ایران ایر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ایران ایر
هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران
Iran Air logo.svg
یاتا ایکائو شناسه
IR IRA IRAN AIR
تأسیس ۱۹۴۴ با نام ایرانیَن ایرویز[۱]
آغاز فعالیت ۱۹۶۱ با نام ایران ایر[۲][۳][۴]
قطب
شهرهای کانونی
شرکت‌های تابعه ایران ایر کارگو
شمار ناوگان ۳۴ فروند
مقصدها ۵۰ مقصد
شعار شرکت رسالت هما، ایمنی شما
شرکت مادر وزارت راه و شهرسازی (۶۰٪)[۵][۶]
دفتر مرکزی فرودگاه بین‌المللی مهرآباد، تهران، ایران
افراد کلیدی فرهاد پرورش، رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل اجرایی
درآمد افزایش ۳۲۹٫۷۴ میلیون دلار (۲۰۱۳)[۷]
سود ناخالص ۷٫۹۹ میلیون دلار (۲۰۱۳)[۸]
درآمد خالص -۷۱٫۶۷ میلیون دلار (۲۰۱۳)[۹]
مجموع دارایی ۴۷۷٫۶۲ میلیون دلار (۲۰۱۳)[۱۰]
ارزش سهام ۳۴٬۹۷۲ دلار (۲۰۱۳)[۱۱]
کارکنان ۱۰٬۶۹۶ نفر (۲۰۱۳)[۱۲]
وب‌گاه www.iranair.com

ایران ایر یا هُما (با نام رسمی هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران) شرکت هواپیمایی حامل پرچم کشور ایران و قدیمی‌ترین شرکت هواپیمایی در خاورمیانه است که به ۵۸ مقصد پرواز انجام می‌دهد. ایران ایر کارگو زیرمجموعهٔ این شرکت است که پروازهای باری به ۲۰ مقصد برنامه‌ریزی‌شده و ۵ مقصد چارتر را انجام می‌دهد. دفتر مرکزی ایران ایر در فرودگاه مهرآباد تهران قرار دارد و قطب این شرکت هواپیمایی برای پروازهای بین‌المللی، فرودگاه بین‌المللی امام خمینی و برای پروازهای داخلی، فرودگاه بین‌المللی مهرآباد است.[۱۳]

ایران ایر سالیانه حدود ۶ میلیون مسافر را جابه‌جا می‌کند.[۱۴]

تاریخچه[ویرایش]

تأسیس[ویرایش]

یک فروند داگلاس دی‌سی-۳ باربری ایرانین ایرویز در سال ۱۹۵۴

دو تن از بازرگانان ایرانی، به‌نام‌های رضا افشار و غلام ابتهاج در سال ۱۳۲۱، نخستین شرکت هواپیمایی حامل پرچم ایران را با نام ایرانیان ایرویز تأسیس نمودند.[۱۵] این شرکت در ابتدا فقط در مسیر تهران-مشهد به جابجایی مسافر و بار می‌پرداخت[۱۶] ولی سپس در مسیرهای داخلی تهران-اصفهان-شیراز-بوشهر-آبادان-اهواز نیز پروازهایش را ادامه داد و علاوه بر این‌ها، در مسیرهای بین‌المللی، به تل‌آویو، قاهره، بغداد و پاریس نیز فعالیت می‌کرد.[۱۵] ناوگان هوایی این شرکت از تعدادی هواپیمای داگلاس دی سی ۳ تشکیل شده بود. بعدها تعدادی هواپیمای داگلاس دی‌سی-۴ و پس از آن هواپیماهای ویکرز ویسکونت نیز به ناوگان ایرانین ایرویز اضافه شد.[۱۷]

در سال ۱۳۳۳، یک شرکت هواپیمایی خصوصی دیگر به نام پارس یا پرشین ایرسرویس در تهران تشکیل شد. هواپیمایی پارس ابتدا به صورت باربری و با استفاده از هواپیماهای آورو یورک کار خود را آغاز نمود و پروازهایی را از تهران به بیروت، بریندیسی و بازل از طریق آبادان انجام می‌داد. پس از آن، این شرکت با خرید هواپیمای داگلاس دی سی -۷ سی از شرکت بلژیکی سابنا توانست از دو شهر آبادان و تهران به مقاصد پاریس، لندن، بروکسل و ژنو پروازهایی را به صورت مرتب انجام دهد.[۱۸]

در روز ۵ اسفند سال ۱۳۴۰، دو شرکت ایرانیان ایرویز و پرشین ایرسرویس در یکدیگر ادغام شدند و شرکت هواپیمایی ملی ایران (هما)، با نام بین‌المللی ایران ایر (IRAN AIR) تأسیس گردید. این شرکت، ملی اعلام شد و تمام امکانات و پرسنل دو شرکت مذکور را در اختیار گرفت و از فروردین ماه سال ۱۳۴۱ فعالیت‌های خود را آغاز کرد.[۱۸]

هما پروازهای خود را با بهره‌گیری از هواپیماهای داگلاس دی سی ۳، داگلاس دی‌سی-۶، ویکرز ویسکونت و آورویورک آغاز نمود و در سال ۱۳۴۲ به عضویت کامل یاتا درآمد.

پیش از انقلاب ۱۳۵۷[ویرایش]

یک فروند بوئینگ ۷۰۷–۳۲۰ ایران ایر در فرودگاه بین‌المللی فرانکفوت در سال ۱۹۷۰ میلادی.

اولین پرواز هما با هواپیماهای جت در سال ۱۳۴۴ با استفاده از یک فروند بوئینگ ۷۲۷–۱۰۰ در مسیر تهران-بیروت انجام شد. پس از آن شرکت تصمیم به تبدیل تمام ناوگان خود به هواپیماهای جت گرفت. با شروع دهه ۱۳۵۰ عصر طلایی هما نیز آغاز گشت. در سال ۱۳۵۰ تعدادی بوئینگ ۷۳۷–۱۰۰ و در سال ۱۳۵۳ تعدادی بوئینگ ۷۲۷–۲۰۰ وارد ناوگان شرکت شد. همچنین تحویل هواپیماهای گران‌قیمت بوئینگ ۷۴۷ از نوع ۱۰۰ و ۲۰۰ و اس پی از سال ۱۳۵۴ آغاز گشت.

در میانه دهه هفتاد میلادی، هما پروازهای بدون توقف بسیاری را به طور روزانه به قارهٔ اروپا انجام می‌داد، در این دوره، هواپیمایی ملی ایران تنها در مسیر تهران-لندن بیش از سی پرواز هفتگی انجام می‌داد. خط هوایی تهران به فرودگاه جان اف کندی نیویورک در سال ۱۳۵۴ با بهره‌گیری از بوئینگ ۷۰۷ و با یک توقف در فرودگاه هیثرو لندن آغاز شد. با خرید بوئینگ‌های ۷۴۷ اس پی، هما این هواپیماهای دوربرد را در مسیر تهران-نیویورک به کار گرفت و به این ترتیب طولانی‌ترین خط هوایی بدون توقف جهان را راه‌اندازی کرد.

در ۱۶ مهر سال ۱۳۵۱ هما قرارداد خرید دو فروند هواپیمای مافوق صوت کنکورد را با کنسرسیوم انگلیسی-فرانسوی آن به امضاء رساند. البته این هواپیماها هرگز به ناوگان هما وارد نشدند، چرا که در آوریل ۱۳۵۹ با توجه به روی دادن انقلاب ایران و دگرگون شدن سیاست‌های حکومت، این قرارداد فسخ شد. هما آخرین شرکت هوایی خارجی بود که قرارداد خرید این هواپیما را فسخ می‌کرد.

در سال ۱۳۵۶ هما ۶ فروند ایرباس مدل آ-۳۰۰ را برای به کارگیری در مسیرهای محلی از شرکت اروپایی ایرباس خریداری کرد و نخستین بهره‌بردار هواپیماهای ایرباس در خاورمیانه لقب گرفت. در پایان این سال هما به بیش از ۳۱ مقصد در داخل و خارج از ایران، از پکن و توکیو تا نیویورک به طور روزانه پرواز می‌کرد و در حال راه‌اندازی خطوط هوایی جدیدی به مقصد لس آنجلس و سیدنی بود.

در سال‌های پایانی دههٔ هفتاد، هواپیمایی ملی ایران به‌عنوان روبه‌رشدترین شرکت هواپیمایی جهان شناخته می‌شد و در عین حال یکی از ایمن‌ترین، مدرن‌ترین، و پردرآمدترین شرکت‌های هواپیمایی دنیا نیز به شمار می‌رفت. در سال ۱۳۵۵ هما پس از شرکت استرالیایی کوانتاس ایمن‌ترین شرکت هوایی جهان لقب گرفت؛ تا پیش از انقلاب اسلامی تنها حادثه هما مربوط به سقوط یک فروند داگلاس دی‌سی-۳ این شرکت در سال ۱۳۳۱ می‌شد در آن سال‌ها هما سعی داشت از موقعیت استراتژیک ایران به عنوان نقطه‌ای میان شرق و غرب عالم به نحو احسن استفاده کرده و ایران را به مرکز ترانزیت بار و مسافر در جهان تبدیل کند.

پس از انقلاب ۱۳۵۷[ویرایش]

یک فروند بوئینگ ۷۴۷–۲۰۰ ایران ایر در حال فرود در فرودگاه هیثرو لندن در سال ۱۹۷۹ میلادی.

پس از پیروزی انقلاب ایران، با دگرگون شدن سیاست‌های حکومت، انجام برخی پروازهای بین‌المللی هما تغییر نمود و از ۲۶ فوریه ۱۹۷۹، تعدادی از آنها نظیر تهران-تل آویو به کلی تعطیل شد. همچنین تهران به تنها مرکز انجام پروازهای بین‌المللی شرکت تبدیل شد و قرار شد فرودگاه بین‌المللی شیراز تنها در موقع لزوم مورد استفاده قرار گیرد؛ بنابراین تمام فرودگاه‌های ایران به جز فرودگاه بین‌المللی مهرآباد شبکه پروازهای بین‌المللی خود را از دست دادند.

در دهه ۱۹۸۰ با توجه به جنگ هشت ساله ایران و عراق و مشکلات ناشی از آن پیشرفت چندانی در هما صورت نگرفت. در این دوران اکثر پروازهای داخلی و بین‌المللی شرکت با لغو و یا تأخیرهای مکرر روبرو می‌شد. در آن زمان همچنین تمام پروازهای شرکت به مقصد فرودگاه آبادان مرکز فعالیت‌های نفتی ایران تعطیل شد. این روند تا زمان برقراری آتش‌بس بین در سال ۱۹۸۸ یافت.

نام رسمی شرکت در سال ۱۹۸۱ به هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران تغییر یافت. در این سال هما ۱٫۷ میلیون مسافر را جابجا کرد.

با آغاز دهه ۱۹۹۰ میلادی با وجود افزایش شدید تقاضا برای سفرهای هوایی، به دلیل تحریم‌های اعمال شده علیه صنعت هوایی ایران از سوی آمریکا، هما تنها توانست چند فروند هواپیمای کوچک فوکر ۱۰۰ را از شرکت سازنده هلندی آن خریداری کند.

بوئینگ ۱۰۰–۷۴۷ ایران ایر.

از مهم‌ترین اتفاقات دیگر دههٔ نود میلادی برای هما می‌توان به راه‌اندازی شرکت‌های هواپیمایی خصوصی در ایران اشاره کرد. با توجه به سیاست‌های دولت ایران در زمان ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی شرکت‌های هواپیمایی مختلفی مانند هواپیمایی ماهان، هواپیمایی کاسپین و کیش ایر تأسیس شدند که به انحصار هما در پروازهای داخلی و خارجی پایان بخشیدند. در حال حاضر شرکت هواپیمایی در حال رشد ماهان را می‌توان مهم‌ترین رقیب داخلی هما ارزیابی کرد.

در سالهای پایانی دهه ۱۹۹۰ با توجه به بهبود روابط جمهوری اسلامی ایران با اروپا در دوره ریاست جمهوری محمدخاتمی، هما توانست قرارداد خرید چند فروند هواپیمای مدرن ایرباس ای ۲۰۰–۳۳۰ را با شرکت اروپایی ایرباس نهایی کند، این قرارداد هم در سال ۲۰۰۱ با توجه به فشارهای ایالات متحده آمریکا لغو شد. در همان سال شرکت ۵ فروند ایرباس آ-۳۱۰–۲۰۰ و ۱ فروند ایرباس آ-۳۱۰–۳۰۰ را به صورت دست دوم از ترکیه خریداری کرد. از جدیدترین اقدامات هما می‌توان به خرید دو فروند ایرباس آ-۳۰۰–۶۰۰ دستِ دوم از شرکت المپیک ایر یونان اشاره کرد.

تحریم‌های آمریکا علیه ایران که شامل ممنوعیت فروش هواپیما و قطعات آن می‌شود مهم‌ترین مانع بر سر رشد هما به شمار می‌رود. امروزه به دلیل این تحریم‌ها، هما ناوگانی فرسوده و قدیمی دارد. این شرکت نه تنها جایگاه ممتاز جهانی خود در دهه هفتاد را به کلی از دست داده بلکه با سرمایه‌گذاری برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند امارات عربی متحده، قطر و بحرین بر صنعت هوایی خود، در منطقه خاورمیانه نیز به عنوان یک شرکت هواپیمایی درجه دو شناخته می‌شود.

بسیاری از پروازهای بین‌المللی هما به دلیل کمبودهای این شرکت متوقف شده و شبکه پروازی داخلی این شرکت نیز با وجود افزایش تقاضاها تغییر چندانی نکرده‌است. به دلیل عمر زیاد هواپیماهای این شرکت میزان تأخیر پروازهای آن نیز افزایش قابل ملاحظه‌ای یافته‌است. بسیاری از هواپیماهای هما به دلیل نقائص فنی جزئی بازنشسته شده‌اند، چرا که شرکت قدرت تعمیر و تأمین قطعات یدکی آنها را ندارد. نمونه این هواپیماها را می‌توان در فرودگاه مهرآباد دید. یک بوئینگ ۷۴۷ اس پی این شرکت نیز بعد از شکستن ارابه فرود آن در سال ۲۰۰۴ در فرودگاه پکن، بلا استفاده شده‌است. با این حال هما سعی دارد با اجاره یا خرید هواپیماهای دست‌دوم از کشورهایی مانند ترکیه یا خرید هواپیماهای روسی بخشی از کمبودهای خود را رفع کند.[۱۹]

ساختمان مرکزی ایران ایر در فرودگاه بین‌المللی مهرآباد، تهران.

در ژوئن سال ۲۰۰۶ میلادی پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد به اضافه آلمان پیشنهادی به جمهوری اسلامی ایران ارائه دادند که براساس آن به ازای تعلیق فعالیت‌های هسته‌ای امتیازاتی به ایران تعلق می‌گرفت، از جمله این امتیازات لغو تحریم‌های هوایی علیه ایران بود؛ که ایران پاسخ منفی داد.

سعید حسامی مدیرعامل وقت هما در مصاحبه با روزنامه ابرار اقتصادی پیرامون احتمال قطع پروازهای ایران ایر به اروپا بر اثر تحریم گفت: «اتحادیه اروپا تصمیم خود را گرفته است و به سرعت تلاش می‌کند تا زمینه را برای قطع پروازها فراهم کند.»

در سال ۱۳۹۴ پس از اجرای توافق هسته‌ای و برداشته شدن تحریم‌ها، شرکت هواپیمایی ایران ایر توانست در ۲۸ ژانویه، قرار داد ۱۱۸ فروند هواپیما با ایرباس امضا کند.[۲۰]

اجازهٔ پرواز به اروپا[ویرایش]

تحریم‌های پی در پی صنایع هوایی ایران و شرکت‌های هواپیمایی این کشور از سوی آمریکا، ایران ایر را در سی سال اخیر به کلی از روزهای طلایی خود دور کرده است. دامنه این فشارها به جایی رسید که یاتا، انجمن بین‌المللی حمل و نقل هوایی، تمامی تسویه حساب‌های شرکت‌های هواپیمایی را با هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران به حالت تعلیق درآورد. از طرف دیگر با ادامه یافتن تحریم‌های آمریکا و اروپا، ایران ایر امکان نوسازی ناوگان خود را نداشت و مجبور به استفاده از هواپیماهای قدیمی خود بود. در همین رابطه در سال ۲۰۱۰ اتحادیه اروپا پرواز هواپیماهای بوئینگ ۷۲۷، بوئینگ ۷۴۷ و ایرباس ای۳۲۰ ایران ایر را به علت فرسودگی و نا امنی بر فراز اروپا ممنوع اعلام کرد و محدودیت‌های دیگری برای پروازهای هواپیماهای دیگر ایران ایر به اروپا به وجود آورد. از جمله این محدودیت‌ها عدم ارائه خدمات فرودگاهی به خصوص امکان سوخت گیری به هواپیماهای ایران ایر بود. به همین علت هواپیماهای ایرانی عازم غرب اروپا مجبور بودند یا به مقدار کافی برای رفت و برگشت سوخت همراه داشته باشند یا در میان مسیر در یکی از کشورهای شرق اروپا برای سوخت گیری توقف نمایند.

این محدودیت‌ها از سال ۲۰۱۲ مقداری کاهش یافت و سوخت گیری در تعدادی از فرودگاه‌ها امکان‌پذیر شد و با رفع تحریم‌های صنعت هوایی ایران در سال ۲۰۱۶ فرودگاه‌های بیشتر این کشورها ارائه خدمات به ایران ایر را از سر گرفتند. اما حتی با وجود لغو ممنوعیت‌های اتحادیه اروپا، هواپیماهای بوئینگ ۷۴۷ و فوکر ۱۰۰ این شرکت، که تقریباً نیمی از ناوگان هوایی ایران ایر را تشکیل می‌دهند، بسیار غیرایمن هستند و اجازه ندارند بر فراز آسمان اروپا پرواز کنند.[۲۱]

خانوادهٔ هما[ویرایش]

در حال حاضر تنها ایران ایر کارگو از شرکت‌های زیرمجموعهٔ ایران ایر محسوب می‌شود، در صورتی که در گذشته شرکت هواپیمایی ایران ایرتور و گروه هتل‌های هما نیز از شرکت‌های تابعهٔ ایران ایر به شمار می‌رفتند. گروه هتل‌های هما به سازمان تأمین اجتماعی[۲۲] و هواپیمایی ایران ایر تور به بخش خصوصی فروخته شدند.[۲۳]

ایران ایر کارگو[ویرایش]

یک فروند بوئینگ ۷۴۷–۲۰۰ ایران ایر کارگو در حال برخاستن از فرودگاه بین‌المللی دوبی.

ایران ایر کارگو شرکت زیرمجموعهٔ ایران ایر است که در زمینهٔ انتقال و جابجایی بار فعالیت می‌کند. این شرکت در مه ۲۰۰۸ میلادی ۲ فروند ایرباس ای۳۰۰ به ناوگانش اضافه کرد و توانست مجدداً پروازهایش را از سر بگیرد زیرا پس از زمین‌گیری تنها بوئینگ ۷۴۷–۲۰۰اف موجود در ناوگانش، پروازهای ایران ایر کارگو متوقف شده‌بودند. ایران ایر از پروازهای مسافربری نیز در زمینهٔ حمل‌ونقل کالا استفاده می‌کند.[۲۴]

ایران ایرتور[ویرایش]

هواپیمایی ایران ایرتور یک شرکت هواپیمایی ارزان‌قیمت است که قطب آن در فرودگاه بین‌المللی شهید هاشمی‌نژاد مشهد (MHD) قرار دارد. این شرکت با هدف افزایش مسیرهای پروازی ایران ایر در داخل کشور تأسیس شده‌بود ولی در سال ۱۳۹۴ به بخش خصوصی واگذار شد.[۲۳]

گروه هتل‌های هما[ویرایش]

نوشتار اصلی: گروه هتل‌های هما

گروه هتل‌های هما یکی از شرکت‌های تابعهٔ ایران ایر بود که مالک چندین هتل در شهرهای بزرگ ایران بود. این هتل‌ها در تهران، شیراز، بندرعباس و مشهد (۲ هتل) قرار دارند. این ۵ هتل جمعاً دارای ۸۰۰ اتاق مجهز هستند که ساخت همگی آن‌ها، به‌جز هتل دوم مشهد، در پیش از سال ۱۳۵۷ صورت گرفته‌است؛ هتل دوم مشهد در دههٔ ۷۰ خورشیدی ساخته‌شد.[۲۵] در سال ۱۳۹۱، گروه هتل‌های هما به سازمان تأمین اجتماعی فروخته‌شد و اکنون از شرکت‌های تابعهٔ این سازمان است.[۲۶]

مقصدهای پروازی[ویرایش]

یک فروند هواپیمایی بوئینگ ۷۲۷–۲۰۰ ایران ایر در فرودگاه بین‌المللی مهرآباد، تهران (۲۰۱۰)

قرارداد نماد مشترک[ویرایش]

ایران‌ایر با شرکت‌های هواپیمایی زیر قرارداد نماد مشترک دارد (ژانویهٔ ۲۰۱۷):[۲۷]

پروازهای حج[ویرایش]

یکی از مهمترین فعالیت‌های سالیانهٔ هما، انتقال حاجیان ایرانی به عربستان سعودی و بازگرداندن آن‌هاست. این شرکت سالیانه ده‌ها هزار زائر ایرانی را در موسم حج از شهرهای مختلف ایران به جده منتقل می‌کند که این عملیات در کنار انجام پروازهای عادی هما صورت می‌گیرد.

هما در سال ۱۳۸۱ بیش از ۶۰ هزار حاجی ایرانی را در مدتی کمتر از یک ماه از ۱۷ شهر ایران به جده منتقل نمود. این عملیات با انجام ۳۵۲ پرواز چارتر انجام گرفت. از آنجا که هما با مشکلات زیادی برای تأمین هواپیما روبروست تنها قادر است نیمی از زائران ایرانی را به عربستان منتقل کند و سایر زائران باید از خدمات هواپیمایی سعودی استفاده کنند.

هما همچنین در فصل انجام عمره مفرده پروازهایی را برای جابجایی زائران ایرانی به جده انجام می‌دهد. ایران ایر در سال ۱۳۸۵ برای ارائه این خدمات یک فروند ایرباس آ-۳۰۰ بی ۲ را از یک شرکت ترکیه‌ای و یک فروند بوئینگ ۷۴۷–۲۰۰ را از یک شرکت اردنی اجاره نمود. اکثر پروازهای حج هما، برای جلوگیری از ایجاد اختلال در پروازهای عادی شرکت در ساعات نیمه‌شب انجام می‌گیرد.

پروازهای ایران ایر به عربستان با ایجاد تنش در بین روابط ایران و عربستان سعودی در سال ۱۳۹۵، به طور موقت، متوقف شد اما قرار است از فصل حج سال ۱۳۹۶ از سر گرفته شود.

ناوگان[ویرایش]

مراسم استقبال از نخستین هواپیمای تحویلی ایرباس ۳۲۱ به ایران ایر پس از برجام.

تا تاریخ ژوئیهٔ ۲۰۱۵ میلادی، میانگین سنی ناوگان ایران ایر ۲۳ سال بود که تقریباً دو برابر میانگین بین‌المللی است.[۲۹] ناوگان هواپیمایی ایران ایر نیاز به خرید حداقل ۱۰۰ فروند هواپیمای پهن‌پیکر و جت‌های مسافت کوتاه دارد.[۲۹][۳۰]

به دنبال توافق موقت ژنو بر روی برنامه هسته‌ای ایران، تحریم‌های صنعت هوایی ایران بعد از نزدیک به چهل سال برداشته‌شد و شرکت‌های هواپیمایی ایرانی امکان خرید هواپیمای نو را به‌طور مستقیم از شرکت‌های بزرگ یافتند. در آذر ۱۳۹۵ خورشیدی، قرارداد بین ایران ایر و شرکت هواپیماسازی ایرباس برای خرید ۱۰۰ فروند هواپیمای پهن‌پیکر و باریک‌پیکر با مبلغ ۱۰ میلیارد دلار نهایی شد.[۳۱] ایران ایر در همین سال، برای خرید ۸۰ فروند هواپیما با بوئینگ نیز به توافق رسید.[۳۲] همچنین ایران ایر سفارش ۲۰ فروند هواپیمای کوتاه‌برد به شرکت هواپیماسازی ای‌تی‌آر داده‌است.[۳۳]

تحویل هواپیماهای جدید ایران ایر از دی ۱۳۹۵ (ژانویهٔ ۲۰۱۷ میلادی) با تحویل نخستین فروند از هواپیماهای ایرباس ای ۳۲۱–۲۰۰ سفارشی ایران ایر توسط ایرباس آغاز شد.[۳۴] در اسفند ۹۵ و فروردین ۹۶ (مارس ۲۰۱۷ میلادی) نیز دو فروند ایرباس ای ۳۳۰–۲۰۰ به ایران ایر تحویل داده شد. این هواپیماها به سفارش اویانکا ساخته شده بودند ولی به دلیل بحران مالی، این شرکت از خرید خود انصراف داده بود. این دو هواپیما در هنگام ورود به ناوگان ایران ایر تنها پروازهای آزمایشی جهت تعیین سلامت هواپیما را انجام داده بودند.[۳۵][۳۶]

ناوگان فعلی[ویرایش]

یک فروند ایرباس ۳۲۰–۲۱۱ ایران ایر.
یک فروند ایرباس ای۳۳۰–۲۰۰ ایران ایر.
یک فروند ایرباس ای۳۰۰ ایران ایر.
یک فروند ایرباس ۳۱۰–۳۰۴ ایران ایر.
یک فروند ایرباس ای۳۰۰بی۴–۲۰۰اف ایران ایر کارگو.
ناوگان مسافری ایران ایر
هواپیما فعال سفارش‌داده مسافران توضیحات
هما اکونومی مجموع
ایرباس ای۳۰۰بی۲–۲۰۰ ۱ _ ۱۸ ۲۳۶ ۲۵۴
ایرباس ای۳۰۰بی۴–۲۰۰ ۳ _ ۱۸ ۲۳۶ ۲۵۴
ایرباس ای۳۰۰–۶۰۰آر ۴ _ ۲۲ ۲۳۹ ۲۶۱
ایرباس ای۳۱۰–۳۰۰ ۲ _ ۱۴ ۱۹۸ ۲۱۲
ایرباس ای۳۲۰–۲۰۰ ۶ ۶ ۱۲ ۱۴۴ ۱۵۶ آغاز تحویل: از سال ۲۰۱۷
ایرباس ای۳۲۰ نئو _ ۳۲
TBA
نامعلوم
ایرباس ای۳۲۱_۲۰۰ ۱ ۷ ۱۲ ۱۸۲ ۱۹۴ آغاز تحویل: از ژانویه ۲۰۱۷
ایرباس ای۳۳۰–۲۰۰ ۲ ۸ ۳۲ ۲۰۶ ۲۳۸ آغاز تحویل: از مارس ۲۰۱۷
ایرباس ای۳۳۰–۹۰۰نئو _ ۲۸
TBA
نامعلوم
ایرباس ای۳۵۰–۱۰۰۰ _ ۱۶ TBA نامعلوم
ای‌تی‌آر ۷۲–۶۰۰ ۴ ۱۶[۳۷] _ ۷۰ ۷۰ آغاز تحویل: از مه ۲۰۱۷
بوئینگ ۷۳۷ مکس _ ۵۰
TBA
آغاز تحویل: از سال ۲۰۱۸
بوئینگ ۷۷۷ _ ۱۵
TBA
آغاز تحویل: از سال ۲۰۱۸
بوئینگ ۷۷۷ایکس _ ۱۵
TBA
آغاز تحویل: از سال ۲۰۲۰
فوکر ۱۰۰ ۴ _ _ ۱۰۴ ۱۰۴
مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۲ ۴ _ ۱۲ ۱۴۰ ۱۵۲
مجموع ۳۱ ۱۹۳
ناوگان ایران ایر کارگو
هواپیما تعداد توضیحات
بوئینگ ۷۴۷–۲۰۰اف ۱ باری
ایرباس ای۳۰۰بی۴–۲۰۳اف ۱ باری

ایران‌ایر در تاریخ ۲۷ اردیبهشت ۹۶ با ورود ۴ فروند ATR72-600 نو به کشور ضمن ارتقاء ناوگان خود رکورد ورود همزمان تعداد ورودی یک روز را نیز بنام خود کرد و در بحبوحه تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم، نظرها را به خود جلب کرد و عباس آخوندی وزیر راه و ترابری ایران، در سخنرانی مراسم تحویل هواپیماها آنها را سرافرازی برجام و ایران عنوان کرد.

ناوگان قبلی[ویرایش]

یک فروند بوئینگ ۷۳۷–۲۰۰ ایران ایر.
یک فروند بوئینگ ۷۴۷–۱۰۰بی ایران ایر.
یک فروند بوئینگ ۷۰۷ ایران ایر.
یک فروند بوئینگ ۷۲۷ ایران ایر.

ایران ایر پیش‌تر از ناوگان زیر استفاده می‌کرد:

ناوگان قبلی ایران ایر
هواپیما بازنشستگی توضیحات
ایرباس ای۳۱۰–۲۰۰[۳۸] ۲۰۰۹
ایرباس ای۳۴۰–۲۰۰[۳۹] اکتبر ۲۰۰۷ اجاره از Conviasa
بوئینگ ۷۰۷–۳۰۰ حدود ۲۰۰۰
بوئینگ ۷۲۷–۱۰۰ ۲۰۰۶
بوئینگ ۷۲۷–۲۰۰ پیشرفته[۳۹] ۲۰۱۴
بوئینگ ۷۳۷–۲۰۰[۳۹] پیش از ۲۰۰۴
بوئینگ ۷۴۷–۱۰۰[۳۹] ژانویه ۲۰۱۴
بوئینگ ۷۴۷–۱۰۰اف[۳۹] ۱۹۸۶ به نیروی هوایی منتقل شد
بوئینگ ۷۴۷–۲۰۰ام[۳۹] مه ۲۰۱۶
بوئینگ ۷۴۷اس‌پی[۳۹] ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۶ ایران ایر آخرین کاربر این مدل در پروازهای مسافربری بود.
Convair 240 دههٔ ۱۹۶۰
داگلاس دی‌سی-۳ ۱۹۷۲
داگلاس دی‌سی-۴ دههٔ ۱۹۶۰
داگلاس دی‌سی-۶ ۱۹۷۲
داگلاس دی‌سی-۷ ?
داگلاس دی‌سی-۸[۳۹] ۱۹۷۷
مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۹[۳۹] ۱۹۷۶
لاکهید ال ۷۴۹ کانستلیشن ?
ویکرز ویسکونت دههٔ ۱۹۶۰

تحریم‌ها[ویرایش]

تحریم‌های پی در پی صنایع هوایی ایران و شرکت‌های هواپیمایی این کشور از سوی آمریکا، ایران ایر را در سی سال اخیر از روزهای طلایی خود به کلی دور کرده است. دامنه این فشارها به جایی رسید که اوایل پاییز امسال یاتا، انجمن بین‌المللی حمل و نقل هوایی، تمامی تسویه حساب‌های شرکت‌های هواپیمایی را با هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران به حالت تعلیق درآورد. تأثیر این تحریم ناتوانی فروش بلیت هواپیماهای ایران ایر از سوی آژانس‌های خدمات هوایی است. خودداری از فروش سوخت به هواپیماهای فرسوده ایرانی، همای ایران را که زمانی به خط هوایی خاویار معروف شده بود، به یکی از بزرگترین شرکت‌های زیانده ایرانی بدل کرده است.[۴۰] در همین راستا هواپیماهای این شرکت مجبورند در پروازهای خود به کشورهای اروپای غربی، در میانه راه، در یکی از فرودگاه‌های کشورهای اروپای شرقی سوختگیری نمایند؛ به این ترتیب که هواپیما هنگام برخاستن از باند فرودگاه در ایران تمام مخزن سوخت خود را پر می‌کند و به مقصد می‌رسد. در هنگام بازگشت به دلیل اینکه سوخت مخزن برای پرواز تا تهران کافی نیست، در میانه راه در یکی از فرودگاه‌های استانبول، بوداپست و یا مجارستان سوختگیری می‌نماید؛ که سوخت خریداری شده گرانتر از قیمت واقعی سوخت هواپیما است.[۴۱]

در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۷ میلادی، ایران ایر در تولوز فرانسه طی مراسمی اولین فروند از ۱۰۰ فروند سفارش‌های خود را تحویل گرفت و در ۱۲ ژانویه ۲۰۱۷ میلادی در فرودگاه بین‌المللی مهرآباد در ساعت ۱۴:۳۰ به وقت محلی تهران این هواپیما بر زمین نشست تا شرکت ایرباس فرانسه اولین هواپیما را پس از تحریم صنعت هوایی ایران به ایران تحویل دهد.[۴۲]

آرم و رنگ‌آمیزی[ویرایش]

پرندهٔ اسطوره‌ای هما در تخت جمشید، منبع الهام لوگوی ایران ایر است.

طراحی آرم شرکت هما در پاییز ۱۳۴۰ بر گرفته از سرستون پرنده‌نمایی در تخت جمشید که سه خصلت متفاوت داشت: سر عقاب، گوش‌های گاو و یال‌های اسب، توسط ادوارد زهرابیان انجام شد.[۴۳] رنگ آمیزی هواپیماهای هما به شکل زیر است: بدنه‌ای کاملاً سفید با کلمه ایران ایر به رنگ آبی پررنگ بالای پنجره مسافران و نشان هما به رنگ آبی پررنگ بر روی دم هواپیما که یک نوار آبی رنگ بالای آن قرار دارد. مدل هواپیماهای هما توسط یک شرکت آلمانی تهیه شده است.

آژانس خبری حمل و نقل هوایی (skift) در گزارش سال ۲۰۱۳ خود، ۳۰ لوگوی برتر شرکت‌های هوایی دنیا را معرفی کرد. در این بین لوگوی هواپیمایی ملی ایران «هما» به دلیل جذابیت، سادگی و رسا بودن پیام به عنوان برترین لوگوی شرکت‌های هوایی جهان انتخاب شد.[۴۴]

برند ایران‌ایر در سال ۱۳۹۲ در دهمین جشنواره ملی قهرمانان صنعت ایران به عنوان یکی از ۱۰۰ برند برتر ایران شناخته شد.[۴۵]

سوانح و حوادث[ویرایش]

سوانح هوایی ایران ایر که منجر به درگذشت افراد شده است:

  • در۵ دسامبر سال ۱۹۵۲ یک فروند داگلاس دی سی ۳ هما در نزدیکی تهران سقوط کرد، در اثر این حادثه ۲۷ نفر جان باختند و تنها دو نفر از سرنشینان نجات یافتند.
  • در ۲۱ ژانویه ۱۹۸۰ یک فروند بویینگ ۷۲۷–۱۰۰ هما در حالی که در آستانه فرود در فرودگاه مهرآباد تهران قرارداشت بر اثر گرفتار شدن در طوفان با ارتفاعات پوشیده از برف البرز برخورد کرد. در اثر این حادثه هر هشت خدمه و تمام ۱۲۰ مسافر پرواز جان سپردند.
  • در ۳ ژوئیه ۱۹۸۸ پرواز شماره ۶۵۵ هما که از بندرعباس راهی دبی بود توسط ناو آمریکایی وینسز بر فراز خلیج فارس سرنگون شد. بر اثر این حادثه همه ۲۷۴ مسافر و ۱۶ خدمه پرواز جان باختند. مقامات نیروی دریایی آمریکا ادعا کردند که خدمه ناو، ایرباس پهن‌پیکر هما را با یک فروند هواپیمای جنگنده اف۱۴ نیروی هوایی ایران اشتباه گرفته‌اند.
  • در تاریخ ۱۹ دی ۱۳۸۹ ساعت ۱۹:۴۵ یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۲۷ این شرکت با شناسه EP-IRP به شماره پرواز ۲۷۷ در مسیر پروازی تهران-ارومیه به علت شرایط نا مساعد جوی و هوای برفی شدید، در ۵ مایلی فرودگاه ارومیه دچار سانحه گردید و ۷۷ نفر از ۱۰۵ سرنشین آن از جمله ۱۰ خدمه پرواز کشته و بقیه مصدوم شدند.

برخی از حوادث در پروازهای ایران ایر که تلفات جانی در پی نداشته است:

  • در تاریخ ۲ ژانویه سال ۲۰۰۸ یک فروند هواپیمای فوکر ۱۰۰ هما با شناسه EP-IDB که با ۱۰۰ مسافر در صدد برخاستن از فرودگاه مهرآباد برای انجام یک پرواز داخلی به مقصد شیراز بود، پس از آتش گرفتن موتور و بالش از باند خارج شد. در جریان این حادثه که زیر بارش سنگین برف رخ داد به هیچ‌کس آسیبی وارد نشد.[۴۶]
  • در ۱۲ دی ۱۳۸۶، هواپیمای فوکر ۱۰۰ در ساعت ۷:۲۰ صبح در یک هوای برفی و به هنگام برخاستن از باند فرودگاه مهرآباد به شدت با زمین برخورد کرد و از باند فرودگاه خارج شد و به دنبال آن آتش‌سوزی در بخش‌هایی از هواپیما آغاز شد که تخلیه به موقع مسافران و خدمه پرواز مانع از وارد آمدن تلفات جانی گردید. این هواپیما به علت شدت خسارات وارده از رده پروازی خارج گشت.[۴۷]
  • در ۳۰ دی ۱۳۸۷ پرواز ۴۹۸ ایران ایر مسیر اردبیل - تهران با فوکر۱۰۰، هنگام فرود در فرودگاه مهرآباد از باند فرودگاه خارج شد. در این سانحه به هیچ‌یک از مسافران آسیبی نرسید.[۴۸]
  • در ۱۳ مهر ۱۳۸۸ پروازی از تهران به مدینه بعد از ۲۰ دقیقه پرواز به فرودگاه بین‌المللی مهرآباد برگشت. این برگشت به علّت منفجر شدن موتور سمت راست بود.
  • در ۲۷ آبان ۱۳۸۸ پرواز ۲۲۰ ایران ایر مسیر اصفهان - تهران با فوکر۱۰۰، لحظات کوتاهی پس از برخاستن از فرودگاه شهید بهشتی اصفهان به علت نقص فنی تصمیم به بازگشت به فرودگاه گرفت. پس از فرود در فرودگاه به دلیل شکستگی ارابه فرود، هواپیما از باند خارج شد. در این سانحه به هیچ‌یک از مسافران آسیبی نرسید.[۴۹]
  • در تاریخ سه شنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۰ یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۲۷ ایران ایر در مسیر بازگشت از مسکو به تهران به دلیل نقص فنی در ارابه چرخ جلو وادار به فرود اضطراری در فرودگاه مهرآباد تهران شد. این حادثه به دلیل مهارت بالای خلبان هوشنگ شهبازی در فرود، هیچ آسیب جانی در پی نداشت.[۵۰][۵۱]
  • در ۲۴ تیر ۱۳۹۱، پرواز ۳۵۰ تهران-کیش، پس از ۱۵ دقیقه پرواز دچار نقص فنی شد و به فرودگاه مهرآباد بازگشت.[۵۲]
  • در ۲۱ مرداد ۱۳۹۳، پرواز تهران - بمبئی دقایقی پس از پرواز به علت نقص فنی بازگشته و در فرودگاه امام خمینی فرود اضطراری کرد.[۵۳]
  • در ۲۷ مرداد ۱۳۹۳، پرواز تهران - بوشهر دقایقی پس از پرواز به علت نقص فنی در فرودگاه مهرآباد فرود اضطراری کرد.[۵۴]
  • در ۱۱ دی ۱۳۹۳، در مسیر تهران - بندر چابهار دقایقی پرواز بر اثر نقص فنی در یکی از موتورها مجدداً به فرودگاه مهرآباد بازگشت.[۵۵]
  • ۱۲ بهمن ۱۳۹۳، پرواز شماره ۳۴۱۳، که از تهران عازم بغداد بود در آسمان همدان متوجه آسیب فنی و آسیب دیدن بخشی از بال هواپیما شده و به فرودگاه امام خمینی بازگشت.[۵۶]
  • در ۳ اسفند ۱۳۹۳، پرواز فوکر۱۰۰ در مسیر گرگان - تهران، پس از گذشت ۱۵ دقیقه از پرواز به علت نقص فنی مجبور به بازگشت به گرگان شد.[۵۷]
  • در ۲۲ اسفند ۱۳۹۴، هواپیمای ایرباس A300 ایران ایر در مسیر تهران - استکهلم دچار نقص فنی شد و در استانبول فرود اضطراری کرد.[۵۸]
  • در ۷ خرداد ۱۳۹۵، پرواز تهران - نجف پس از تأخیری هفت ساعته عازم نجف شد اما به دلیل نقص فنی پیش از فرود مجدداً به تهران بازگشت.[۵۹]
  • در ۲ مرداد ۱۳۹۵، پرواز تهران - بیروت ۳۵ دقیقه بعد از آغاز پرواز به دلیل نقص فنی در بخش برق و قطع برق در بخش‌هایی از هواپیما از جمله بخش مسافران به فرودگاه امام برگشت.[۶۰]
  • در ۱۸ مرداد ۱۳۹۵، پرواز ایرباس مسیر بوشهر - تهران به دلیل نقص فنی در موتور شماره ۲ در فرودگاه شهید بهشتی اصفهان به‌صورت اضطراری به زمین نشست.[۶۱]
  • در ۲۴ مرداد ۱۳۹۵، چرخ دماغه هواپیمای فوکر ۱۰۰ مسیر تهران - بیرجند قبل از بلند شدن از باند شکسته شد. در این حادثه به کسی آسیبی نرسید[۶۲]
  • در ۲۸ مهر ۱۳۹۵، پرواز فوکر ۱۰۰ این شرکت در مسیر تهران – بیرجند به علت نقص فنی و لرزش موتور در بین راه مجبور به بازگشت به مهرآباد شد.[۶۳][۶۴]
  • در ۲۲ آبان ۱۳۹۵، هواپیمای ایرباس در مسیر تهران-نجف پس از بلند شدن از فرودگاه امام خمینی در ساعت ۱۱ صبح امروز به دلیل بروز نقص فنی در موتور، پس از گذشت نیم ساعت از پرواز دوباره به این فرودگاه برگشت و به زمین نشست.[۶۵]
  • در ۶ اسفند ۱۳۹۵، هواپیمای ایرباس ۳۰۰–۶۰۰ هواپیمایی ایران ایر که از تهران عازم پاریس بود، بر فراز آسمان ترکیه دچار نقص فنی شد و به فرودگاه بین‌المللی امام خمینی بازگشت و به سلامت به زمین نشست.[۶۶]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "IranAir Portal". Retrieved 24 April 2015. 
  2. "IranAir Portal". Iranair.com. Retrieved 2014-02-03. 
  3. "Iran Chamber Society: History of Iran: The History of Iranian Air Transportation Industry". Retrieved 24 April 2015. 
  4. IranAir Archived July 2, 2009, at the Wayback Machine.
  5. "وزارت راه و شهرسازی". Retrieved 25 June 2016. 
  6. "طرح آزادسازی سهام عدالت نهایی شد/ تقاضای خارجی برای خرید ایران ایر". 4 February 2014. Retrieved 25 June 2016. 
  7. "The Airline of the Islamic Republic of Iran (Iran Air)". Iran Privatization Organization. 21 March 2013. 
  8. http://ipo.ir/uploads/Iran_Air_7329.pdf?fkeyid=&siteid=83&fkeyid=&siteid=83&pageid=1287
  9. http://ipo.ir/uploads/Iran_Air_7329.pdf?fkeyid=&siteid=83&fkeyid=&siteid=83&pageid=1287
  10. http://ipo.ir/uploads/Iran_Air_7329.pdf?fkeyid=&siteid=83&fkeyid=&siteid=83&pageid=1287
  11. http://ipo.ir/uploads/Iran_Air_7329.pdf?fkeyid=&siteid=83&fkeyid=&siteid=83&pageid=1287
  12. http://ipo.ir/uploads/Iran_Air_7329.pdf?fkeyid=&siteid=83&fkeyid=&siteid=83&pageid=1287
  13. "Directory: World Airlines". Flight International. 2007-04-03. p. 94. 
  14. https://www.thebusinessyear.com/iran-2016/royal-roads/review[پیوند مرده]
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ Atrvash, Abbas. "The History of Iranian Air Transportation Industry". Iran Chamber Society. Retrieved 24 April 2015. 
  16. "IranAir Portal". Retrieved 24 April 2015. 
  17. "IranAir Portal". Retrieved 24 April 2015. 
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ "IranAir Portal". Retrieved 24 April 2015. 
  19. ایران و هواپیماهایی که به مقصد نمی‌رسند(رادیو فردا، ۵خرداد۱۳۸۷)
  20. ممنوعیت پرواز ایران ایر در آسمان اروپا (رادیو زمانه، ۱ خرداد۱۳۸۷)
  21. «نصف ناوگان ایران ایر اجازه پرواز به اروپا را ندارد». ۳۰ خرداد ۱۳۹۵–۱۰:۵۹. 
  22. «تامین رفاه بازنشستگان با توسعه خدمات هتلداری». 
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ «شرکت هواپیمایی ایران ایرتور به بخش خصوصی واگذار گردید.». 
  24. "IranAir Cargo". Cargo.iranair.com. Retrieved 2014-02-03. 
  25. "Iran Air - Homa Hotel Group". Iranair.it. Retrieved 2014-02-03. 
  26. ماهنامه داخلی گروه هتل‌های هما - بهمن ماه ۱۳۹۱ (PDF)، گروه هتل‌های هما
  27. Worldwide Codeshare list Aug 2011[پیوند مرده]
  28. https://twitter.com/airlineroute/status/605949452818522112
  29. ۲۹٫۰ ۲۹٫۱ http://www.payvand.com/news/15/jul/1078.html
  30. "Iran Air - ch-aviation.com". ch-aviation. Retrieved 24 April 2015. 
  31. «ایران ایر: قرارداد خرید ۱۰۰ هواپیمای ایرباس نهایی شد». عصر ایران. ۲۸ آذر ۱۳۹۵. 
  32. «جزییات قرارداد ایران ایر و بوئینگ اعلام شد». عصر ایران. ۲۱ آذر ۱۳۹۵. 
  33. خرید-۲۰-فرورند-هواپیمای-ATR-توسط-هما-نهایی-شد «قرارداد خرید ۲۰ فرورند هواپیمای ATR توسط هما نهایی شد». ایران ایر. ۲۴ فروردین ۱۳۹۶. 
  34. «جزئیات تحویل اولین ایرباس ۳۲۱ به ایران». تابناک. ۲۳ دی ۱۳۹۵. 
  35. «ایرباس تازه‌وارد «نو» است». ایران ایر. ۷ فروردین ۱۳۹۶. 
  36. «سنگ‌اندازی در روند نوسازی با دروغ «هواپیمای مرجوعی»». تین‌نیوز. ۱۳ فروردین ۱۳۹۶. 
  37. "ATR signs a major agreement with Iran Air for 40 ATR 72-600s" (Press release). ATR Aircraft. 1 February 2016. Retrieved 25 June 2016. 
  38. Iran Air old timetable listing aircraft types operated at that time
  39. ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ ۳۹٫۲ ۳۹٫۳ ۳۹٫۴ ۳۹٫۵ ۳۹٫۶ ۳۹٫۷ ۳۹٫۸ "Iran Air Fleet Details and History". Planespotters. 14 January 2017. Retrieved 15 January 2017.  Included in the fleet list are twelve stored Fokker 100s.
  40. [۱] بی‌بی‌سی فارسی
  41. دشواری‌های ایران ایر در اروپا دیپلماسی ایرانی
  42. «اولین ایرباس ۳۲۱ ایران‌ایر در مهرآباد به زمین نشست». مشرق نیوز. ۲۳ دی ۱۳۹۵. 
  43. مصاحبه با ادوارد زهرابیان (سایت رسم، ۵ اردیبهشت ۱۳۸۷)
  44. طراح لوگوی هما، برترین لوگوی خطوط هوایی جهان را بشناسید دویچه‌وله فارسی
  45. «برندهای ارزشمند ایران معرفی شدند». خبرآنلاین، ۲۱ دی ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۷ مرداد ۱۳۹۴. 
  46. AFP: Iran Air plane skids off runway, passengers safe
  47. «سانحه 1386/10/12 ایران ایر». پایگاه اطلاع‌رسانی صنعت هوایی کشور. 
  48. «سانحه 1387/10/30 ایران ایر». پایگاه اطلاع‌رسانی صنعت هوایی کشور. 
  49. «سانحه 1388/08/27 ایران ایر». پایگاه اطلاع‌رسانی صنعت هوایی کشور. 
  50. MehrNews.com - Iran, world, political, sport, economic news and headlines
  51. فیلم نشستن هواپیما بدون ارابه چرخ جلو در یوتیوب
  52. «نقص فنی در پرواز تهران - کیش». انتخاب. 
  53. «تأخیر 6 ساعته ایران ایر در راه بمبئی». خبرگزاری میراث فرهنگی. 
  54. «فرود اضطراری برای پرواز ایران ایر». خبرگزاری میراث فرهنگی. 
  55. «هواپیمای مسیر تهران-چابهار پس از پرواز دچار نقص فنی شد». همشهری آنلاین. 
  56. «فرود اضطراری هواپیما ایران ایر در فرودگاه امام خمینی». سایت خبری خطوط هوایی ایران و جهان. 
  57. «نقص فنی پرواز گرگان – تهران ایران ایر را از آسمان به مبدأ بازگرداند.». سایت خبری خطوط هوایی ایران و جهان. 
  58. «فرود اضطراری ایرباس ایران ایر به دلیل نقص فنی». عصر ایران. 
  59. «نقص فنی مانع فرود پرواز تهران- نجف شد». عصر ایران. 
  60. «نقص فنی در پرواز تهران -بیروت / بازگشت هواپیما به تهران». عصر ایران. 
  61. «معاون فرودگاه اصفهان: "نقص فنی در موتور" عامل فرود اضطراری/مسافران با پرواز فوق‌العاده به تهران می‌روند». تسنیم. 
  62. «شکسته شدن چرخ فوکر ایران ایر در فرودگاه مهرآباد». عصر ایران. 
  63. «نقص فنی در پرواز تهران بیرجند». میزان. 
  64. «حادثه برای پرواز تهران - بیرجند/عذرخواهی ایران ایر از مسافران و جایگزینی هواپیما». باشگاه خبرنگاران. 
  65. «نقص فنی در پرواز تهران-نجف و بازگشت هواپیما». اقتصاد آنلاین. 
  66. «نقص فنی هواپیمای ایرباس 300 ایران ایر». باشگاه خبرنگاران. 

پیوند به بیرون[ویرایش]