اسدالله مشارالسلطنه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
اسدالله قدیمی نوایی
وزیر خارجه ایران
مشغول به کار
۲۹ خرداد ۱۲۹۷ – ۱۱ مرداد ۱۲۹۷
در زمانِ احمد شاه قاجار
نخست‌وزیر صمصام‌السلطنه
پس از علیقلی مشاورالممالک
پیش از علیقلی مشاورالممالک
مشغول به کار
۱۰ تیر ۱۲۹۹ – ۴ آبان ۱۲۹۹
در زمانِ احمد شاه قاجار
نخست‌وزیر حسن مشیرالدوله
پس از فیروز نصرت‌الدوله
پیش از مصطفی‌قلی فهیم‌الدوله
مشغول به کار
۱۶ مهر ۱۳۰۰ – ۲۷ دی ۱۳۰۰
در زمانِ احمد شاه قاجار
نخست‌وزیر احمد قوام‌السلطنه
پس از محمد مصدق
پیش از ابراهیم حکیم‌الملک
اطلاعات شخصی
زاده دی ماه ۱۲۶۰
آمل
درگذشت آذرماه ۱۳۱۴
تهران
ملیت ایرانی
لقب(ها) مشارالسلطنه

میرزا اسدالله خان مشارالسلطنه (متولد دی ۱۲۶۰ - درگذشته آذر ۱۳۱۴) دیپلمات و دولت‌مرد ایرانی، سه دوره وزیر امور خارجه ایران متولد ۱۲۴۸ بود. وی از تحصیل‌کرده‌های اروپا است که در رشتهٔ حقوق و علوم سیاسی درس خوانده بود. مشارالسلطنه با مشیرالدوله و موتمن‌الملک دوستی نزدیک داشت. نوایی در وزارت خارجه ریاست ادارات مختلف و چند مأموریت خارج به عهدهٔ او واگذار شد. مدتی معاون وزارت مالیه و معاون وزارت عدلیه را داشت. در دورهٔ سوم وکیل مجلس شد. میرزا حسن مشیرالدوله در ۱۲۹۳ در کابینهٔ خود پست وزارت مالیه را به مشارالسلطنه واگذار کرد. در ۱۲۹۶ مستوفی‌الممالک نیز در کابینهٔ خود همان سمت را به او داد. در کابینهٔ صمصام‌السلطنه، وزیر پست و تلگراف بود. در ترمیم همان کابینه به وزارت خارجه منصوب شد.[۱] در ۱۲۹۹ در زمامداری دوم مشیرالدوله همچنان وزارت خارجه را بر عهده داشت. در کودتای ۱۲۹۹ از طرف حکومت وقت بازداشت و به زندان افتاد و در تمام مدت حکومت سید ضیاءالدین طباطبایی با عدهٔ زیادی از رجال و افسران در زندان به سر می‌برد. پس از سقوط سید ضیاءالدین و نخست‌وزیری قوام‌السلطنه در ۱۳۰۰ سه کابینه تشکیل داد که در هر سه کابینه، مشارالسلطنه عضویت داشت و به ترتیب وزیر پست و تلگراف، وزیر عدلیه و وزیر خارجه بود.[۲] قدیمی نوائی مردی تحصیلکرده و آرام بود و به زبان فرانسه آشنائی کامل داشت و از آزادیخواهان و رجال دوره با نفوذ دوران مشروطیت بود. اسدالله مشارالسلطنه از نوادگان رضاقلی نوائی معروف به منشی الممالک از رجال سیاسی و کابینه در دوران پادشاهی آقا محمدخان قاجار و محمدعلی‌شاه قاجار است.[۳][۴] رضا فلی خان در زمان سلطنت فتحعلی‌شاه نیز منشی‌الممالک و از رجال درجه اول مملکت به‌شمار می‌آمد و به مدت ۱۲ سال منشی الممالک و سرپرست دفتر امور خارجه بود. مشارالسلطنه جد مادری عباسعلی خلعتبری نیز است.[۵]

منابع[ویرایش]

  1. شاهزاده، نخست‌وزیر شد
  2. دولت‌های پس از مشروطه / سه دولت تا آمدن رضاخان
  3. میرزا رضاقلی نوائی، از رجال مهم دوره سلطنت آغامحمدخان و فتحعلی‌شاه قاجار
  4. منشی الممالک
  5. تاریخچه وزارت خارجه در ایران