جانوران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از حیوانی)
پرش به: ناوبری، جستجو
جانوران
سن: ادیاکاران-اکنون
از چپ به راست از بالا شروع می‌شود:قورباغه درختی استرالیایی، جغد شهری، ببر، عنکبوت سبز اروپایی، حلزون سفید، لاک‌پشت سبز دریایی، زنبور سرباز، ماهی آسیایی، میمون، اره‌ماهی و یک پروانه
طبقه‌بندی علمی
دامنه: یوکاریوت‌ها
(طبقه‌بندی‌نشده): بازگشتیان
فرمانرو: جانوران
لینه، ۱۷۵۸
شاخه‌ها

برای جزئیات شاخه‌های جانوری الگوی شاخه جانوران را ببینید.

جانوران یکی از انواع مهم جانداران هستند که از دو زیرگروه اصلی مهره‌داران و بی‌مهرگان تشکیل شده‌اند.[۱]

در تعریف زیست‌شناسی به سلسله جانوران Animalia، پُریاختگان Metazoa هم گفته می‌شود که بدین گونه تعریف می‌شود: «سلسله‌ای از ارگانیسم‌های پُریاخته که از رویان تکوین می‌یابند.[۲]

جانوران، موجودات زنده پُریاخته و یوکاریوتی هستند. ساختار بدن جانوران سرانجام زمانیکه رشد می‌کنند ثابت می‌گردد، هرچند برخی از این ساختارها بعدها در طول حیاتشان دچار دگردیسی می‌شوند. تمامی جانوران جنبنده هستند، بدین معنی که حداقل در مرحله‌ای از زندگی خود می‌توانند حرکت کنند. همهٔ جانوران دگرپَرورد heterotroph هستند یعنی برای تأمین انرژی و رفع نیازهای غذایی خود از مواد آلی ساخته‌شدهٔ سایر موجوداتِ زنده استفاده می‌کنند.

معروف‌ترین جانوران شاخه در فسیل‌های مربوط به گونه‌های دریایی در طول انفجار دورهٔ کامبرین حدود ۵۴۲ میلیون سال پیش، پیدا شدند. جانوران به زیر گروه‌های مختلفی تقسیم می شوند که به این قرار است: مهره‌داران (پرندگان، پستانداران، دوزیستان، خزندگان، ماهی‌ها)؛ نرم‌تنان (صدف‌های دوکفه‌ای، صدف‌های خوراکی، هشت‌پا، ماهی مرکب، حلزون)؛ بندپایان (هزارپاها، حشرات، عنکبوتها، عقربها، خرچنگها، میگوها، شاه میگوها)؛ کرم‌ها (کرم خاکی، زالو)؛ اسفنج؛ و ماهی ژله‌ای.[۳]

ویژگی‌ها[ویرایش]

به طور کلی، همهٔ جانوران توانایی جسمی و حرکت دارند، و از آن میان، انسانها قادر به تفکر نیز هستند. اغلب جانوران پرسلولی‌اند. جانوران خصوصیات خاصی دارند که آنها را از دیگر موجودات زنده متمایز می‌کند. جانوران یوکاریوتی و پر سلولی هستند، که آنها را از باکتریها و آغازیان متمایز می‌کند. آنها دگرپرورد هستند، معمولاً غذا را از حفره داخلی جذب می‌کنند، که آنها را از خزه‌ها متمایز می‌کند. آنها از گیاهان، جلبکها و قارچ‌ها به دلیل نداشتن دیوارهٔ سلولی سخت متمایزند. همهٔ جانوران جنبنده‌اند، حتی اگر شده در یکی از مراحل زندگیشان. در بیشتر جانوران، جنین از مرحله بلاستولا می‌گذرد، که ویژگی انحصاری جانوران است.

ساختار[ویرایش]

به جز چند استثناء، اسفنج‌ها (شاخه پوریفرا) و پلازوا، جانوران بدن‌هایی دارند که از بافت‌های مختلفی تشکیل شده است. این بافت‌ها شامل ماهیچه‌ها، که قادر به انقباضند و حرکت را کنترل می‌کنند، بافت عصبی، که علائم را دریافت و پردازش می‌کند، هستند. معمولاً، در بدن یک حفره جذب داخلی با یک یا دو مدخل وجود دارد. جانورانی با این نوع سازماندهی متازون (پس زی) یا یومتازون استفاده می‌شود که متازون به جانوران در کل اطلاق می‌شود. همهٔ جانوران سلول‌های یوکاریوتی دارند، که با مادهٔ زمینه‌ای ساخته شده از کلاژن و گلیکوپروتئین کشسان احاطه شده است؛ که اینها بعدها ممکن است بصورت ساختارهای کلسیمی صدف، استخوان و سوزنه درآیند. در طول رشد ساختار نسبتاً انعطاف‌پذیری دارد که سلولها می‌توانند حرکت کنندو دوباره سازماندهی شوند و ساختارهای پیچیده ممکن را بسازند. در مقابل، موجودات زنده پرسلولی دیگر مثل گیاهان و قارچ‌ها، سلولهایی دارند که با دیوارهٔ سلولی نگه داشته شده‌اند و با رشد پیش‌رونده، رشد می‌کنند. همچنین، بین سلول‌های جانوران هم اتصال بین سلولی وجود دارد:اتصال سخت، اتصال شکافی، دزموزوم.

ویژگی‌های یاخته‌های جانوری[ویرایش]

  • سلول‌های جانوری بدون شکل منظم‌اند.
  • نسبت به گیاهان کوچک ترند.
  • واکوئل کوچک‌تری نسبت به گیاهان دارند.
  • لیزوزوم دارند اما گیاهان ندارند.
  • کلروپلاست ندارند.[۴]
  • سلول‌های جانوری فاقد دیواره سلولی می‌باشند.
  • سلول‌های گیاهی به طور کلی فاقد سانتریول می‌باشند.

عادات جفت‌گیری[ویرایش]

بیشتر حیوانات اهل تک‌همسری (جفت‌گیری تنها با یک شریک جنسی) نیستند. تنها پنج درصد از حیوانات تنها یک جفت اختیار می‌کنند و این پنج درصد نیز به میزان زیادی به جفت خود خیانت کرده و با دیگران جفت‌گیری می‌کنند. هستند جانورانی چون سگ آبی اوراسیایی که نه تنها یک شریک جنسی اختیار می‌کنند و بلکه تا پایان به شریک جنسی خود نیز وفادار می‌مانند.[۵]

نام‌های جانوران[ویرایش]


منابع[ویرایش]

  1. اطلاعات هفتگی، شماره ۱۲۰، ص ۱۳، ۴ شهریور، ۱۳۲۲
  1. علوم چهارم دبستان
  2. واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دوازدهم فرهنگ واژه‌های مصوّب
  3. http://en.wikipedia.org/wiki/animal
  4. زیست‌شناسی سال اول دبیرستان
  5. BBC: European beavers pair up for life and never cheat. بازدید: یکم مارس ۲۰۱۵.



لینه
۱۷۳۵[۱]
هکل
۱۸۶۶[۲]
چاتون
۱۹۲۵[۳]
کوپلند
۱۹۳۸[۴]
ویتیکر
۱۹۶۹[۵]
ووز و دیگران
۱۹۹۰[۶]
کاوالیر-اسمیت
۱۹۹۸[۷]
۲ فرمانرویی ۳ فرمانرویی دوقلمرویی ۴ فرمانرویی ۵ فرمانرویی سه‌حوزه‌ای ۶ فرمانرویی
(در نظر گرفته نشده) آغازیان پروکاریوت‌ها مونرا مونرا باکتری‌ها باکتری‌ها
باستانیان (Archaea)
یوکاریوت‌ها آغازیان آغازیان یوکاریا پروتوزوآ
کرومیست‌ها
گیاهان گیاهان گیاهان گیاهان گیاهان
قارچ‌ها قارچ‌ها
جانوران جانوران جانوران جانوران جانوران
نوشتار اصلی: فرمانرو
  1. Linnaeus, C. (1735). Systemae Naturae, sive regna tria naturae, systematics proposita per classes, ordines, genera & species. 
  2. Haeckel, E. (1866). Generelle Morphologie der Organismen. Reimer, Berlin. 
  3. Chatton, É. (1925). "Pansporella perplexa. Réflexions sur la biologie et la phylogénie des protozoaires". Annales des Sciences Naturelles - Zoologie et Biologie Animale. 10-VII: 1–84. 
  4. Copeland, H. (1938). "The kingdoms of organisms". Quarterly Review of Biology 13: 383–420. doi:10.1086/394568. 
  5. Whittaker, R. H. (January 1969). "New concepts of kingdoms of organisms". Science 163 (3863): 150–60. Bibcode:1969Sci...163..150W. doi:10.1126/science.163.3863.150. PMID 5762760. 
  6. Woese, C.; Kandler, O.; Wheelis, M. (1990). "Towards a natural system of organisms: proposal for the domains Archaea, Bacteria, and Eucarya.". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 87 (12): 4576–9. Bibcode:1990PNAS...87.4576W. doi:10.1073/pnas.87.12.4576. PMC 54159. PMID 2112744. 
  7. Cavalier-Smith, T. (1998). "A revised six-kingdom system of life". Biological Reviews 73 (03): 203–66. doi:10.1111/j.1469-185X.1998.tb00030.x. PMID 9809012.