بانک سپه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بانک سپه
نوع دولتی
صنعت خدمات مالی
بنا نهاده اردیبهشت ۱۳۰۴
دفتر مرکزی ایران تهران، ایران
افراد کلیدی محمد کاظم چقازردی
(مدیر عامل)
محصولات بانکداری خرد
بانکداری شرکتی
بانکداری سرمایه‌گذاری
سود خالص ۴٫۹۶۰ Rialsymbol.svg میلیارد ریال (۲۰۰۶)
مجموع دارایی ۱۵۵٫۰۰۰ Rialsymbol.svg میلیارد ریال (۲۰۰۶)
کارکنان ۱۷٫۹۲۹ نفر (۲۰۱۲)

بانک سپه پس ازبانک شاهی ایران دومین بانک ایرانی است. این بانک بنا به قانون نحوه اجرای مقررات قانون پولی و بانکی کشور در بانک سپه[۱]، از تکلیف قانونی تبدیل شدن بانک ها به شرکت سهامی عام طبق قانون پولی و بانکی کشور مصوب 1351، مستثنی گردید و در حال حاضر تنها بانک ایرانی است که در قالب شرکت سهامی خاص قرار دارد و سهام آن بطور کامل، در اختیار دولت ایران قرار دارد. این بانک در زمینه ارائه خدمات بانکداری خرد با ۱٫۸۰۰ شعبه و ۲٫۵۸۱ دستگاه خودپرداز در سراسر ایران فعالیت می‌کند و شعبه‌های بین‌المللی بانک سپه نیز در کشورهای آلمان، ایتالیا، فرانسه و بریتانیا مستقر می‌باشند.[۲]

تاریخچه[ویرایش]

اولین شعبه بانک پهلوی قشون در رشت سال ۱۳۰۴ خورشیدی - ۱۹۲۵ میلادی
ساختمان قدیم بانک سپهتهران سال ۱۳۲۹ خورشیدی - ۱۹۵۰ میلادی
ساختمان مرکزی بانک سپه

در عصری که ایران فاقد بانک داخلی بود و بانک‌های بیگانه هر لحظه فشار بیشتری بر وضع مالی و اقتصادی کشور اعمال می‌کردند، قدمی در راه تحکیم اساس اقتصاد کشور برداشته و شالوده اولین بانک ایرانی، به نام بانک پهلوی قشون ریخته شد.

در آغاز سال ۱۳۰۴ که هنوز اهمیت موسسات اقتصادی و عوامل بازرگانی در شئون اداری و زندگی اجتماعی ایران محسوس نشده بود، ایجاد اولین مؤسسه بانکی کشور طرح‌ریزی شد و مأمورین اجرای این فرمان با تشکیل شورایی از افراد مطلع موفق شدند در چند مغازه واقع در خیابان سپه تهران نخستین بانک باسرمایه ایرانی را در اردیبهشت ماه سال ۱۳۰۴ افتتاح نمایند.

سرمایه اولیهبانک پهلوی قشون بالغ بر ۳٬۸۸۳٬۹۵۰ ریال از محل موجودی صندوق بازنشستگی درجه داران قشون ارتش بود و بدین جهت فعالیت یک سال نخست این بانک به افسران ارتش اختصاص داشت، که با پرداخت وام‌های تقسیطی به رفع نیازمندی‌های آنان کمک می‌نمود و چون پیوسته به وسعت دامنه عملیات خود می‌افزود دوایربانک پهلوی قشون به جای وسیع‌تری که در اول باب همایون از ابنیه قورخانه آماده شده بود، انتقال یافت و در ۲۴ اسفند ۱۳۰۴ خورشیدی اولین شعبه بانک پهلوی قشوندر شهر رشت افتتاح شد[۳] و علاوه بر معاملات درجه‌داران قشون، به خرید و فروش برات و گشایش اعتبار برای بازرگانان و فعالیت‌های بیشتری در امور بانکی و معاملات بازرگانی آغاز گردید.

ساختمان مرکزی بانک سپه در تبریز.

در عین حال، برای رفاه طبقه بی‌بضاعت و تنزل بهره‌های سنگین شعبه معاملات رهنی بانک در همان محل سابق تشکیل گردید. همچنین در سال ۱۳۰۶ شعب دیگر بانک پهلوی قشون در مشهد و همدان افتتاح گردید تا تسهیلات بیشتری در انجام معاملات بازرگانی فراهم آورد. در ادامه در سال‌های ۱۳۰۷ و ۱۳۰۸ شعب تبریز و قزوین هم افتتاح شد و بدین ترتیب توجه تجار و سرمایه‌داران داخلی و خارجی را به خود جلب نمود و در شمار یکی از مهمترین موسسات مالی-اقتصادی کشور شناخته شد.

در اواخر سال ۱۳۱۲ خورشیدی بانک پهلوی قشون به بانک سپه و در اواخر سال ۱۳۲۱ به بانک تعاونی سپه موسوم گردید و علاوه بر عملیات بانکی ، پرداخت حقوق افسران بازنشسته و موظفین ارتش و ژاندارمری هم از اول ۱۳۲۴ خورشیدی در تمام کشور به تعاونی سپه محول شد.

در شهریور سال ۱۳۲۵ طی حکمی تیمسار سپهبد آق اولی به مدیریت بانک تعاونی سپه انتخاب شد، اساسنامه و آیین‌نامه جدیدی برای بانک تدوین شد و به تصویب رسید و در اسفند ۱۳۳۱ نام بانک تعاونی سپه به بانک سپه تغیرنام داد. همچنین شعب دیگربانک سپه به تدریج در شهرهای اهواز، بابل، کرمان، یزد، سنندج، گرگان، ارومیه، خرمشهر، خرم‌آباد و قم تأسیس شد.

با توسعه سازمان و کثرت مراجعات و فعالیت‌های ادارات مرکزی در تسریع جریان معاملات، عمارت قدیم بانک سپه، مناسب و کافی نبود و ساختمان بنای جدیدی که درخور دستگاه فعلی بانک باشد، ضروری به نظر می‌رسید و بنا به تصویب شورای عالی بانک، اواخر سال ۱۳۲۹خورشیدی بنای ساختمان جدید احداث گردید.

بعد از انقلاب ۱۳۵۷، شورای انقلاب در خرداد سال ۱۳۵۸ کلیه بانک‌های کشور را ملی اعلام نمود. در پی ملی شدن بانک‌ها تغییرات و تحولاتی در سیستم بانکی به وقوع پیوست، که منتج به تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا و نهایتاً حذف ظاهری ربا از سیستم بانکی گردید.

موزه بانک سپه[ویرایش]

شعبه مرکزی بانک سپه در تهران

موزه سکه بانک سپه، یکی از غنی‌ترین و ارزشمندترین موزه‌های سکه در سطح خاورمیانه است، که در سال ۱۳۴۲ به منظور حفظ میراث فرهنگی کشور، توسط تیمسار آق اولی مدیرعامل وقت بانک سپه تأسیس گردید و با همکاری خانمملک‌زاده بیانی، کارشناس سکه، با مطالعات دقیق علمی طی سنوات تنظیم و گردآوری شد.

مجموعه نفیس این موزه ادوار مختلف تاریخ ایران، از قدیم‌ترین ایام (از زمان لیدی‌ها) تا به امروز را، در بر می‌گیرد. وجود مسکوکات، خود گویای واقعیت‌های بیشماری از ازمنه گذشته است، که نه تنها وقایع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و همچنین خط، ظرافت هنری، نمایش طرح لباس، تزیینات سلاطین و مراسم مذهبی را به نمایش می‌گذارد، بلکه خود به بیان آن نیز می‌پردازد.

مجموعه موزه سکه بانک سپه، به لحاظ دربرگیری سکه‌های نادر و شاخص، در زمره جامع‌ترین موزه‌هاست و توانسته در خدمت به پژوهشگران و محققین و دانشجویان، گام‌های بلندی بردارد و سالانه میزبان بسیاری از گروه‌های دانش آموزی، جهانگردان خارجی و خانواده‌های علاقه‌مند به تاریخ وتمدن کهن ایران، باشد.

مدیرعامل‌های بانک[ویرایش]

نام مدیرعامل از تاریخ تا تاریخ
امیر خسروی ۱۳۰۴ آخر ۱۳۱۰
ولادیمیر کولاک ۱۳۱۱ آخر ۱۳۱۵
نیکلا ریکاتا ۱۳۱۶ آخر ۱۳۲۳
مصطفی مقدم ۱۳۲۴ شهریور ۱۳۲۵
فرج‌الله آق‌اولی شهریور ۱۳۲۵ آخر اردیبهشت ۱۳۵۲
منوچهر نیک‌پور اول خرداد ۱۳۵۲ ۱۳۵۷
ضیاءالدین هیئت ۱۴ اسفند ۱۳۵۷ ۱۸ فروردین ۱۳۵۸
علی اصغر مسعودی ۲۰ فرودین ۱۳۵۸ ۱ آبان ۱۳۵۸
علیرضا محیط محمودی ۲۴ آبان ۱۳۵۸ ۴ تیر ۱۳۶۰
زین‌العابدین یعقوبی ۲۵ تیر ۱۳۶۰ ۱۲ اسفند ۱۳۶۰
احمد عزیزی ۱ اردیبهشت ۱۳۶۰ ۱ اردیبهشت ۱۳۶۲
محمدمهدی جهان‌بین ۲ اردیبهشت ۱۳۶۲ ۵ اردیبهشت ۱۳۶۴
تقی شهرستانی ۱۵ اردیبهشت ۱۳۶۴ ۵ بهمن ۱۳۶۴
عباس کفافی ۱۲ بهمن ۱۳۶۴ ۲ اسفند ۱۳۶۵
ساسان منوچهری ۳ اسفند ۱۳۶۵ ۳۰ خرداد ۱۳۶۸
علی بخشایش ۷ تیر ۱۳۶۸ ۶ آبان ۱۳۶۸
ابوالقاسم جمشیدی ۷ آبان ۱۳۶۸ ۱۸ دی ۱۳۷۲
محمدحسین کاظمی نمین ۱۹ دی ۱۳۷۲ ۲۲ اردیبهشت ۱۳۷۵
ولی‌الله سیف ۲۳ اردیبشت ۱۳۷۵ ۱۴ شهریور ۱۳۷۹
علیرضا شیرانی ۱۵ شهریور ۱۳۷۹ ۱۸ آذر ۱۳۸۲
محمودرضا خاوری ۱۹ آذر ۱۳۸۲ ۱۶ آذر ۱۳۸۴
احمد درخشنده ۱۷ آذر ۱۳۸۴ ۹ تیر ۱۳۸۷
حسنعلی قنبری ممان ۱۰ تیر ۱۳۸۷ ۱۳ مرداد ۱۳۸۹
رامین پاشایی فام ۱۴ مرداد ۱۳۸۹ ۱ مهر ۱۳۹۲
کامل تقوی‌نژاد ۱ مهر ۱۳۹۲ ۲۵ آذر ۱۳۹۴
محمد کاظم چقازردی ۲۵ آذر ۱۳۹۴ تاکنون

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]