دربند (روسیه)

دربند (روسیه) Дербент نشان ناحیه فدرالی قفقاز شمالی مساحت ۷۰ کیلومتر مربع جمعیت ۱۱۰۶۵۹ نفر (سال: ۲۰۰۹) تراکم جمعیت ۱٬۵۸۱ نفر در کیلومتر مربع منطقه زمانی یوتی‌سی+۴ (تابستان: یوتی‌سی+۵) کد تلفن ‎(+۷)۸۷۲۷۱ کد پستی ۳۶۸۶۰x کد پلاک وسایل نقلیه ۰۵ موقعیت جغرافیایی مختصات: °۴۸٫۲۸۳۳شرقی °۴۲٫۰۶۶۷شمالی / ۴۸٫۲۸۳۳;۴۲٫۰۶۶۷

دربند(Дербе́нт) جنوبی‌ترین شهر فدراسیون روسیه و از لحاظ اهمیت دومین شهر داغستان با جمعیتی بالغ بر ۱۰۱۰۳۱ (بر پایهٔ آمار ۲۰۰۲) است. آذری‌ها و لزگی‌ها و تبرسرها بیشترین ساکنان این شهر را تشکیل می‌دهند.

تاریخچه

دربند قدیمی‌ترین شهر فدراسیون روسیه است و به عنوان دروازه قفقاز از قرنها قبل به عنوان یک منطقه استراتژیک ارزش بسیاری داشته‌است.

این شهر تا سده ۴ میلادی بخشی از آلبانیای قفقاز بوده. نام فارسی دربند از اواخر سده پنجم میلادی بر شهر نهاده شد یعنی از زمان قباد یکم ساسانی. خسرو یکم پسر قباد یکم دستور ساخت دژ دربند را داد تا مرزهای شمالی ایران را از حملات اقوام مهاجم مصون دارد.

شهر دربند در پیرامون دژ ساسانی دربند ساخته شده‌است. این دژ طی ۱۵۰۰ سال بطور پیوسته مورد استفاده بوده‌است.

دژ دربند

استحکامات دربند دیوار سنگی بسیار بلندی بود که در زمان خسرو انوشیروان ساخته شد. طول آن چهل کیلومتر و از کوهستان تا کرانهٔ دریای خزر امتداد داشت و خط دفاعی بسیار مستحکمی در برابر سواران مهاجم به شمار میامد.

این دیوار که از تخته سنگ‌های بسیار بزرگ ساخته شده بود، هیجده تا بیست متر ارتفاع داشت. سی برج برفراز این دیوار قرار گرفته بود. دیوار سه دروازهٔ آهنی داشت که یک دروازهٔ آن به دریا گشوده می‌شد.

ایستمی خان ترک، در زمان خسرو انوشیروان به ایران اعلان جنگ داده و قصد حمله به ایران را داشت ولی استحکامات دربند که ایرانیان در سدهٔ قرن پنجم، برابر هیاطله پدید آورده بودند، در نظر ترکان غیر قابل گذر می‌نمود، از این رو حمله ترکان متوقف ماند.

سقوط دژ دربند

در سال ۶۲۶ میلادی بار دیگر خاقانات غربی ترک جهت حمایت از بیزانس بطرف ایران حمله بردند. در این زمان جنگ شدیدی در جبهه‌های غرب ایران، بین خسرو پرویز و هراکلیوس در جریان بود.

ترکان این بار توانستند با فرماندهی خان بزرگ تون جبغو خان، ضمن حملات مداوم و پی در پی خویش خطوط دفاعی دربند را شکسته و به سوی جلگه‌های قفقاز سرازیر شوند.

حصار دربند در قفقاز برای جلوگیری از هجوم خزرها به ایران در دوره باستان

نگارخانه

• 

  دژ ساسانی دربند

• 
• 
• 
• 
• 

جستارهای وابسته

سومین جنگ ایران و ترکان

منابع

• رضا، عنایت الله. ایران و ترکان در روزگار ساسانیان. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۵
• ویکی‌پدیای انگلیسی

Wikipedia contributors, «Derbent,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Derbent&oldid=192040543 (accessed February ۱۷, ۲۰۰۸).