میرزا یوسف آشتیانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
میرزا یوسف آشتیانی
Mostofi ol Mamalek by Abul hasan Ghaffari.jpg
میرزا یوسف آشتیانی
صدراعظم قاجاریان
در زمانِ ناصرالدین‌شاه
اطلاعات شخص
زاده ۱۲۲۷ (قمری)
،
درگذشت ۱۱ رجب ۱۳۰۳
،
ملیت  ایران
همسر(ها) زهرا خانم، تاج‌ماه خانم، خانم‌مصری، شکر خانم
فرزندان همدم‌السلطنه، حسن مستوفی
شغل سیاستمدار
مذهب اسلام
در دوران پیری

میرزا یوسف آشتیانی (۱۲۲۷ ه ق- ۱۳۰۳ ه ق) ملقب به مستوفی‌الممالک از رجال قاجار بود.

میرزا یوسف، از نوادگان میرزا محسن آشتیانی و فرزند میرزا حسن مستوفی‌الممالک زمان محمدشاه قاجار بود.[۱] او پس از درگذشت پدرش، لقب مستوفی‌الممالک گرفت و ریاست مستوفیان را عهده‌دار شد. او بر اثر درستکاری و کاردانی مورد توجه و اعتماد امیرکبیر قرار گرفت.[۲] او مورد علاقه و احترام ناصرالدین‌شاه بود و سه سال قبل از فوتش از جانب شاه منصب صدارت یافت. ناصرالدین‌شاه فقط به صدراعظم‌ها «جناب» می‌نوشت، ولی سال‌ها پیش از صدارت مستوفی‌الممالک به او «جناب آقا» خطاب می‌کرد.[۳] او از جناح محافظه‌کار دربار قاجار و از مخالفین میرزا حسین‌خان سپهسالار و اصلاحات او بود.[۴][۵] مستوفی‌الممالک به حسن اخلاق شهرت داشت.[۶][۱] او دراویش را گرامی می‌شمرد و با آنان دوستی داشت.[۷]

او زمین‌های زیادی در اطراف تهران از ناصرالدین‌شاه خریداری و آباد کرد. حسن‌آباد، یوسف‌آباد، بهجت‌آباد، عباس‌آباد، امیرآباد و ونک از باغ‌های مستوفی‌الممالک بود که اکنون محله‌هایی به همین نام‌ها بر آن ساخته شده‌است.

او در ۱۱ رجب ۱۳۰۳ درگذشت و در آرامگاه خانوادگی واقع در ونک دفن شد.

مستوفی‌الممالک در طول عمر خود چهار همسر اختیار کرد:
زهرا خانم، دختر عمویش میرزا حسین مستوفی، که فرزندی نیاورد
تاج‌ماه خانم، دختر سیف‌الله میرزا پسر فتحعلی‌شاه، او نیز بدون فرزند ماند
خانم‌مصری، دختر یکی از بزرگان مصر، مادر همدم‌السلطنه همسر جلال‌الدوله (پسر ظل‌السلطان)
شکر خانم، دختر رئیس یکی از قبایل کرد، مادر حسن مستوفی[۸]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ معیری، دوستعلی ص.۴۵
  2. اعتمادالسلطنه ص.۱۱۴
  3. معیری، دوستعلی صص.۴۵-۴۶
  4. امانت، عباس. ص ۵۰۹
  5. اعتمادالسلطنه صص.۱۲۰-۱۲۲
  6. اعتمادالسلطنه ص. ۱۲۱
  7. معیری، دوستعلی ص. ۴۷
  8. معیری، دوستعلی ص. ۴۸

تبارنامه[ویرایش]

تبارنامهٔ خاندان آشتیانی، شاخهٔ میرزا کاظم آشتیانی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا محسن آشتیانی
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا کاظم آشتیانی
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا هاشم
 
 
 
 
 
میرزا آقاسی‏‌بیگ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا حسن
 
میرزا محمدعلی مایل
 
 
میرزا حسین
 
 
 
 
 
 
فیروز میرزا
پسر عباس میرزا
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا یوسف
آشتیانی
 
 
دختر
 
 
 
میرزا هدایت‌الله
وزیر دفتر
 
 
 
نجم‏‌السلطنه
 
 
 
 
عبدالحسین
میرزا فرمانفرما
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
حسن مستوفی‌الممالک
 
 
میرزا محمدحسین
وزیر دفتر
 
میرزا علی
موفق‏‌السلطنه
 
محمد مصدق
 
آمنه
دفترالملوک
 
 
 
 
فیروز نصرت‌الدوله
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
میرزا محمود
عین‏‌الممالک
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
مظفر فیروز
 
مریم فیروز
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
احمد متین‌دفتری
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
عبدالعزیز
فرمانفرمائیان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
منوچهر
فرمانفرمائیان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ستاره
فرمانفرمائیان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
محمدحسین
فیروز
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
اسکندر فیروز
 


منابع[ویرایش]