محمدرضا مهدوی کنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
محمدرضا مهدوی کنی
Mohammad-Reza Mahdavi Kani portrait.jpg
سومین رئیس مجلس خبرگان رهبری
مشغول به کار
۱۷ اسفند ۱۳۸۹ – ۲۹ مهر ۱۳۹۳
نایب اول
نایب دوم
پس ازاکبر هاشمی رفسنجانی
پیش ازمحمد یزدی
نماینده مجلس خبرگان رهبری
دوره چهارم
مشغول به کار
۵ شهریور ۱۳۸۷[۱] – ۲۹ مهر ۱۳۹۳
حوزه انتخاباتیاستان تهران
اکثریت۱٬۴۴۵٬۵۴۴ (۵۰٫۲۲٪)[۲]
عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام
دوره‌های دوم و سوم
مشغول به کار
۱۲ مهر ۱۳۶۸ – ۲۵ اسفند ۱۳۸۰
گمارندهسید علی خامنه‌ای
رئیساکبر هاشمی رفسنجانی
نخست‌وزیر ایران
سرپرست
مشغول به کار
۱۱ شهریور ۱۳۶۰ – ۷ آبان ۱۳۶۰
پس ازمحمدجواد باهنر
پیش ازمیرحسین موسوی
دبیر شورای نگهبان
سرپرست
مشغول به کار
۳۱ تیر ۱۳۵۹ – آبان ۱۳۵۹
قائم مقامحسین مهرپور
پس ازبنیان‌گذاری جایگاه
پیش ازلطف‌الله صافی گلپایگانی
عضو شورای نگهبان
دوره اول
مشغول به کار
۲۱ اسفند ۱۳۶۰ – ۲۶ تیر ۱۳۶۲
گمارندهسید روح‌الله خمینی
دبیرلطف‌الله صافی گلپایگانی
پس ازابوالقاسم خزعلی
پیش ازمحمد امامی کاشانی
مشغول به کار
۲۶ تیر ۱۳۵۹ – ۱۲ بهمن ۱۳۵۹
گمارندهسید روح‌الله خمینی
دبیرخودش (سرپرست)
لطف‌الله صافی گلپایگانی
پیش ازعبدالرحیم ربانی شیرازی
وزیر کشور
مشغول به کار
۱۹ شهریور ۱۳۵۹ – ۱۲ شهریور ۱۳۶۰
سرپرست: ۸ اسفند ۱۳۵۸[۳] – ۱۹ شهریور ۱۳۵۹
رئیس‌جمهورابوالحسن بنی‌صدر
محمدعلی رجایی
نخست‌وزیرمحمدعلی رجایی
محمدجواد باهنر
پس ازاکبر هاشمی رفسنجانی (سرپرست)
پیش ازسید کمال‌الدین نیک‌روش
اطلاعات شخصی
زاده۱۴ مرداد ۱۳۱۰
کن، شهرستان تهران، ایران
درگذشته۲۹ مهر ۱۳۹۳ (۸۳ سال)
تهران، ایران
علت مرگاختلال در ریتم طبیعی قلب[۵]
آرامگاهحرم شاه عبدالعظیم، شهر ری
حزب سیاسیجامعه روحانیت مبارز
همسر(ان)قدسیه سرخه‌ای
فرزندان۳، از جمله محمدسعید
خویشاوندانمحمدباقر باقری کنی (برادر)
علی باقری کنی (برادرزاده)
محل تحصیلحوزه علمیه قم
مدرسه علمیه مروی
پیشهفقیهسیاستمدار
تخصصاجتهاد
هیئت دولتدولت موقت شورای انقلاب
دولت نخست
دولت دوم
دولت موقت مهدوی کنی
دیناسلام (شیعه)
جایزه‌هاکتاب سال (دورهٔ ۱۱: حوزهٔ اخلاق)[۴]
مرتبه حوزویآیت‌الله
وبگاهوبگاه رسمی
خدمات نظامی
وفاداریایران
سال‌های خدمت۱۳۵۷–۱۳۶۱
فرماندهکمیته‌های انقلاب اسلامی
جنگ‌ها/عملیات‌هاشورش ۱۳۵۹–۱۳۵۷ کردها
جنگ ایران و عراق

محمدرضا مهدوی کنی (۱۴ مرداد ۱۳۱۰ – ۲۹ مهر ۱۳۹۳) روحانی شیعه، سیاست‌مدار ایرانی و سومین رئیس مجلس خبرگان رهبری بود. او دبیر کلی جامعه روحانیت مبارز را بر عهده داشت. وی همچنین رئیس دانشگاه امام صادق و استاد درس اخلاق اسلامی، فقه، اصول فقه و تفسیر این دانشگاه نیز بود.

زندگی[ویرایش]

وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ از روحانیون مخالف حکومت پهلوی بود و پس از انقلاب یکی از ۵ روحانی بود که هستهٔ اصلی شورای انقلاب را تشکیل می‌دادند. وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی با حکم سید روح‌الله خمینی به عنوان سرپرست کمیته‌های انقلاب اسلامی تعیین شد. پس از آن به عنوان وزیر کشور (در دولت‌های شورای انقلاب، رجایی و باهنر) و کفیل نخست‌وزیر (پس از ترور رجایی و باهنر) بوده‌است

استادان[ویرایش]

وی تا سال ۱۳۴۰ نزد استادانی چون علی اکبر برهان[۶] عبدالجواد سده‌ای (جبل عاملی)، صدوقی، سلطانی، مجاهدی، سیدابوالحسن رفیعی قزوینی، شعرانی،سید محمد حسین طباطبایی، سید حسین طباطبایی بروجردی، سید روح‌الله خمینی و سید محمد رضا گلپایگانی و لطفعلی لطفیان تحصیل کرد.

در دانشگاه امام صادق[ویرایش]

مهدوی کنی، عضو هیئت امناء دانشگاه امام صادق بود که به انتخاب همین هیئت به عنوان اولین رئیس این دانشگاه انتخاب شد و تا پایان عمر این سمت را برعهده داشت.

سمت‌ها[ویرایش]

مهدوی کنی پس از پیروزی انقلاب سمت‌های مختلفی را عهده‌دار بوده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • عضویت در حلقه اولیه شورای انقلاب از طرف سید روح‌الله خمینی
  • عضویت در کمیته استقبال از سید روح‌الله خمینی
  • سرپرستی کمیته انقلاب اسلامی (به عنوان اولین نهاد انقلابی مسلح برای حفظ انقلاب به پیشنهاد مرتضی مطهری و دستور سید روح‌الله خمینی)
  • عضویت به عنوان فقیه در شورای نگهبان قانون اساسی (دو مرتبه)
  • نمایندگی سید روح‌الله خمینی در هیئت حل اختلاف مسؤولان نظام و چندین مأموریت مشابه در حوادث مهم دوران انقلاب
  • وزارت کشور در کابینه‌های رجایی و باهنر
  • نخست‌وزیری پس از ترور محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر
  • عضویت در ستاد انقلاب فرهنگی به حکم سید روح‌الله خمینی
  • عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی به حکم سید روح‌الله خمینی و سید علی خامنه‌ای
  • مسؤولیت ستاد کمک‌رسانی به مردم مناطق بمباران شده
  • عضویت در شورای بازنگری قانون اساسی
  • ریاست مرکز رسیدگی به امور مساجد
  • عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام
  • عضو مجلس خبرگان رهبری
  • مؤسس، بنیان‌گذار و دبیرکل جامعه روحانیت مبارز
  • رئیس دانشگاه امام صادق
  • تولیت حوزه علمیه مروی به همراه موقوفات وابسته، به حکم سید روح‌الله خمینی
  • رئیس مجلس خبرگان رهبری.[۷]

درگذشت[ویرایش]

وی روز چهارشنبه ۱۴ خرداد ۱۳۹۳ پس از شرکت در مراسم سالروز درگذشت سید روح‌الله خمینی، بر اثر عارضه قلبی به کما رفته و مدتی در بیمارستان بهمن تهران و سپس بیمارستان تخصصی قلب رجایی بستری بود.[۸][۹] و ساعت ۹ صبح روز سه‌شنبه، ۲۹ مهر ۱۳۹۳ در بیمارستان رجایی، در سن ۸۳ سالگی درگذشت.[۱۰][۱۱] مراسم خاکسپاری وی در روز پنج‌شنبه، ۱ آبان همان سال، انجام شد و پس از نماز میت توسط سید علی خامنه‌ای بر پیکر وی که در دانشگاه تهران انجام گرفت، جسد او، طبق وصیتش در صحن آیت‌الله کاشانی حرم شاه عبدالعظیم (که پیش از این مقبره ناصرالدین شاه نامیده می‌شد) دفن شد. در مراسم خاکسپاری وی، تعدادی از مردم و مقامات سیاسی و نظامی ایران حضور داشتند.[۱۲]

دیدگاه‌ها[ویرایش]

وی دربارهٔ نظارت بر رهبری گفته‌است که:[۱۳]

نظارت به این معنا نیست که ما بخواهیم از رهبری اشکال بگیریم. نظارت ما همان نظارت حراستی است که در دعای عهد آمده‌است، البته ما نمی‌گوییم اشتباه وجود ندارد اما معتقدیم که نظارت بر رهبری همان حراست از رهبری است.

وی «حراست از رهبری» را این گونه توضیح می‌دهد:[۱۴]

البته گاهی ممکن است حفظ به معنی تذکر باشد، اما این به مفهوم از بین بردن همه حرمت‌ها و چارچوب‌ها نیست.

زندگی شخصی[ویرایش]

مهدوی کنی در سال ۱۳۳۸ ازدواج کرد. او دو دختر و یک پسر داشت. دختر بزرگ او مریم، دکترای فقه دارد و عضو هیئت علمی دانشگاه است و با ابراهیم انصاریان ازدواج کرده‌است که در دوره ریاست مهدوی کنی بر مجلس خبرگان رئیس دفتر او را بر عهده داشت. دختر دیگر او مهدیه دارای دکترای تاریخ اسلام و همسر سید مصطفی میرلوحی است که او نیز مدتی ریاست دفتر مهدوی کنی را بر عهده داشت. پسر مهدوی کنی، محمد سعید، روحانی و دارای دکترای ارتباطات است و با دختر سید محمد علی شهیدی محلاتی وصلت کرده‌است.[۱۵]

آثار[ویرایش]

تدریس[ویرایش]

  • تدریس خارج فقه در دانشگاه و مدرسه علمیه مروی برای دانشجویان و طلاب دوره‌های عالی
  • تدریس آیات‌الاحکام در مدرسه مروی و آیات اقتصادی در دانشگاه امام صادق
  • تدریس دوره‌های اخلاق اسلامی در دانشگاه امام صادق و حوزه علمیه مروی

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

- زندگی‌نامه لطفعلی لطفیان مدفون در صحن اتابکی حرم مطهر معصومه سلام الله قم -- مؤسسه آموزش عالی حوزوی و پژوهشکده صحیفه سجادیه و رساله حقوقی -- کانون فرهنگی بانوی مجتهده معصومه لطفی سرگزی

  1. «آغاز به کار دوره چهارم اجلاس رسمی مجلس خبرگان». ایسنا. ۵ شهریور ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۲۸ شهریور ۱۳۹۷.
  2. «آیت‌الله مهدوی کنی به مجلس خبرگان رهبری راه یافت». ایسنا. ۲۷ اسفند ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۲۸ شهریور ۱۳۹۷.
  3. «آیت‌الله مهدوی کنی سرپرست وزارت کشور شد». روزنامه اطلاعات. تهران: مؤسسه اطلاعات: ص ۱۲. ۸ اسفند ۱۳۵۸. دریافت‌شده در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷.
  4. «کتاب سال». خانه کتاب ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۸ شهریور ۱۳۹۷.
  5. «روایت ولایتی از جزئیات و علت فوت آیت‌الله مهدوی کنی». خبرگزاری تسنیم. ۳۰ مهر ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۸ شهریور ۱۳۹۷.
  6. خاطرات حسین انصاریان، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول، تابستان۱۳۸۲، صفحهٔ ۲۲
  7. مهدوی کنی رئیس مجلس خبرگان شد
  8. «مهدوی کنی، رئیس مجلس خبرگان ایران، درگذشت». رادیوفردا. ۲۱ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۱ اکتبر ۲۰۱۴.
  9. ترابی (۲۰۱۴-۱۰-۲۴). «آیت‌الله مهدوی‌کنی دار فانی را وداع گفت». JamejamOnline. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۴.
  10. سایت خبری فرارو
  11. [۱] تابناک 29 مهر 1393
  12. پیکر آیت‌الله مهدوی‌کنی به خاک سپرده شد خبرگزاری الف
  13. آیت‌الله مهدوی‌کنی در نشست خبری: فارس نیوز؛ ۴ خرداد ۱۳۹۰
  14. مفهوم «حراست از رهبری» از نظر رئیس مجلس خبرگان؛ دنیای اقتصاد؛ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۱
  15. «دعایی که زندگی آیت‌الله مهدوی‌کنی را برگرداند». Mehr News Agency. ۲۰۱۴-۱۰-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۳-۱۷.

برای مطالعهٔ بیشتر[ویرایش]

  • کتاب خاطرات آیت‌الله مهدوی کنی تدوین غلامرضا خواجه سروی، انتشارات: مرکز اسناد انقلاب اسلامی ۲۰۰۷، شابک ‎۹۶۴-۴۱۹-۱۷۶-۵
مناصب نظامی
عنوان جدید سرپرست کمیته‌های انقلاب اسلامی
۱۳۵۷ – ۱۳۶۱
پسین:
علی‌اکبر ناطق نوری
مناصب سیاسی
پیشین:
اکبر هاشمی رفسنجانی
سرپرست
وزیر کشور
۱۳۵۸ – ۱۳۶۰
پسین:
سید کمال‌الدین نیک‌روش
عنوان جدید دبیر شورای نگهبان
سرپرست

۱۳۵۹
پسین:
لطف‌الله صافی گلپایگانی
پیشین:
محمدجواد باهنر
نخست‌وزیر ایران
سرپرست

۱۳۶۰
پسین:
میرحسین موسوی
مناصب احزاب سیاسی
پیشین:
فضل‌الله محلاتی
دبیرکل جامعه روحانیت مبارز
۱۳۶۰ – ۱۳۹۳
پسین:
محمدعلی موحدی کرمانی
سِمَت‌های علمی
عنوان جدید رئیس دانشگاه امام صادق
۱۳۶۱ – ۱۳۹۳
پسین:
محمدباقر باقری کنی
سرپرست
پیشین:
حسینعلی منتظری
به عنوان رئیس عالی دانشگاه
رئیس هیئت امنای دانشگاه امام صادق
۱۳۶۸ – ۱۳۹۳
بدون متصدی
تصدی بعدی توسط:
صادق لاریجانی
کرسی پارلمانی
پیشین:
اکبر هاشمی رفسنجانی
رئیس مجلس خبرگان رهبری
۱۳۸۹ – ۱۳۹۳
بدون متصدی
تصدی بعدی توسط:
محمد یزدی
انقلاب ۱۳۵۷ ایران
1979 Iranian Revolution.jpg