حشره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از حشرات)
پرش به: ناوبری، جستجو
حشرات
سن: دونین پیشین[۱] تا امروزه
European honey bee extracts nectar.jpg
زنبور عسل غربی (راستهٔ پرده‌بالان)
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
زیرشاخه: شش‌پایان[۲]
رده: حشرات
کارل لینه، ۱۷۵۸

حَشَره‌ها یا حشرات[۳]، رده‌ای از بی‌مهرگان هستند که بزرگ‌ترین گروه را در میان گروه بندپایان به خود اختصاص می‌دهند. بندپایان حیواناتی هستند که دارای استخوان‌بندی بیرونی بوده و اعضای آن‌ها به‌هم‌پیوسته‌اند. حشرات شش پا دارند و بیشتر آن‌ها دارای بال هستند. بدن یک حشره از ۳ بخش تشکیل می‌شود: سر، سینه و شکم.

آناتومی حشره
A- دماغه B- قفسه سینه C- شکم
۱. شاخک[۴]
۲. ریزچشم (پایینی)[۵]
۳. ریزچشم (باایی)
۴. چشم مرکب[۶]
۵. مغز[۷] (cerebral ganglia)
۶. پیش‌سینه[۸]
۷. dorsal blood vessel
۸. tracheal tubes (trunk with اسپیراکل)
۹. میان‌سینه[۹]

۱۰. پس‌سینه[۱۰]
۱۱. بال جلو
۱۲. hindwing
۱۳. mid-gut (stomach)
۱۴. dorsal blood vessel ("aorta")
۱۵. تخمدان[۱۱]
۱۶. قسمت خلفی لوله گوارش[۱۲] (intestine, rectum & anus)
۱۷. مقعد
۱۸. لوله رحمی[۱۳]
۱۹. nerve chord (abdominal ganglia)
۲۰. Malpighian tubes
۲۱. tarsal pads
۲۲. claws
۲۳. قوزک پا
۲۴. ساق پا
۲۵. ران. سومین و بزرگترین مفصل پای حشرات.
۲۶. پی ران. زائده ران. مفصل دوم پا واقع در بین ران و تهیگاه.
۲۷. fore-gut (crop, gizzard)
۲۸. thoracic ganglion
۲۹. پیش ران. تهیگاه. مفصل قاعده پا که آن را به بدن متصل می‌کند.
۳۰. salivary gland
۳۱. subesophageal ganglion
۳۲. mouthparts

حدود یک میلیون گونهٔ مختلف حشره در جهان شناسایی و توسط دانشمندان نام‌گذاری شده‌است. مجموع حشرات روی زمین تا مرز ده میلیون گونهٔ مختلف می‌رسد. حشرات تقریباً در همهٔ نقاط روی زمین پیدا می‌شوند و همچنین می‌توان آن‌ها را در آب‌های شیرین یافت. حشرات اولین حیوانات پرنده‌اند که در روی زمین به وجود آمدند. ۳۵۰ میلیون سال قبل، اولین بار آن‌ها توانستند در هوای زمین شروع به پرواز کنند، و این میلیون‌ها سال قبل از پرواز پرندگان و خفاشها بود.

برای بیشتر حشرات قدرت بینایی و بویایی از مهم‌ترین احساس‌ها می‌باشد حشرات دارای چشمهای مرکب هستند به این معنی که چشم حشره از دو قسمت مجزا تشکیل شده‌است هر قسمت از چشم حشره دارای لنز مخصوص به خود می‌باشد حشرات برای بو کشیدن و مزه کردن از شاخک‌هایشان و بعضی اوقات از قسمت‌های دیگر بدنشان استفاده می‌کنند آنها همچنین برای لمس کردن اشیاء از شاخک‌هایشان استفاده می‌کنند.

حشرات در طول رشدِ خود به‌طور دوره‌ای پوست‌اندازی می‌کنند یا پوستهٔ خارجیِ خود را می‌اندازند. بعضی از حشرات فقط ۴ یا ۵ مرتبه تغییرشکل می‌دهند، اما سنجاقکهای یک‌روزه و حشرات بدون بال می‌توانند ۲۰ مرتبه یا بیشتر پوست‌اندازی کنند و تغییرشکل دهند. هر بار که یک حشره تغییرشکل می‌دهد، شکل بدنش عوض می‌شود. این حالت را در حشرات دگردیسی (دگرگونی) می‌نامند. بعضی از حشرات با هر بار پوست‌اندازی به‌آرامی تغییرشکل می‌دهند و نوع بالغ آن‌ها بسیار با نوع نوزاد تفاوت دارد. این حشرات عبارت‌اند از زنبورهای عسل، مگس‌ها، سوسک‌های بزرگ، پروانه‌ها و زنبورهای معمولی.

حشرات اجتماعی[ویرایش]

این گروه از حشرات شامل گونه‌های بی‌شماری از زنبورهای معمولی و تمام گونه‌های مورچهها و موریانهها می‌شود. حشرات اجتماعی در گروه‌های خانوادگی زندگی می‌کنند یا به‌صورت قبیله‌ای زندگی می‌کنند و لانه‌های بسیار بزرگ می‌سازند. در هر قبیله فقط یک حشره، یعنی ملکه، تولید مثل می‌کند. بیشتر حشرات دیگر کارگر هستند که به جمع‌آوری غذا و حفاظت از لانه می‌پردازند.

گردش خون[ویرایش]

اندام اصلی دستگاه گردش خون کلی در حشرات نوعی رگ لوله‌ای است که درست در زیر دیواره جسم نخاعی واقع شده است که در امتداد طول بدن حشره می‌باشد. خون نیز معمولاً همولنف نامیده می‌شود که وارد بخش شکمی (قلب) از طریق منفذ دهانه‌ای جفتی می‌گردد و از بخش سینه‌ای به سمت جلوتر بدن پمپ می‌شود (منفذ آئورتی). آئورت نیز در برخی از حشرات انشعاباتی ارسال می‌کند که لوله‌ای ساده با منفذ انتهایی در سر می‌باشد. موج انقباضی معمولاً از بخش قدامی آغاز و به بخش عقبی می‌رود. ضربان قلب نیز میوژنی می‌باشد ولی از طریق ورودی عصبی و ترشحات عصبی اصلاح می‌شود. اندام‌های فرعی ضربانی یا نبض‌ها نیز در پایه این سامانه‌ها واقعند نظیر گیرنده‌ها، پاها و بال‌ها که سبب بهبود جریان گردش خون به این بخش‌های ضمیمه می‌شوند، همولنف اکسیژن را منتقل نمی‌کند اما در انتقال مواد تغذیه‌ای و هورمون‌ها و دفع مواد زائد مهم است.[۱۴][۱۵]

اشکال مختلف پا در حشرات[ویرایش]

۱- پاهای رونده Gressori: ران و ساق پا قوی و پهن شده و از ساختمان قابل توجهی برخوردارند .(سخت بالپوشان) ۲- پاهای دونده Cursori: سا ق و ران طویل و بلند و باریک شده‌اند. مثل سوسری‌ها ۳- پاهای جهنده Saltatori: ران بسیار قوی و عریض و ساق بلند می‌باشد. مثل پای عقب ملخ که برای جهیدن سازگاری یافته است. ۴- پاهای کننده Fossori: ساق پا گاهی پهن و قوی و مجهز به دندانه‌هایی می‌باشد مانند پای جلو در آبدوزدک که برای کندن سازش یافته است. ۵- پاهای شکاری Raptatori: ران و ساق پا مثل ۲ لبه قیچی روی هم خم می‌شوند و ران پا مجهز به خارهای بلند و دارای شیاری است که ساق پا در صورت لزوم در آن قرار می‌گیرد. ساق نیز مجهز به دندانه یا خار است. مثل پاهای جلویی شیخک. ۶-پاهای شناگر (Natatori): پاها به شکل پارو و ران وساق پهن و طویل و پوشیده از موهای متراکم است مانند پاهای عقب سن‌های آبی و بعضی از سخت بالپوشان آبزی ۷-پاهای سبدی یا جمع‌کننده: ساق پای عقبی عضوی به نام سبد گرده و اولین بند پنجه پای عقب برس گرده را ایجاد می‌کنند. مانند پای عقب در زنبور کارگر که با برس گرده، گرده را جمع کرده و سپس آن را برای انتقال به کندو به سبد گرده می‌فرستد. ۸- پاهای قلابی (Clasping): این حالت که در پاهای شپشهای مکنده دیده می‌شود. ناخن پا به صورت قلاب درآمده و برای نگه داشتن شکار به کار می‌رود. ۹- پاهای مکشی (Suctioning): این حالت پا که در سوسک‌های شناگر دیده می‌شود. این نوع پا مجهز به دیسک‌هایی می‌باشد که به آنها کمک می‌کند که به کف رودخانه و … بچسبد.[۱۶]

وعده غذایی[ویرایش]

بر مبنای گزارش سازمان ملل متحد، خوردن حشرات می‌تواند به کاهش معضل گرسنگی در جهان کمک کند. به علت تکثیر سریع حشرات و آلودگی کمتر آن‌ها این منبع می‌تواند دائمی باشد.[۱۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Early Devonian
  2. Hexapoda
  3. حشرات در پارسی سره، «کَرمان» گفته می‌شود. (فرهنگ پارسیمان) صورت مفرد آن، حشره نیز «کَرم» گفته می‌شود. (فرهنگ پهلوی)

  4. antenna
  5. Ocellus
  6. compound eye
  7. brain
  8. prothorax
  9. mesothorax
  10. metathorax
  11. ovary
  12. hind-gut
  13. oviduct
  14. Chapman, R.F. (1998). The Insects; Structure and Function (4th ed.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 0-521-57890-6. 
  15. Wyatt, G. R. (1961). "The Biochemistry of Insect Hemolymph". Annual Review of Entomology 6: 75–102. doi:10.1146/annurev.en.06.010161.000451. 
  16. Snodgrass, R. E. (December 1993). Principles of Insect Morphology. Cornell Univ Press. ISBN 0-8014-8125-2.
  17. تصاویری از آداب طبخ جیرجیرک در سیرجان، دویچه وله فارسی

منابع[ویرایش]

دانشنامه رشد.

انجمن تخصصی عسل و زنبور عسل

پیوند به بیرون[ویرایش]