مرتضی‌قلی بیات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مرتضی‌قلی بیات
Morteza-Qoli Bayat.jpg
مرتضی‌قلی بیات
نخست وزیر ایران
مشغول به کار
۴ آذر ۱۳۲۳ – ۱۲ اردیبهشت ۱۳۲۴
در زمانِ محمدرضا شاه پهلوی
پس از محمد ساعد
پیش از ابراهیم حکیمی
وزیر مشاور
مشغول به کار
۱۳۲۳ – ۱۳۲۳
نخست‌وزیر محمد ساعد
نماینده ادوار چهارم تا سیزدهم مجلس شورای ملی
حوزه انتخاباتی اراک
مدیرعامل
شرکت ملی نفت ایران
مشغول به کار
۱۳۳۴ – ۱۳۳۶
پیش از عبدالله انتظام
اطلاعات شخص
زاده ۱۲۶۹
اراک
درگذشت ۱۳۳۷
تهران
ملیت  ایران
شغل سیاست‌مدار
کنیه(ها) سهام‌السلطان

مرتضی‌قلی بیات ملقب به سهام‌السلطان (زاده ۱۲۶۹ - درگذشته ۱۳۳۷) سیاست‌مدار و مدیر ارشد اجرایی ایرانی بود، که فعالیت سیاسی خود را از سال ۱۳۰۴ در کابینه محمدعلی فروغی و در جایگاه وزیر دارایی آغاز نمود. در کابینه محمد ساعد به عنوان وزیر مشاور فعالیت کرد و در پی سقوط کابینه ساعد، برای کمتر از شش ماه نخست‌وزیر ایران بود. یک سال بعد به عنوان استاندار آذربایجان منصوب شد و در همین سال در کابینه احمد قوام، مجدداً به عنوان وزیر دارایی انتخاب شد. بیات از سال ۱۳۳۴ تا ۱۳۳۶ بعنوان رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران فعالیت می‌کرد.

زندگی‌نامه[ویرایش]

بیات از دوره چهارم تا سیزدهم (۱۰ دوره متوالی) به عنوان نماینده اراک در مجلس شورای ملی فعالیت نمود. وی از سال ۱۳۰۴ در کابینه محمدعلی فروغی به عنوان وزیر دارایی فعالیت خود را شروع کرد. در سال ۱۳۲۳ در کابینه محمد ساعد به عنوان وزیر مشاور مشغول به فعالیت شد. با سقوط کابینه ساعد، وی نخست‌وزیر ایران شد و کابینه تشکیل داد. یک سال بعد به عنوان استاندار آذربایجان منصوب شد و در همین سال در کابینه احمد قوام، مجدداً به عنوان وزیر دارایی برگزیده شد. بیات از سال ۱۳۳۲ تا پایان عمرش به عنوان سناتور مشغول به فعالیت بود. وی در خانواده یکی از خوانین و مَلاکان اراک به نام حاج عباسعلی‌خان سهم‌الملک اراکی متولد شد. پدر وی در دوره‌های سوم و چهارم مجلس شورای ملی نماینده اراک بود.[۱] پیشینه مرتضی‌قلی بیات به ایل بیات بازمی‌گردد. ایل بیات از بنیانگذاران شهر سلطان‌آباد(اراک کنونی) بودند، که در گذشته از مناطق شمال شرقی ایران (نیشابور) به این منطقه کوچ کردند یا کوچانده شدند.

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • صدیق، حسن. نامداران اراک. به کوشش محمدرضا محتاط. نشر کارا، ۱۳۷۲.