شمس‌الدین امیرعلائی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شمس‌الدین امیرعلائی
Shamseddin Amir-Alaei.jpg
دکتر امیرعلایی
وزیراقتصاد ملی
وزیر دادگستری
وزیر کشور
سفیر کبیر ایران در فرانسه
مشغول به کار
۱۳۵۷ – ۱۳۵۹
پس از شاپور بهرامی
پیش از علی آهنی
وزیر مختار ایران در بلژیک
مشغول به کار
۱۳۳۱ – ۱۳۳۲
پس از مصطفی سمیعی
پیش از جلال‌الدین تهرانی
استاندار خوزستان
عضو جبهه ملی ایران
اطلاعات شخص
زاده ۱۲۷۹ خورشیدی
تهران، ایران
درگذشت ۱۳۷۳ خورشیدی
تهران، ایران
ملیت  ایران
حزب سیاسی جبهه ملی ایران
دیگرعضویت‌های سیاسی حزب ایران
شغل سیاستمدار
مذهب اسلام

دکتر شمس‌الدین امیرعلائی (زاده ۱۲۷۹ در تهران - درگذشته۱۳۷۳)

تحصیلات[ویرایش]

زمانیکه تحصیلات او در مدرسه دارالفنون به پایان رسید جهت تحصیل در رشته حقوق به اروپا اعزام شد و پس از درجه لیسانس به ایران برگشت و در وزارت دادگستری به کار مشغول شد.[۱][۲] در سال ۱۳۴۳ به اروپا رفت و موفق شد در سن بالای ۶۰ سال دکترای دولتی در علوم سیاسی اخذ نماید.

فعالیت‌های سیاسی[ویرایش]

دکتر امیرعلائی از اعضای مؤسس حزب ایران بود. او در دولت دکتر مصدق ابتدا وزیر اقتصاد ملی و با حفظ سمت استاندار خوزستان گردید. سپس به وزارت کشور رفت و پس از تیمسار زاهدی مسوولیت این وزارت خانه را بر عهده گرفت. یکی از کارهای مهم او در این دوران نشر تلگراف‌های مربوط به انتخابات دوره نهم مجلس و دخالت‌های رضاشاه بود که در دادگاه لاهه به عنوان اسناد حقانیت ایران مورد استفاده قرار گرفت. پس از آن دکتر مصدق مسوولیت وزارت دادگستری را به او سپرد. یکی از مشکلات آیت الله کاشانی با دکتر مصدق این بود که دکتر امیر علایی حاضر به قبول توصیه کاشانی و آقازاده‌های او و اطرافیانش مانندشمس قنات آبادی نبود.[۲] سرانجام تحت فشارهای وارده دکتر مصدق او را به سمت به سمت وزیر مختار ایران در بلژیک منصوب کرد. او پس از کودتا از این سمت استعفا داد.


وزیران کابینهٔ اول محمد مصدق
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ محمدحسن لقمان‌ادهم، محمدعلی ملکی بهداری ۷ حسنعلی فرمند، خلیل طالقانی کشاورزی
۲ یوسف مشار، غلامحسین صدیقی پست و تلگراف ۸ علی‌اصغر نقدی، مرتضی یزدان‌پناه جنگ
۳ باقر کاظمی امور خارجه ۹ فضل‌الله زاهدی، امیرعلائی، محمدابراهیم امیرتیمور کلالی کشور
۴ جواد بوشهری راه ۱۰ محمدابراهیم امیرتیمور کلالی کار
۵ محمدعلی وارسته، محمود نریمان دارایی ۱۱ کریم سنجابی، محمود حسابی فرهنگ
۶ علی هیئت، شمس‌الدین امیرعلائی دادگستری ۱۲ شمس‌الدین امیرعلائی، علی امینی اقتصاد ملی
وزیر مشاور: محمدحسن لقمان‌ادهم
وزیر دربار: حسین علاء
معاون پارلمانی نخست وزیر: حسین فاطمی
کفالت نخست وزیری: باقر کاظمی


پس از آن امیرعلائی در نهضت مقاومت ملی نیز فعالیت‌های خود را ادامه داد و چندین بار به زندان افتاد. در سال ۱۳۳۹ او جزء اعضای هیئت مؤسس جبهه ملی دوم بود و در کنگره جبهه ملی از سوی مشترکین در کنگره به عضویت در شورای مرکزی انتخاب شد[۳] در آستانه انقلاب به جبهه ملی چهارم پیوست او عضو شورای مرکزی جبهه ملی چهارم بود[۴] در آستانه انقلاب به جبهه ملی چهارم پیوست و سفیر ایران در فرانسه شد و در سال ۱۳۵۹ به علت اختلاف با قطب زاده وزیر خارجه وقت از کار برکنار شد و به تهران بازگشت.[۱]

دکتر امیرعلائی در سال ۱۳۷۳ در پی یک تصادف در بیمارستان درگذشت. گفته شده‌است تصادف وی ساختگی بوده و در حقیقت امیرعلائی یکی از قربانیان قتل‌های زنجیره‌ای است.[۵]

تالیفات[ویرایش]

  • چند خاطره سیاسی - شرکت سهامی انتشار ۱۳۲۱
  • در راه انقلاب و دشواریهای مأموریت من در فرانسه - نشر دهخدا ۱۳۶۲ - جلد اول
  • مصدق هم ملی بود هم مذهبی -انتشارات میترا-۱۳۷۰
  • خاطرات من در یادداشتهای پراکنده و پاسخ فرمایشات در بار جناب آقای حسین مکی - انتشارات دهخدا - ۱۳۶۳
  • نقدی بر کتاب سیاه یا خط سیاهی بر کتاب سیاه -انتشارات دهخدا -۱۳۶۰
  • مجازات اعدام
  • خلع ید از شرکت نفت انگلیس و ایران
  • جنگ سرد نفت
  • مجاهدان و شهیدان راه آزادی
  • بیگناهان زیر گیوتین
  • صعود محمدرضا شاه به قدرت یا شکوفایی دیکتاتوری -انتشارات دهخدا ۱۳۶۱

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ [۱]
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ سرنوشت یاران دکتر مصدق / تألیف عبدالرضا هوشنگ مهدوی /نشر علم
  3. صورت جلسه کنگره جبهه ملی ایران به کوشش امیر طیرانی - نشر گام نو ۱۳۸۵
  4. راه انقلاب و مأموریت دشوار من در فرانسه -- دکتر اسدالله مبشری - نشر دهخدا - ۱۳۶۲
  5. The Chain Murders: Killing Dissidents and Intellectuals, 1988-1998