شناسنامه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
صفحه اول شناسنامه‌های کنونی
جلد شناسنامهٔ مربوط به دوران پهلوی
صفحه اول شناسنامه دوران پهلوی

شناسنامه (نام قدیمی: سجل)[۱] یکی از اسناد هویتی در ایران است که سازمان ثبت احوال کشور موظف است آن را برای هر شهروند ایرانی صادر کند.[۲] در فارسی افغانستان اصطلاح «تذکرهٔ تابعیت» و در فارسی تاجیکستان واژهٔ «زادنامه» یا «شهادت‌نامهٔ تولد» به جای شناسنامه به کار می‌رود. همچنین در تاجیکستان واژهٔ شناسنامه به معنای گذرنامه یا پاسپورت است.

برای شرکت در انتخابات، داشتن شناسنامه از الزامات است.[۳]

مطابق قانون اصلاح ثبت احوال کشور مصوب ۱۸ دی ۱۳۶۳، جلد و صفحه اول شناسنامه مزین به آرم جمهوری اسلامی ایران است.[۴]

پیشینه[ویرایش]

نخستین شناسنامه ایرانی (که در آن زمان سجل نامیده می‌شد) در دوران قاجار و در تاریخ ۳ دی ۱۲۹۷ برای دختری به نام «فاطمه ایرانی» صادر شد.[۱]

اطلاعات درج‌شده در شناسنامه[ویرایش]

هر شناسنامه باید حاوی اطلاعات زیر باشد:

اطلاعات مربوط به صاحب سند[ویرایش]

اطلاعات مربوط به سند[ویرایش]

  • شماره مسلسل و سری مخصوص شناسنامه[۴]
  • تاریخ تنظیم سند: روز؛ ماه و سال در هجری شمسی[۴]
  • محل تنظیم سند: حوزه، شهرستان، بخش، دهستان (شهر/روستا)[۴]
  • نام و نام خانوادگی مأمور تنظیم‌کننده سند؛ امضاء مأمور صدور و مهر اداره[۴]
  • محل توضیحات (مانند تغییر نام)[۴]
  • محل مخصوص ضرب مهرهای اضطراری (مانند مهر شرکت در انتخابات)[۴]

ضرب مهر[ویرایش]

مطابق قانون تنها نهادهای زیر مجاز به ضرب مهرهای مربوطه روی شناسنامه هستند:

حذف نام همسر[ویرایش]

حذف نام زوج از شناسنامه زوجه امکان‌پذیر است اگر در دوران عقد جدایی انجام شده باشد و دوشیزه بودن زوجه مطابق احکام قضایی و سند طلاق قابل استنباط باشد.[۵] بنا به گزارش برخی سایت‌های خبری، افراد سودجویی هستند که در قبال گرفتن مبالغ میلیونی نام همسر سابق مشتریان خود را از شناسنامه‌های آن‌ها پاک می‌کنند، وقتی شناسنامه جدید خالی از نام همسر سابق در اختیار مشتری قرار گرفت و او از اصالت آن با روش‌هایی مانند گرفتن گذرنامه یا افتتاح حساب بانکی اطمینان پیدا کرد به شخص معتمد اجازه می‌دهد که پول را پرداخت کند. یکی از وکلای دادگاه خانواده در گفت‌وگو با «جام جم» اظهار می‌کند، چند نفر از موکلان خودم یا همکارانم که با همسر سابق خود فرزند مشترک نداشته‌اند با پرداخت پول، نام همسر سابق خود را از شناسنامه‌شان پاک‌کرده‌اند. هر واقعه طلاق و ازدواجی که در محضر رخ دهد، در شناسنامه درج‌شده و اعلامیه آن به ثبت‌احوال فرستاده می‌شود تا برود و در سند اصلی فرد ثبت شود، و بعدازآن دیگر امکان تغییر آن وجود ندارد، و اگر، بر اساس حکم دادگاه نیز تغییری صورت بگیرد به شکل توضیح در آن سند اصلی ثبت می‌شود. در این حالت چون واقعه ازدواج قبلاً در سند اصلی هویتی شخص در سازمان درج‌شده، امکان حذف آن وجود ندارد به همین دلیل اگر شخصی ادعا کند که می‌تواند آن را تغییر دهد ادعای کذب کرده است و البته هر شخصی می‌تواند از سازمان ثبت‌احوال تقاضای گواهی تجرد کند. در این گواهی درج می‌شود که شخص تاکنون ازدواج‌کرده، طلاق گرفته یا مجرد بوده است.[۶][۷]

ابطال[ویرایش]

شناسنامه در دو صورت باطل می‌شود، یکی ترک تابعیت ایران و دیگری فوت.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «امروز ایرانی‌ها سجل‌دار شدند!». تابناک، ۳ دی ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۴ بهمن ۱۳۹۲. 
  2. «حقوق و تکالیف صاحبان اسناد هویتی». سازمان ثبت احوال کشور. بازبینی‌شده در ۲۴ بهمن ۱۳۹۲. 
  3. «داشتن شناسنامه و شماره ملی برای رای دادن کافی است». خبرگزاری دانشجویان ایران، ۲۰ خرداد ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۴ بهمن ۱۳۹۲. 
  4. ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ ۴٫۱۱ ۴٫۱۲ ۴٫۱۳ ۴٫۱۴ ۴٫۱۵ ۴٫۱۶ ۴٫۱۷ ۴٫۱۸ ۴٫۱۹ ۴٫۲۰ ۴٫۲۱ ۴٫۲۲ ۴٫۲۳ ۴٫۲۴ ۴٫۲۵ «قانون ثبت احوال کشور، فصل ششم، قانون شناسنامه». بازبینی‌شده در ۲۴ بهمن ۱۳۹۲.  قانون اصلاح قانون ثبت احوال مصوب ۲۲ اردیبهشت ماه ۱۳۱۹ مجلس شورای ملی، اصلاح ۱۳۵۵ قانون اصلاح قانون ثبت احوال مصوب ۱۳۵۵، اصلاح ۱۳۶۳ مجلس شورای اسلامی
  5. «نام همسر اول با ثبت رسمی ازدواج دوم از شناسنامه حذف می‌شود». aftabnews.ir. ۲۰۱۴-۰۹-۲۳. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۰۹-۲۳. 
  6. «حذف نام همسر اول از شناسنامه با 10 میلیون تومان!». آخرین نیوز. ۲۰۱۵-۰۳-۰۱. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۳-۰۸. 
  7. «حذف غیرقانونی نام همسر از شناسنامه». JamejamOnline. ۲۰۱۵-۰۳-۰۸. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۳-۰۸.