ پیش از میلاد–۲۷ پیش از میلاد
پرچم نشان نظامی
بیشترین وسعت جمهوری روم در زمان ژولیوس سزار
پایتخت رم
زبان‌(ها) یونانی
لاتین
دین دین چندگانه رومی
دولت جمهوری
قانونگذار کنسول روم
تاریخچه
 - تأسیس ۵۰۹ پیش از میلاد
 - تجاوز لوكريشا ۵۰۹ پیش از میلاد
 - اعلام ژولیوس سزار ۴۴ پیش از میلاد
 - نبرد آکتیوم ۳۱ پیش از میلاد
 - انقراض ۲۷ پیش از میلاد

جمهوری روم (به لاتین: Res publica Romana)، (به یونانی: Ρωμαϊκή Δημοκρατία) حکومتی دمکراتیک بود که در سده ششم پیش از میلاد در شهر رم بنیان نهاده شد و حدود ۵۰۰ سال به حکومت خود ادامه داد. این حکومت در اوج قدرت خود بر جنوب و غرب اروپا، شبه‌جزیره بالکان، شمال آفریقا، آسیای صغیر و آسیای غربی حکومت می‌کرد، جمهوری روم در دوران ژولیوس سزار به اوج قدرت و گستردگی خود رسید، اما بسیاری از مورخان فروپاشی این نظام را به خودکامگی سزار نسبت داده و او را قاتل این جمهوری می‌دانند.

پیدایش جمهوری روم یکی از مهمترین وقایع تاریخ اروپاست چرا که قسمت بزرگی از بخش‌های جنگ برای دموکراسی بوده است. این حکومت، حکومتی از نوع مردمی بود که چنین چیزی در تاریخ بی‌سابقه بوده‌است که در ۵۰۹ ق.م حکومتی مردمی با مجلس تشکیل دهند. در واقع این جمهوری اولیه بدین شکل بود که اعضای جامعه (به جز زنان و بردگان) در مکان‌های مشخصی جمع شده و قوانین را تصویب کرده و اجرای آن را بر عهدهٔ اشخاص خاصی می‌گذاشتند[۱]

شکل‌گیری جمهوری روم[ویرایش]

تجاوز جنسی به لوکریسیا توسط پسر پادشاه، نقطه شروع از اتفاقاتی بود که منجر به سقوط حکومت پادشاهی و تشکیل اولین جمهوری روم شد. لوکریشا که از اشراف‌زادگان رومی بود، پس از مورد تجاوز قرارگرفتن، اقدام به خودکشی کرد. در طول تاریخ، ماجرای تجاوز و خودکشی لوکریسیا مورد توجه بسیاری از نویسندگان، تندیس‌گران و نقاشان قرار گرفت. در این ارتباط می‌توان به آثاری ادبی از ویلیام شکسپیر و توماس هی‌وود و از نقاشان، به رامبرانت، ساندرو بوتیچلی، آلبرشت دورر، آرتمیسیا جنتایلسکی، جفری چاوسر و تیتیان اشاره کرد.
در پرونده: تجاوز به لوکریسیا اثر تیتیان.

روم سال ۷۵۳ ق.م تا سال ۵۰۹ ق.م حکومتی شاهنشاهی داشته است. در سال ۵۰۹ ق.م تغییری اساسی در تاریخ غرب پدید آمد و حکومت شاهنشاهی آن به حکومت جمهوری تبدیل شد. ماجرا از این قرار بود که پسر شاه به نام سکتوس رفتار زشتی با یکی از اشراف‌زادگان به نام لوکریسیا انجام داد. لوکریسیا از این کار بسیار ناراحت شده و خانواده را به دور خود جمع می‌کند. سپس ماجرا را گفته و بعد خودکشی می‌کند.

بروتوس جسد وی را به مردم روم نشان می‌دهد، مردم از این کار زشت خانوادهٔ شاهنشاهی خشمگین و به کاخ وی یورش می‌برند و حکومت شاهنشاهی را سرنگون می‌کنند. پس از آن حکومتی جمهوری در روم تاسیس می‌شود و همسر لوکریسیا، بروتوس اولین مردان مجلس سنا می‌شوند. آنان سوگند یاد می‌کنند که تا زنده اند حکومت شاهنشاهی تشکیل ندهند.

یکی دیگر از دلایل تشکیل جمهوری روم این بود که بیشتر حکومت ایتالیا که اغلب مردمان لاتین بودند زیر دست اتروسک‌ها و یونانی‌ها بود پس از مدتی ایتالیایی‌ها که از فرهنگ و تمدن اتروسک‌ها، فنقی‌ها و یونانی‌ها برداشت کرده بودند حال می‌توانستند خود بر سرزمین خود حکومت کنند.

مجلس سنا[ویرایش]

مجلس سنا متشکل از نمایندگان مردم بود و آن‌ها می‌توانستند با رای دادن به نماینده‌های مورد نظر خود در اوضاع کشور خود سهیم باشند. سنا نسبت به مجالس دیگر قدرت زیادی داشت و با این که نماینده‌های آن مردمی بودند ولی عضو شدن در آن اکثراً برای طبقات بالا بود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. مهندس فرشید. مکتب ها و احزاب سیاسی. اقبال، ۱۳۶۱.