محمدرضا مهدوی کنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آیت‌الله
محمدرضا مهدوی کنی
Mohammad-Reza Mahdavi Kani.jpg
تصویری از مهدوی کنی
سومین رئیس مجلس خبرگان رهبری
مشغول به کار
۱۷ اسفند ۱۳۸۹ – ۲۹ مهر ۱۳۹۳
نایب اول
نایب دوم
پس از اکبر هاشمی رفسنجانی
پیش از محمد یزدی
نماینده مجلس خبرگان رهبری
دوره چهارم
مشغول به کار
۵ شهریور ۱۳۸۷[۱] – ۲۹ مهر ۱۳۹۳
حوزه انتخاباتی استان تهران
اکثریت ۱٬۴۴۵٬۵۴۴ (۵۰٫۲۲٪)[۲]
عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام
دوره‌های دوم و سوم
مشغول به کار
۱۲ مهر ۱۳۶۸ – اسفند ۱۳۸۰
گمارنده سید علی خامنه‌ای
رئیس اکبر هاشمی رفسنجانی
نخست‌وزیر ایران
سرپرست
مشغول به کار
۱۱ شهریور ۱۳۶۰ – ۷ آبان ۱۳۶۰
پس از محمدجواد باهنر
پیش از میرحسین موسوی
دبیر شورای نگهبان
سرپرست
مشغول به کار
۳۱ تیر ۱۳۵۹ – آبان ۱۳۵۹
قائم مقام حسین مهرپور
پس از بنیان‌گذاری جایگاه
پیش از لطف‌الله صافی گلپایگانی
عضو شورای نگهبان
دوره اول
مشغول به کار
۲۱ اسفند ۱۳۶۰ – ۲۶ تیر ۱۳۶۲
گمارنده سید روح‌الله خمینی
دبیر لطف‌الله صافی گلپایگانی
پس از ابوالقاسم خزعلی
پیش از محمد امامی کاشانی
مشغول به کار
۲۶ تیر ۱۳۵۹ – ۱۲ بهمن ۱۳۵۹
گمارنده سید روح‌الله خمینی
دبیر خودش (سرپرست)
لطف‌الله صافی گلپایگانی
پیش از عبدالرحیم ربانی شیرازی
وزیر کشور
مشغول به کار
۱۹ شهریور ۱۳۵۹ – ۱۲ شهریور ۱۳۶۰
سرپرست: ۸ اسفند ۱۳۵۸[۳] – ۱۹ شهریور ۱۳۵۹
رئیس جمهور ابوالحسن بنی‌صدر
محمدعلی رجایی
نخست‌وزیر محمدعلی رجایی
محمدجواد باهنر
پس از اکبر هاشمی رفسنجانی (سرپرست)
پیش از سید کمال‌الدین نیک‌روش
اطلاعات شخص
زاده ۱۴ مرداد ۱۳۱۰
کن، شهرستان تهران، ایران
درگذشت ۲۹ مهر ۱۳۹۳ (۸۳ سال)
تهران، ایران
علت مرگ اختلال در ریتم طبیعی قلب[۵]
آرامگاه حرم شاه عبدالعظیم، شهر ری
حزب سیاسی جامعه روحانیت مبارز
همسر(ان) قدسیه سرخه‌ای
فرزندان مریم، محمدسعید، مهدیه
خویشاوندان محمدباقر باقری کنی (برادر)
علی باقری (برادرزاده)
محل
تحصیل
حوزه علمیه قم
مدرسه علمیه مروی
شغل فقیهسیاستمدار
تخصص اجتهاد
هیئت دولت دولت موقت شورای انقلاب
دولت نخست
دولت دوم
دولت موقت مهدوی کنی
مذهب اسلام (شیعه)
جایزه‌ها کتاب سال (دورهٔ ۱۱: حوزهٔ اخلاق)[۴]
وبگاه وبگاه رسمی
خدمات نظامی
وفاداری ایران
سال‌های خدمت ۱۳۵۷–۱۳۶۱
فرمانده کمیته‌های انقلاب اسلامی
جنگ‌ها/عملیات‌ها شورش ۱۳۵۷ کردها
جنگ ایران و عراق

محمدرضا مهدوی کنی (زاده ۱۴ مرداد ۱۳۱۰ - درگذشته ۲۹ مهر ۱۳۹۳ در ۸۳ سالگی[۶]) روحانی شیعه، سیاست‌مدار ایرانی و سومین رئیس مجلس خبرگان رهبری بود. او دبیر کلی جامعه روحانیت مبارز (مهم‌ترین حزب اصول‌گرای ایران) را بر عهده داشت. وی همچنین رئیس دانشگاه امام صادق و استاد درس اخلاق اسلامی این دانشگاه نیز بود.

زندگی[ویرایش]

وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ از روحانیون مخالف حکومت پهلوی بود و پس از انقلاب یکی از ۵ روحانی بود که هستهٔ اصلی شورای انقلاب را تشکیل می‌دادند. پس از آن به عنوان وزیر کشور (در دولت‌های شورای انقلاب، رجایی و دکتر باهنر) و کفیل نخست‌وزیر (پس از ترور رجایی و باهنر) بوده‌است و در همین دوره از سوی سید روح‌الله خمینی مأمور به تشکیل کمیته‌های انقلاب و ساماندهی آن‌ها گردید.

استادان[ویرایش]

وی تا سال ۱۳۴۰ نزد استادانی چون شیخ علی اکبر برهان[۷] حاج شیخ عبدالجواد سده‌ای (جبل عاملی)، نعمت‌الله صالحی نجف آبادی، صدوقی، سلطانی، مجاهدی، رفیعی قزوینی، شعرانی، علامه طباطبایی، سید حسین طباطبایی بروجردی، سید روح‌الله خمینی و گلپایگانی تحصیل کرد.

در دانشگاه امام صادق[ویرایش]

مهدوی کنی، عضو هیئت امناء و ریاست دانشگاه امام صادق بود.

طبق قانون، تولیت این دانشگاه یا بر عهده ولی فقیه بوده یا به امر وی، بر عهدهٔ نمایندهٔ اوست. در زمان حیات سید روح‌الله خمینی، این امر به آیت‌الله منتظری که جزو هیئت امناء و هیئت مؤسس دانشگاه نیز بودند تفویض گردید و سپس با اجماع نظر هیئت امناء و همچنین آقای منتظری به عنوان یکی از اعضای حقیقی هیئت امناء و همچنین عضو حقوقی آن هیئت، تحت عنوان ریاست عالیه مادام العمر و تولیت دانشگاه و موقوفات وابسته، بر انتخاب آیت‌الله مهدوی کنی به ریاست دانشگاه این مسئولیت بر عهدهٔ وی قرار گرفت.

سمت‌ها[ویرایش]

مهدوی کنی پس از پیروزی انقلاب سمت‌های مختلفی را عهده‌دار بوده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • عضویت در حلقه اولیه شورای انقلاب از طرف سید روح‌الله خمینی
  • عضویت در کمیته استقبال از سید روح‌الله خمینی
  • سرپرستی کمیته انقلاب اسلامی (به عنوان اولین نهاد انقلابی مسلح برای حفظ انقلاب به پیشنهاد آیت‌الله مطهری و دستور سید روح‌الله خمینی)
  • عضویت به عنوان فقیه در شورای نگهبان قانون اساسی (دو مرتبه)
  • نمایندگی سید روح‌الله خمینی در هیئت حل اختلاف مسؤولان نظام و چندین مأموریت مشابه در حوادث مهم دوران انقلاب
  • وزارت کشور در کابینه‌های رجایی و باهنر
  • نخست‌وزیری پس از ترور محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر
  • عضویت در ستاد انقلاب فرهنگی به حکم سید روح‌الله خمینی
  • عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی به حکم سید روح‌الله خمینی و سید علی خامنه‌ای
  • مسؤولیت ستاد کمک‌رسانی به مردم مناطق بمباران شده
  • عضویت در شورای بازنگری قانون اساسی
  • ریاست مرکز رسیدگی به امور مساجد
  • عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام
  • عضو مجلس خبرگان رهبری
  • مؤسس، بنیان‌گذار و دبیرکل جامعه روحانیت مبارز
  • رئیس دانشگاه امام صادق
  • تولیت حوزه علمیه مروی به همراه موقوفات وابسته، به حکم سید روح‌الله خمینی
  • رئیس مجلس خبرگان رهبری.[۸]

درگذشت[ویرایش]

محمدرضا مهدوی کنی از ۱۴ خرداد ۱۳۹۳ در پی حمله قلبی به کما رفت و در تاریخ ۲۹ مهر ۱۳۹۳ درگذشت.[۹] محمدرضا مهدوی کنی، که حدود پنج ماه به علت عارضه قلبی در کما به سر می‌برد، صبح روز سه‌شنبه، ۲۹ مهرماه ۱۳۹۳ در ساعت ۹ صبح در بیمارستان رجایی، در سن ۸۳ سالگی درگذشت. وی روز چهارشنبه ۱۴ خرداد ۹۳ پس از شرکت در مراسم سالروز درگذشت سید روح‌الله خمینی، بر اثر عارضه قلبی به کما رفته و مدتی در بیمارستان بهمن تهران و سپس بیمارستان دولتی رجایی بستری بود.[۱۰][۱۱] مراسم خاکسپاری وی در روز پنج‌شنبه، ۱ آبان همان سال، انجام شد و پس از نماز میت توسط آیت الله سید علی خامنه‌ای بر سر پیکر وی که در دانشگاه تهران انجام گرفت، پیکر وی، طبق وصیتش در آرامگاه شاه عبدالعظیم دفن شد. در مراسم خاکسپاری وی، تعداد زیادی از مردم و مقامات سیاسی و نظامی ایران حضور داشتند.[۱۲]

دیدگاه‌ها[ویرایش]

وی دربارهٔ نظارت بر رهبری گفته‌است که:[۱۳]

نظارت به این معنا نیست که ما بخواهیم از رهبری اشکال بگیریم. نظارت ما همان نظارت حراستی است که در دعای عهد آمده‌است، البته ما نمی‌گوییم اشتباه وجود ندارد اما معتقدیم که نظارت بر رهبری همان حراست از رهبری است.

وی «حراست از رهبری» را این گونه توضیح می‌دهد:[۱۴]

البته گاهی ممکن است حفظ به معنی تذکر باشد، اما این به مفهوم از بین بردن همه حرمت‌ها و چارچوب‌ها نیست.

زندگی شخصی[ویرایش]

مهدوی کنی در سال ۱۳۳۸ با همسرش که در آن زمان ۱۱ ساله بود ازدواج کرد. او دو دختر و یک پسر داشت. دختر بزرگ او مریم، دکترای فقه دارد و عضو هیئت علمی دانشگاه است و با ابراهیم انصاریان ازدواج کرده‌است که در دوره ریاست مهدوی کنی بر مجلس خبرگان رئیس دفتر او را بر عهده داشت. دختر دیگر او مهدیه دارای دکترای تاریخ اسلام و همسر سید مصطفی میرلوحی است که او نیز مدتی ریاست دفتر مهدوی کنی را بر عهده داشت. پسر مهدوی کنی، محمد سعید، روحانی و دارای دکترای ارتباطات است و با دختر سید محمد علی شهیدی محلاتی وصلت کرده‌است.[۱۵] او پس از مرگ پدرش ریاست دانشگاه امام صادق را بر عهده دارد.

آثار[ویرایش]

از آثار وی تاکنون کتاب‌های نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی، اصول و مبانی اقتصاد اسلامی در قرآن، بیست گفتار و شرح دعای افتتاح منتشر شده‌است.

  • کتاب نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی (کتاب سال جمهوری اسلامی ایران که تاکنون بیش از سی بار تجدید چاپ شده‌است)
  • کتاب اصول و مبانی اقتصاد اسلامی در قرآن
  • کتاب بیست گفتار
  • کتاب شرح دعای افتتاح
  • تقریرات درس‌های خارج فقه بروجردی و روح‌الله خمینی
  • تدریس خارج فقه در دانشگاه و مدرسه علمیه مروی برای دانشجویان و طلاب دوره‌های عالی
  • تدریس آیات‌الاحکام در مدرسه مروی و آیات اقتصادی در دانشگاه امام صادق
  • تدریس دوره‌های اخلاق اسلامی در دانشگاه امام صادق و حوزه علمیه مروی
  • صدها سخنرانی علمی در محیط‌های حوزوی و دانشگاهی و رسانه‌های عمومی
  • راهنمایی و مشاوره پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری
  • تقدیر از مجموعه فعالیت‌های اثر بخش ایشان در نشر علم در دومین جشنواره بین‌المللی علوم انسانی و اسلامی فارابی

هم‌چنین خاطرات وی توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «آغاز به کار دوره چهارم اجلاس رسمی مجلس خبرگان». ایسنا، ۵ شهریور ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۲۸ شهریور ۱۳۹۷. 
  2. «آیت‌الله مهدوی کنی به مجلس خبرگان رهبری راه یافت». ایسنا، ۲۷ اسفند ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۲۸ شهریور ۱۳۹۷. 
  3. «آیت‌الله مهدوی کنی سرپرست وزارت کشور شد». روزنامه اطلاعات (تهران: مؤسسه اطلاعات)، ۸ اسفند ۱۳۵۸، ص ۱۲. بازبینی‌شده در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  4. «کتاب سال». خانه کتاب ایران. بازبینی‌شده در ۲۸ شهریور ۱۳۹۷. 
  5. «روایت ولایتی از جزئیات و علت فوت آیت الله مهدوی کنی». خبرگزاری تسنیم، ۳۰ مهر ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۲۸ شهریور ۱۳۹۷. 
  6. [۱] تابناک 29 مهر 1393
  7. خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول، تابستان۱۳۸۲، صفحهٔ ۲۲
  8. مهدوی کنی رئیس مجلس خبرگان شد
  9. سایت خبری فرارو
  10. «مهدوی کنی، رئیس مجلس خبرگان ایران، درگذشت». رادیوفردا، ۲۱ اکتبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ اکتبر ۲۰۱۴. 
  11. ترابی. «آیت‌الله مهدوی‌کنی دار فانی را وداع گفت». JamejamOnline. ۲۰۱۴-۱۰-۲۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۴. 
  12. پیکر آیت‌الله مهدوی‌کنی به خاک سپرده شد خبرگزاری الف
  13. آیت‌الله مهدوی‌کنی در نشست خبری: فارس نیوز؛ ۴ خرداد ۱۳۹۰
  14. مفهوم «حراست از رهبری» از نظر رئیس مجلس خبرگان؛ دنیای اقتصاد؛ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۱
  15. «دعایی که زندگی آیت‌الله مهدوی‌کنی را برگرداند». Mehr News Agency. ۲۰۱۴-۱۰-۲۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۳-۱۷. 

مطالعه بیشتر[ویرایش]

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد محمدرضا مهدوی کنی اطلاعات بیشتری بیابید.


Search Wikiquote در میان گفتاوردها از ویکی‌گفتاورد
Search Wikisource در میان متون از ویکی‌نبشته
Search Commons در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار
Search Wikinews در میان خبرها از ویکی‌خبر
  • کتاب خاطرات آیت‌الله مهدوی کنی تدوین دکتر غلامرضا خواجه سروی، انتشارات: مرکز اسناد انقلاب اسلامی ۲۰۰۷، شابک: ‎۹۶۴-۴۱۹-۱۷۶-۵
مناصب نظامی
عنوان جدید سرپرست کمیته‌های انقلاب اسلامی
۱۳۵۷ – ۱۳۶۱
پسین:
علی‌اکبر ناطق نوری
مناصب سیاسی
پیشین:
اکبر هاشمی رفسنجانی
سرپرست
وزیر کشور
۱۳۵۸ – ۱۳۶۰
پسین:
سید کمال‌الدین نیک‌روش
عنوان جدید دبیر شورای نگهبان
سرپرست

۱۳۵۹
پسین:
لطف‌الله صافی گلپایگانی
پیشین:
محمدجواد باهنر
نخست‌وزیر ایران
سرپرست

۱۳۶۰
پسین:
میرحسین موسوی
پیشین:
اکبر هاشمی رفسنجانی
رئیس مجلس خبرگان رهبری
۱۳۸۹ – ۱۳۹۳
بلا تصدی
تصدی بعدی توسط:
محمد یزدی
مناصب احزاب سیاسی
پیشین:
فضل‌الله محلاتی
دبیرکل جامعه روحانیت مبارز
۱۳۶۰ – ۱۳۹۳
پسین:
محمدعلی موحدی کرمانی
سِمَت‌های علمی
عنوان جدید رئیس دانشگاه امام صادق
۱۳۶۱ – ۱۳۹۳
پسین:
محمدباقر باقری کنی
سرپرست
پیشین:
حسینعلی منتظری
به عنوان رئیس عالی دانشگاه
رئیس هیئت امنای دانشگاه امام صادق
۱۳۶۸ – ۱۳۹۳
بلا تصدی
تصدی بعدی توسط:
صادق لاریجانی