محمد سروری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمد سروری
رئیس کل دیوان عالی کشور
مشغول به کار
۱۳۳۱ – ۱۳۳۲
پس از سید محمدشفیع جهانشاهی
پیش از سید محمدشفیع جهانشاهی
مشغول به کار
۱۳۳۵ – ۱۳۴۶
پس از علی هیئت
پیش از سید عمادالدین میرمطهری
اطلاعات شخص
زاده ۱۲۷۰
تهران
درگذشت ۱۳۶۹
ایالات متحدهٔ آمریکا
ملیت ایرانی
شغل قاضی
مذهب اسلام شیعه

محمد سروری (۱۲۷۰–۱۳۶۹) حقوق‌دان و رئیس کل دیوان عالی کشور در دو دورهٔ زمانی ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۲ و ۱۳۳۵ تا ۱۳۴۶ بود.[۱]

سروری در کنار مشاغل دولتی و قضایی، از علاقه‌مندان به فعالیت‌های اجتماعی و عام‌المنفعه بود. به علت کوشش‌هایی که در پایه‌گذاری و ادارهٔ بیمارستان مسلولین (ابوحسین) داشت، تالاری در این بیمارستان به نام «تالار سروری» نام‌گذاری شده‌است.

تولد و تحصیلات[ویرایش]

محمد سروری در ۱۲۷۰ در تهران زاده شد. وی فرزند حاج آقا شیخ مهدی از روحانیان و پیشنمازان سرشناس تهران بود. تحصیلات اولیه‌اش را در حوزه‌های علمیهٔ تهران به پایان رساند و سپس از مدرسهٔ علوم سیاسی تهران فارغ‌التحصیل شد و پس از آن به فرانسه رفت و در دادگاه‌های فرانسه به آموختن موارد حقوقی پرداخت.[۲]

نکتهٔ جالب در مورد فرزندان حاج آقا شیخ مهدی این بود که چهار پسر وی هر کدام نام خانوادگی جداگانه‌ای برگزیدند و سه فرزند او در امور قضائی به بالاترین درجات رسیدند: هدایت‌الله ملک‌آبادی (قاضی اسبق و رئیس محکمهٔ شرع تهران)، عبدالحسین علی‌آبادی (دادستان کل کشور) و محمد سروری رئیس دیوان عالی کشور.

منصب‌های قضایی[ویرایش]

سروری در ۱۳۰۰ وارد سیستم عدلیه شد. نخست به عنوان وکیل عمومی (دادیار) و سپس به عنوان بازپرس و رئیس محکمه تا سال ۱۳۰۵ و انحلال اول عدلیه فعالیت داشت. پس از نوسازی دستگاه قضائی توسط علی‌اکبر داور (وزیر وقت عدلیه) دیگربار به عدلیه برگشت و تا سمت مدعی‌العموم (دادستان) تهران و سپس مدعی‌العموم دیوان جزای عمال دولت (دیوان کیفر) ارتقا یافت. دادنامهٔ مربوط به عبدالحسین تیمورتاش (وزیر پیشین دربار) توسط او تنظیم شد. در ۱۳۱۲ به وزارت مالیه رفت و در سمت‌هایی مانند دادستان دیوان محاسبات، مدیر مالیات‌های غیرمستقیم و مدیر کل وزارتی خدمت کرد. سپس برای تکمیل دوره به اروپا رفت و در زمان برگشت به معاونت وزیر عدلیه و سپس در زمان نخست‌وزیری احمد متین‌دفتری به کفالت وزارت دادگستری رسید. پس از آن نیز در کابینهٔ علی منصور و محمدعلی فروغی نیز همین سمت را برعهده داشت و در دولت‌های محمد ساعد و مرتضی‌قلی بیات (سهام‌السلطنه) سمت وزارت کشور را برعهده گرفت.[۱] از دیگر سمت‌های او وزارت کشور در کابینهٔ محمد ساعد و سناتوری اولین دورهٔ مجلس سنا را می‌توان نام برد. پس از انحلال دیوان عالی کشور به دستور عبدالعلی لطفی (وزیر دادگستری دولت ملی محمد مصدق) به سمت ریاست کل دیوان عالی کشور گماشته شد. بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ مدتی از کار برکنار شد؛ ولی دیگربار در ۱۳۳۴ و بعد از انحلال دیوان عالی در کابینهٔ حسین علاء توسط عباسقلی گلشائیان (وزیر وقت دادگستری) به ریاست دیوان عالی کشور گماشته شد و تا بازنشستگی در ۱۳۴۶ در این سمت فعالیت کرد.[۲]

درگذشت[ویرایش]

سروری در ۱۳۴۶ در ۷۵ سالگی از منصب ریاست کل دیوان عالی کشور بازنشسته شد و پس از آن هیچ گونه سمت دولتی‌ای را نپذیرفت. گفته می‌شود که سه بار در سال‌های ۱۳۲۷، ۱۳۴۱ و ۱۳۵۷ به او پیشنهاد نخست‌وزیری داده شد که مورد موافقتش قرار نگرفت. سروری پس از انقلاب چند سالی را در تهران زیست و برای درمان‌های پزشکی به آمریکا رفت و در ۹۹ سالگی در آمریکا به سال ۱۳۶۹ درگذشت.[۲]


منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ مجله عماد، شماره ششم، سال سوم
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران-باقر عاقلی-شابک: ۹۶۴-۵۵۷۰-۵۷-۳- جلد دوم