شمس پهلوی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شَمس پهلوی
شمس پهلوی.jpg
نام کامل شَمس پهلوی
زادروز ۶ آبان ۱۲۹۶[۱]
زادگاه تهران، ایران ایران
درگذشت ۱۰ اسفند ۱۳۷۴ (۷۸ سال)
محل درگذشت سنتا باربارا، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا
آرامگاه سنتا باربارا، کالیفرنیا
همسران فریدون جم (۱۳۱۶ تا ۱۳۲۳)
مهرداد پهلبد (۱۳۲۴ تا هنگام مرگ در ۱۳۷۴)
دودمان دودمان پهلوی
پدر رضاشاه
مادر تاج‌الملوک آیرملو
فرزندان شهباز پهلبد، شهیار پهلبد، شهرآزاد پهلبد
دین مسیحی کاتولیک[۲]
عناوین
والاحضرت شاهدخت شمس پهلوی
Imperial Coat of Arms of Iran.svg

شَمس «خدیجه» پهلوی زاده ۶ آبان ۱۲۹۶ (خورشیدی) - درگذشته ۱۰ اسفند ۱۳۷۴ (خورشیدی) که تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران با نام پادشاهی والاحضرت شاه‌دُخت شمس پهلوی خطاب می‌شد، دومین و بزرگ‌ترین فرزند رضاشاه از ملکه تاج‌الملوک آیرملو و خواهر بزرگتر محمدرضا پهلوی بود.

نوجوانی و ازدواج[ویرایش]

او پس از سپری کردن تحصیلات رایج در آن زمان، در سال ۱۳۱۶ (خورشیدی) با فریدون جم فرزند محمود جم (وزیر و نخست‌وزیر دودمان‌های قاجاریان و پهلوی) ازدواج کرد. اما پس از برکناری رضاشاه از پادشاهی، در سال ۱۳۲۳ (خورشیدی) از فریدون جم جدا شد. چندی بعد با عزت‌الله مین‌باشیان آشنا شد و در سال ۱۳۲۴ (خورشیدی) در قاهره مصر با او ازدواج کرد. همسر جدید او نام و نام خانوادگی خود را به «مهرداد پَهْلبُد» تغییر داد. مهرداد پهلبد در سال ۱۳۴۳ (خورشیدی) به وزارت فرهنگ و هنر رسید و به مدت ۱۵ سال تا هنگام انقلاب ۱۳۵۷ ایران در این سمت باقی‌ماند.

گرایش به مسیحیت[ویرایش]

شمس پهلوی در اواخر دهه ۱۹۴۰ (میلادی)، در مصر در دهه پنجاه تغییر دین داد و به مسیحیت گروید[۳][۴][۵]و در سال ۱۳۵۲ (خورشیدی) یک کلیسای اختصاصی در کاخ خود (کاخ مروارید) ساخت و به آیین مسیحیت کاتولیک درآمد. پس از وی همسر و فرزندانش نیز کاتولیک شدند. او بارها به ایتالیا و واتیکان سفر کرد و با رهبران مسیحی دیدار نمود. او کاتولیکی با ایمان شده بود، در تجمل می‌زیست و در سیاست دخالتی نمی‌کرد.[۲]

ریاست کانون بانوان ایران[ویرایش]

وی ریاست کانون بانوان ایران را بر عهده داشت که در اردیبهشت سال ۱۳۱۴ (خورشیدی) توسط رضاشاه برای پیشبرد و اجرای اهداف خود در خصوص کشف حجاب ایجاد شده بود.[۶]

کاخ مروارید[ویرایش]

او در کاخی در مهرشهر کرج به نام کاخ مروارید زندگی می‌کرد. این کاخ یکی از نمونه‌های برتر هنر معماری در ایران است. این ساختمان به دست وسلی پیترز طراحی و بنیاد فرانک لوید رایت به هزینه یک میلیون دلار آمریکا و ساخته شد.[۷][۸] شمس پهلوی در دربار به نام «مِهر» مشهور بود. نام «مِهرداد» برای شوهرش و نام «مِهرشهر» در کرج از لقب او گرفته شده‌است.[نیازمند منبع]

فرزندان[ویرایش]

ثمره ازدواج شمس و مهرداد پهلبد سه فرزند به نام‌های شهباز، شهیار و شهرآزاد پهلبد بودند.

خروج از ایران[ویرایش]

با بالاگرفتن انقلاب ۱۳۵۷ ایران به همراه همسر و مادر سالخورده و بیمار خود از ایران خارج شد.[۹] آنان مدتی را در کشور ترینیداد و توباگو گذراندند[۱۰] و سپس وارد آمریکا شدند.[۹]

درگذشت[ویرایش]

شمس پهلوی در ۱۰ اسفند ۱۳۷۴ (خورشیدی) در سن ۷۸ سالگی درگذشت. وی در شهر سنتا باربارا، کالیفرنیا به خاک سپرده شد.[۱۱]

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران IICHS». مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران IICHS. ۱۹۳۷-۰۳-۰۳. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۱-۱۶. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «QUEST FOR DEMOCRACY IN IRAN C: a century of struggle against authoritarian rule». 
  3. "مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران IICHS". Untitled 1. Retrieved 2017-07-17. 
  4. https://books.google.com/books?id=Gt-Gwo1w_AkC&pg=PA237&dq=shams+pahlavi+catholic&hl=en&sa=X&ei=I4VcUfmVKomQ9QSl4IAI&ved=0CEsQ6AEwBA#v=onepage&q&f=false
  5. Milani, Abbas The Shah, London: Macmillan, 2011 page 49.
  6. «شمس پهلوی». - مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران IICHS. 
  7. «کاخ مروارید شمس پهلوی و ماجرایی باورنکردنی». بخش فارسی دویچه وله. ۲۰ اسفند ۱۳۹۲. 
  8. Nima Kasraie. “Spiraling into oblivion”. Iranian.com. 4 June 2004. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «درگذشت مهرداد پهلبد اولین وزیر فرهنگ و هنر ایران». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۱ اوت ۲۰۱۸. بازبینی‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۸. 
  10. «مهرداد پهلبد، وزیر فرهنگ و هنر دوران پهلوی و داماد رضا شاه، در لُس آنجلس درگذشت»(fa)‎. ار. اف. ای، ۱۰ اوت ۲۰۱۸. بازبینی‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۸. 
  11. «Shams R "Princess" Pahlavi (1918 - 1996) -». 
  12. Hakakian, Roya. “The Iran-Saudi Arabia Rivalry Has a Silver Lining”. نیویورک تایمز. 7 دی 1396. Retrieved 27-12-2017. 

منابع[ویرایش]