احمد متین‌دفتری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از احمد متین دفتری)
پرش به: ناوبری، جستجو
احمد متین دفتری
نماینده مجلس شورای ملی
حوزه انتخاباتی مشکین شهر
نخست‌وزیران ایران
مشغول به کار
۳ آبان ۱۳۱۸ – ۵ تیر ۱۳۱۹
در زمانِ رضا شاه پهلوی
پیش از او: محمود جم
بعد از او: علی منصور
وزیر مشاور
نخست وزیر احمد قوام
وزیر دادگستری
نخست وزیر محمود جم
پیش از او: محسن صدر
بعد از او: محمد سروری (کفیل)
اطلاعات شخصی
تولد ۴بهمن ۱۲۷۵
تهران،
مرگ ۵ تیر ۱۳۵۰ (۷۴ سال)
تهران،
مدفن باغچه علیجان شاه عبدالعظیم
ملیت  ایران
پیشه سیاستمدار و سناتور
دین اسلام
کنیه(ها) اعتضادلشکر
متین‌الدوله

احمد متین دفتری ملقب به اعتضادلشکر و متین‌الدوله (۴بهمن ۱۲۷۵ تهران - ۵ تیر ۱۳۵۰ تهران) جوان‌ترین نخست‌وزیر ایران در زمان رضاشاه در ۴۳ سالگی بود.[۱] او از استادان حقوق بود و علاوه بر مقام استادی دانشکده حقوق، در عرصه سیاست ایران نیز حضور داشت و به مقام نمایندگی مجلس شورای ملی و مجلس سنا و وزارت دادگستری و نخست‌وزیری رسید.[۲]

زندگی نامه[ویرایش]

متین‌دفتری در محل کارش، ۱۹۳۸

دکتر احمد متین دفتری، فرزند میرزا محمودخان اعتضاد لشکر (عین‌الممالک) بود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدرسه آلمانی های تهران به پایان رساند. بعد از مدرسه عالی حقوق، لیسانس گرفت و برای ادامه تحصیل به سوئیس ر فت. در دانشکده حقوق شهر لوزان، با ارائه پایان نامه دکترای خود تحت عنوان ” کلید استقلال اقتصادی، الغای کاپیتولاسیون در ایران ” موفق به دریافت درجه دکترای حقوق شد. بین سالهای ۱۰ – ۱۳۰۸ (ش) در دادگاههای فرانسه، سوئیس و آلمان به کار آموزی و وکالت پرداخت. در سال ۱۳۰۶ (ش) پس از گشایش دادگستری نوین به استخدام رسمی دادگستری درآمد و تا سال ۱۳۱۸(ش) به ترتیب مدیر، معاون کفیل و عاقبت وزیر دادگستری شد. در خلال فعالیتهای قضایی خود، قوانین مهمی را برای تسهیل در کارها و امور قضایی دادگاههای کشور، تدوین کرد که اهم آنها عبارتند از: قانون تشکیلات دادگستری، قانون استخدام قضات، جلد دوم وسوم قانون مدنی، قانون آیین دادرسی مدنی، قانون امور حسبی، لایحه قانون کیفر و آیین دادرسی کیفری، قانون اجرای احکام و قانون تعدیل مال الاجاره. در سال ۱۳۱۲ (ش) پس از یک دوره کوتاه که تدریس نمی کرد، در مدارس نظام، مدرسه صنعتی، مدرسه عالی حقوق و علوم سیاسی و سرانجام دانشکده حقوق دانشگاه تهران به عنوان استاد ثابت به تدریس مشغول شد وتا زمان باز نشستگی در سال ۴۸- ۱۳۴۷ (ش) به این کار ادامه داد. درس اصلی او در آغاز تدریس، رویه قضایی بود، اما بعد ها درس مشهور آیین دادرسی مدنی (اصول محاکمات حقوقی) را که خود بانی و تدوین کننده آن بود، تدریس می کرد. بخشی از سمتها و عناوین علمی و قضایی دکتر متین دفتری عبارتند از: دومین وزیر دادگستری نوین (۱۸- ۱۳۱۵ ش)، قاضی دیوان داوری بین المللی لاهه (۱۳۱۶ش)، داور حقوقی و نماینده دولت در جامعه ملل (۱۹۳۰ م)، رئیس هیئت نمایندگی ایران در یازدهمین کنگره بین المللی جزایی و ششمین کنفرانس بین المللی حقوق جزایی و دومین کنفرانس بین المللی حقوق تطبیقی، استاد آکادمی حقوق بین المللی لاهه به مدت یک سال (۱۹۳۷ م)، دادرس دیوان داوری لاهه به مدت شش سال از ۱۹۳۹ (م) که پس از پایان این دوره، مجددا به این سمت انتخاب شد.[۳] بعدها وارد وزارت امور خارجه شد و از آنجا به وزارت دادگستری (در زمان علی‌اکبر داور) منتقل گردید. در زمان وزارت صدرالاشراف معاون وزیر و در زمان نخست وزیری محمود جم، وزیر دادگستری شد.[۱] در سال ۱۳۱۸ (۱۹۳۹) در اوج قدرت حزب نازی در آلمان به دستور رضاشاه پهلوی یک کابینه جوان به نخست‌وزیری احمد متین دفتری روی کار آمد. سیاست خارجی این کابینه نزدیک شدن به آلمان بود. عملاً نیز روابط تجاری و صنعتی بین ایران و آلمان توسعه یافت.[۴] ولی این دوران نه ماه بیشتر طول نکشید و مدتی را در زندان رضاشاه به سر برد.[۱] در کابینه احمد قوام وزیر مشاور شد. در سال ۱۳۲۶ نماینده مشکین شهر در مجلس شورای ملی و دو سال بعد سناتور انتخابی تهران شد و سال ها در کسوت سناتوری باقی ماند و در همین سمت درگذشت. احمد متین دفتری در مقام استاد حقوق بین الملل و آیین دادرسی کیفری و مدنی چند کتاب ارزنده هم در رشته حقوق عرضه کرده‌است.[۵].دکتر احمد متین دفتری در تیرماه ۱۳۵۰ (ش) در سن ۷۶ سالگی در تهران دارفانی را وداع گفت. پیکرش در قبرستان حضرت عبدالعظیم (س) در تهران، به خاک سپرده شده است. آرامگاه او در باغچه علیجان شاه عبدالعظیم قرار دارد.[۳]

آثار تالیفی و تحقیقی[ویرایش]

  1. محاکمات فوری
  2. آیین دادرسی مدنی
  3. آیین دادرسی کیفری
  4. رساله های متعدد در بارهً جامعه بین المللی و سیاست جزایی وسازمان ملل متفق
  5. کلید استقلال اقتصادی ایران
  6. الغای کاپیتولاسیون در ایران (به زبان فرانسه).[۳]

تبارنامه[ویرایش]

تبارنامهٔ خاندان آشتیانی، شاخهٔ میرزا کاظم آشتیانی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا محسن آشتیانی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا کاظم آشتیانی
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا هاشم
 
 
 
 
 
میرزا آقاسی‏‌بیگ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا حسن
 
میرزا محمدعلی مایل
 
 
میرزا حسین
 
 
 
 
 
 
فیروز میرزا
پسر عباس میرزا
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا یوسف
آشتیانی
 
 
دختر
 
 
 
میرزا هدایت‌الله
وزیر دفتر
 
 
 
نجم‏‌السلطنه
 
 
 
 
عبدالحسین
میرزا فرمانفرما
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
حسن مستوفی‌الممالک
 
 
میرزا محمدحسین
وزیر دفتر
 
میرزا علی
موفق‏‌السلطنه
 
محمد مصدق
 
آمنه
دفترالملوک
 
 
 
 
فیروز نصرت‌الدوله
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا محمود
عین‏‌الممالک
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
مظفر فیروز
 
مریم فیروز
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
احمد متین‌دفتری
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
عبدالعزیز
فرمانفرمائیان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
منوچهر
فرمانفرمائیان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ستاره
فرمانفرمائیان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
محمدحسین
فیروز
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
اسکندر فیروز
 


منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ بازیگران سیاسی عصر رضاشاهی و محمدرضاشاهی. ناصر نجمی. انتشارات انیشتین. ۱۳۷۳ تهران
  2. شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، باقر عاقلی.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ زندگی‌نامه متین دفتری (ایرانیان صاعد)
  4. احمد متین دفتری
  5. http://www.aftab.ir/lifestyle/view.php?id=71736