عبدالعلی لطفی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
عبدالعلی لطفی
Lotfii.jpg
وزیر دادگستری
در زمانِ محمدرضا پهلوی
نخست‌وزیر محمد مصدق
اطلاعات شخص
زاده ۱۲۵۹ خورشیدی
استان مازندران، آمل
درگذشت ۲۴ شهریور ۱۳۳۵ خورشیدی
ملیت  ایران
فرزندان محترم، رضا، مرضیه، جواد، هما، تقی
شغل سیاستمدار و حقوق‌دان
هیئت دولت کابینه دوم محمد مصدق
مذهب اسلام

عبدالعلی لطفی روحانی مجتهد، سیاستمدار و حقوق دان، وزیر دادگستری ایران در دولت دکتر محمد مصدق بود.[۱]

تولد[ویرایش]

عبدالعلی لطفی فرزند آیت‌الله شیخ لطف‌الله اسکی لاریجانی مازندرانی در سال ۱۲۵۸ خورشیدی متولد شد. تحصیلات خود را در نجف نزد کسانی چون پدرش و نیز آخوند خراسانی و صاحب جواهر گذراند و به ایران بازگشت.

کمسیون دفاع ملی[ویرایش]

لطفی در ایران با همکاری چهره‌های مشهوری مانند حسن پیرنیا، حسن مدرس، سید محمد مساوات و مستوفی، کمیسیون دفاع ملی را تشکیل دادند که در حل بحران‌های بزرگ آن زمان مؤثر واقع شد. چهره‌های دیگری نیز مانند محمدتقی پسیان در خراسان، میرزا کوچک خان در گیلان و محمد خیابانی در تبریز که در مقابل روس‌ها ایستادگی می‌کردند به شدت با وی هماهنگ بودند.[۲]

وزارت[ویرایش]

عبدالعلی لطفی در دولت مصدق از مشاوران دولت بود و هفته‌ای چندین ساعت با نخست‌وزیر ملاقات داشت. در نهایت توسط محمد مصدق برای وزارت دادگستری انتخاب شد. دوران وزارت لطفی یکی از چالشی‌ترین مقاطع قوه قضاییه در تاریخ ایران است. دکتر مصدق با قرار دادن اختیار تام به لطفی زمینه تغییرات فراگیری را در سیستم قضایی کشور فراهم کرد. لطفی در اقدامی یا بی‌سابقه دیوان عالی کشور را منحل کرد و بسیاری از قضاتی که صلاحیت نداشتند را اخراج کرد. در سایر قسمت‌های سیستم قضایی تغییرات عمده‌ای ایجاد شد. برای مثال کانون وکلا برای اولین بار مستقل از دولت شد.[۳] لطفی مدت‌ها در کار قضاوت بود و در عدلیه و دادگستری قضاوت می‌کرد. محاکمه عبدالحسین تیمورتاش از اقدامات اوست. وی در زمان دولت دکتر محمد مصدق به عنوان وزیر دادگستری برگزیده شد و با کودتای ۲۸ مرداد از کار بر کنار و یک سال زندانی بود. وی تا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در مقام وزارت دادگستری بود. وی پیش از وزارت، منسب مدیر کل ثبت اسناد و املاک، رئیس کل بازرسی کل کشور و رئیس شعبه دوم دیوان عالی کشور را عهده‌دار بود.[۴]

مقالات[ویرایش]

می‌توان تعدادی از مقالات حقوقی و جزائی لطفی را در نورمگز خواند.[۵]


وزیران کابینهٔ دوم محمد مصدق
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ صبار فرمانفرمائیان-- محمدعلی ملکی بهداری ۷ خلیل طالقانی کشاورزی
۲ سیف‌الله معظمی پست و تلگراف ۸ محمد مصدق دفاع ملی
۳ حسین نواب، حسین فاطمی امور خارجه ۹ غلامحسین صدیقی کشور
۴ داوود رجبی، جهانگیر حق‌شناس راه ۱۰ ابراهیم عالمی کار
۵ باقر کاظمی دارایی ۱۱ مهدی آذر فرهنگ
۶ عبدالعلی لطفی دادگستری ۱۲ علی اکبر اخوی اقتصاد ملی
وزیر مشاور: داوود رجبی
وزیر دربار:حسین علاء
معاون پارلمانی نخست وزیر: محمدحسین علی‌آبادی، عزیزالله ملک‌اسمعیلی
نایب نخست وزیری: باقر کاظمی، غلامحسین صدیقی


خاندان[ویرایش]

فرزندان او پس از کسب مدارج عالیه تحصیلی، تا پایان عمر و به طریق پدر به این جامعه خدمت نمودند پسران هر کدام در راه برقراری عدالت به حرفه وکالت و دختران نیز در جهت گسترش علم و آموزش و پرورش دختران و پسران این مرز و بوم به حرفه مقدس تعلیم و تربیت پرداختند فرزندان وی به ترتیب تاریخ تولد عبارتند از: محترم لطفی لاریجانی، رضا لطفی لاریجانی، مرضیه لطفی لاریجانی، جواد لطفی لاریجانی، هما لطفی لاریجانی، تقی لطفی لاریجانی.

درگذشت[ویرایش]

عبدالعلی لطفی در حالی که بر بستر بیماری بود توسط عده‌ای در خانه خود مورد هجوم قرار گرفت و به سختی مجروح شد. افراد با شکستن در داخل منزل او شدند و پیکر ناتوان و ضعیف او را از تخت به زیر کشیده با چوپ و چماق و مشت و لگد به جان او افتادند. شیون‌های همسرش و اهل خانه کار را درمان نکرد و آنقدر آن پیر مرد را کتک زدند که به حال اغما رفت. وی اندکی بعد در بیست و چهارم شهریور سال ۱۳۳۵ خورشیدی در سن ۷۷ سالگی درگذشت.[۶]

شاگردان[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • تاریخ حقوق مدنی ایران، علی شایگان، ص۴۱۳.
  • نقباء البشر، آقا بزرگ تهرانی، ج۳ و ۵. ذیل عبدالعلی و لطف‌الله.
  • شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران. جلد سوم.
  • رجال پارلمانی ایران، منوچهر نظری، ص۱۸۳ و۱۸۸.