حقوق بشر در دولت پادشاهی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دولت پادشاهی ایران، حکومت ایران در دورهٔ سلسله پهلوی، از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ بر ایران حکومت کرد. در آن دوره دو پادشاه این سلسله، — رضا شاه و پسرش محمدرضا شاه پهلوی — از پلیس مخفی، شکنجه و اعدام برای فرونشاندن مخالفین استفاده کردند. سلسلهٔ پهلوی را گاهی یک «دیکتاتوری سلطنتی»،[۱] یا «حکومت یک نفره» می‌خوانند.[۲] بر اساس یکی از تاریخ‌های نوشته شده در خصوص استفاده از شکنجه توسط دولت در ایران، سوء استفاده از زندانیان طی حکمرانی پهلوی بسته به زمان متغیر بود.[۳]

با وجودی که تخطی شاه از قانون اساسی، «پایمال کردن قوانین بنیادین» و حقوق ایرانیان یکی از شکایات انقلابیون بود،[۴][۵] برخی معتقدند که سابقهٔ حقوق بشری شاه از انقلابیونی که سرنگونش کردند بهتر است. به نوشتهٔ یرواند آبراهامیان مورخ سیاسی:

در حالی که بین ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۹ کمتر از ۱۰۰ زندانی اعدام شدند، بین سال‌های ۱۹۸۱ و ۱۹۸۵ بیش از ۷۹۰۰ نفر اعدام شدند... نظام زندان‌ها متمرکز شد و شدیداً گسترش یافت... زندگی در زندان در جمهوری اسلامی شدیداً بدتر از زمان پهلوی‌ها بود. یکی از بازماندگان هر دوی آنها می‌نویسد که تنها چهار ماه بودن در زندان اسدالله لاجوردی به اندازه چهار سال زندان ساواک سختی داشت.[۶] در ادبیات زندان دورهٔ پهلوی، واژگان رایج «بی حوصلگی» و «یکنواختی» بود. در ادبیات زندان جمهوری اسلامی این واژگان «ترس»، «مرگ»، «وحشت» ُ و «کابوس» بودند.[۷]

منابع[ویرایش]

  1. Google search, Pahlavi royal dictatorship
  2. Pahlavi Dynasty: An Entry from Encyclopaedia of the World of Islam By (ed.) Gholamali Haddad Adel, Mohammad Jafar Elmi, Hassan Taromi-Rad, p.15
  3. Ervand Abrahamian, Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran, (University of California), 1999
  4. "For Khomeini's proclamations during 1964-1973 see, Khomeini va Jonbesh (Khomeini and the Movement) (n.p. , 1973), pp.1-103"] (from: Abrahamian, Iran Between Two Revolutions, 1982, p.478-9)
  5. "Now that our people in recent years have awakened, risen up to gain their rights, and cried out against oppression ...", Khomeini, "Message to the Pilgrims", September 27, 1978, from Islam and Revolution, 1981
  6. source: Anonymous "Prison and Imprisonment", Mojahed, 174-256 (20 October 1983-8 August 1985)
  7. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Abrahamian, 1999 p.135-6 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).