تئاتر شهر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۲′۰.۳۴″ شمالی ۵۱°۲۴′۲۰.۲۳″ شرقی / ۳۵.۷۰۰۰۹۴۴° شمالی ۵۱.۴۰۵۶۱۹۴° شرقی / 35.7000944; 51.4056194

تئاتر شهر
City Theater, Tehran, Iran.jpg
نام تئاتر شهر
کشور  ایران
استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
کاربری آمفی تئاتر، هنرهای نمایشی، نمایش‌خانه
کاربری کنونی آمفی تئاتر، نمایش‌خانه
دیرینگی ۱۳۵۰
دورهٔ ساخت اثر پهلوی
بانی اثر علی سردارافخمی
مالک اثر سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران
مالک فعلی اثر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
اطلاعات بازدید
امکان بازدید وجود دارد
گیشه تئاتر شهر
جزئیات معماری ساختمان
گزارش روزنامه‌ای در سال ۴۶ در مورد احداث تئاتر شهر تهران

تئاتر شهر بزرگ‌ترین مجموعه نمایش تئاتر ایران است که در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوی و به ابتکار و ریاست فرح پهلوی در تهران ساخته شد.

مجموعه تئاتر شهر در سال ۱۳۴۶ توسط مهندس علی سردارافخمی طراحی شد و ساخت آن پنج سال به طول انجامید.[۱] این مجموعه در روز شنبه هفتم بهمن ۱۳۵۱ با روی صحنه رفتن نمایش باغ آلبالو نوشته آنتون چخوف و به کارگردانی آربی اوانسیان و با بازی داریوش فرهنگ، سوسن تسلیمی، مهدی هاشمی، فهیمه راستکار و پرویز پورحسینی به عنوان مدرن‌ترین سالن تئاتر تهران افتتاح شد.

در آغاز تئاتر شهر و اجرای تئاترها زیر سرپرستی سازمان جشن هنر شیراز بود ولی پس از چندی به سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران واگذار شد.

این مجموعه از معماری زیبایی برخوردار است و جزء میراث فرهنگی کشور محسوب می‌شود. مجموعه تئاتر شهر در چهارراه ولی عصر (تقاطع خیابان انقلاب و خیابان ولی عصر) در مجاورت پارک دانشجو در تهران قرار گرفته است و محوطه سنگ‌فرشی وسیع و زیبایی دارد.

ساختمان[ویرایش]

بنای زیبای تئاتر شهر به شکل دایره و بر اساس طرحی از علی سردارافخمی یکی از شاگردان هوشنگ سیحون با الهام از برج طغرل و در ساختمان آن، ترکیبی جالب از کاشی و آجر به کار رفته است. ترکیب کاشی به شکل انتزاعی و استفاده از آجر برجسته که در دوره های مختلف تاریخی به ویژه معماری ایلخانیان و ستونهای قرینه ای تخت جمشید ساخته شده است. ساختمانی مدور و خیمه گونه که معماری تماشاخانه هایه ایرانی را در ذهن تداعی میکند. شاید ویژگی مهم دیگر تئاتر شهر در پلان دایره ای شکل آن باشد. این پلان ترکیبی از معماری یونان و روم قدیم و بناهای مربوط به نمایش ، مانند پانئوم و کلوزیوم است. تئاتر شهر تنها سالن نمایش در ایران است که دارای حصار نمیباشد بطوریکه علاوه بر فضاهای سرپوشیده، محوطه باز اطراف بنا در مجاورت خیابان ولی عصر و محوطه پارک دانشجو نیز بخشی از این مجموعه محسوب می شوند و نقش بسزایی در جلب مخاطبین به این سالن نمایش را داشته است. این ساختمان در محلی که پیش‌تر کافه شهرداری خوانده می‌شد جایی که در آن عصرپنج شنبه و جمعه ها بازی سازان ونمایشگران ، سیرک بازان و معرکه گیران جمع می شدند تا از هنر نمایی آنها تهرانی ها اوقات فراغت خود پر کنند و برای لحظاتی از دغدغه های روزانه به دور باشند، با نظارت مهندسی سردار افخمی در طول پنج سال ساخته شد و در سال ۱۳۵۱ گشایش یافت.[۲]

تئاتر شهر پیش از انقلاب ابتدا زیر نظر رادیو و تلویزیون اداره می‌شد، سپس تحت نظارت اداره فرهنگ قرار گرفت و پس از انقلاب نیز وزارت فرهنگ و ارشاد سرپرستی آن را برعهده گرفت. طراح کل این اثر فرح پهلوی است.

تئاتر شهر هم‌چنین، دارای یک کتابخانه تخصصی هنر است که هنرمندان، متخصصان و دانشجویان تئاتر و هنرجویان کارگاه‌های نجاری و خیاطی از آن استفاده می‌کنند.

سالن‌ها[ویرایش]

مجموعه تئاتر شهر که در ابتدا تنها برای اجرا در تالار اصلی ساخته شده بود درحال حاضر با پنج تالار فعالیت می‌کند.

  • سالن اصلی (گنجایش ۵۷۹ نفر) دارای تمامی تجهیزات لازم برای یک سالن تئاتر شامل : صحنه گردان الکتریکی، آسانسور دکور، سیستم آویزهای بالا رونده برای دکور، دهانه متحرک صحنه، پرده و امکانات سینمایی و دستگاه های کنترل کننده است . ورودی سالن نمایش نیز دارای دو درب با پوشش آکوستیک است تا از ورود صدای سالن انتظار به سالن نمایش جلوگیری کند.
  • سالن چهارسو (گنجایش ۱۲۰ الی ۴۰۰ نفر که تغییر حجم دکور و صحنه امکان تغییر گنجایش را می‌دهد)
  • سالن قشقایی
  • سالن سایه
  • کارگاه نمایش
  • مجموعه تئاتر شهر دارای دو سالن دیگر به نام‌های تالار کوچک و تالار شماره دو است که طی چند سال اخیر به دلیل نیاز به تعمیر تعطیل شده و تاکنون اقدامی برای بازگشایی شان صورت نگرفته است.
  • کافه تریای سالن اصلی و همچنین کافه تریای سالن چارسو نیز گهگاه میزبان اجرای نمایش‌ها و یا محل برگزاری نمایشنامه خوانی بوده است.

ساختمان‌های مشابه[ویرایش]

طرح تئاتر شهر شباهت ظاهری خیره‌کننده‌ای به ساختمان «تالار بکمن» در انستیتو تکنولوژی کالیفرنیا دارد.[۳][۴][۵]

تاتر شهر بعد از انقلاب[ویرایش]

تاتر شهر بعد از انقلاب زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیریت تاتر شهر را مدیر کل هنرهای نمایشی که خود با حکم معاون هنری وزیر ارشاد منصوب شده به عنوان مدیر معرفی و حکم او را ابلاغ می‌کند .

مدیران تاتر شهر تاکنون[ویرایش]

تهدیدها[ویرایش]

احمد مسجد جامعی در خصوص ساخت و ساز مترو تهران گفت:حیف است بنای تاتر شهر فدای چند هواکش شود .[۶]

نمایش‌های متوقف شده[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «کاشی‌های تئاتر شهر به سرقت رفت»(فارسی)‎. رادیو فردا. بازبینی‌شده در ۱۶ خرداد ۱۳۹۰. 
  2. کتاب معماری معاصر ایران
  3. Beckman Auditorium, California Institute of Technology (Caltech)
  4. Beckman Auditorium on Flickr
  5. Los Angeles forum for architecture and urban design
  6. [http:www.alef.ir/newstext.php? Nn=133932 «حیف است بنای تاتر شهر فداری چند هواکش شود»]. سایت الف. بازبینی‌شده در 6شهریور 1394. 

پیوند به بیرون[ویرایش]