بلبل خرما

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بلبل خرما
بلبل خرمای گوش‌سفید
وضعیت بقا
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرندگان
راسته: گنجشک‌سانان
تیره: خرمابلبلان
سرده: خرمابلبل‌ها
گونه: P. leucotis
نام علمی
Pycnonotus leucotis
(جان گولد، ۱۸۳۶)
پراکندگی زیستگاه بلبل خرمای گوش‌سفید
از شمال هندوستان تا جنوب عراق
جستارهای وابسته: بلبل هزاردستان و بلبل خالدار

بلبل خرمای گوش‌سفید (Pycnonotus leucotis) پرندهای از خانوادهٔ خرمابلبلان است که زیستگاه آن عمدتاً بطور بومی از شمال غرب هندوستان، پاکستان، جنوب ایران تا جنوب عراق کشیده شده است.

بلبل خرما قدری از بلبل بزرگ‌تر است. نر و ماده آن هم‌شکل است. سر و گلوی سیاه با لکه بزرگ سفید در ناحیه گونه، سطح پشتی قهوه‌ای روشن، سطح شکمی خاکستری چرک، پوشپرهای زیر دمی زرد نارنجی و دم سیاه با نوک سفید دارد. روی سر اثری از کاکل دارد.[۱]

پرنده‌ای است آشنا و پر سروصدا، معمولاً جفت جفت و یا به صورت دسته‌های کوچک دیده می‌شود. پرنده جوان سر قهوه‌ای رنگ دارد.[۲]

بلبل خرما در نیمه جنوبی ایران نیز فراوان و بومی آنجاست[۳][۴] در سالهای اخیر تعدادی از آنها به تهران و دیگر شهرها نیز رسیده و زادآوری کرده‌اند. اخیراً برخی به آن بلبل تهران نیز می‌گویند.[۵]

زیستگاه[ویرایش]

محل زیست آن اغلب باغات و نخلستان‌ها و جاهای پر درخت است گاهی هم در نقاط کم درخت دیده می‌شود. غذای اصلی آن همچنان که از نامش بر می‌آید بیشتر میوه درخت خرما و سایر میوه هاست. در لیست غذای او حشرات و ملخ‌ها و کرم نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. لانه‌اش را اغلب بر روی شاخه درختان موجود می‌سازد. تولید مثل آنها در اواسط ماه‌های اردیبهشت و خرداد صورت می‌گیرد. بلبل ماده پس از اتمام کار لانه‌سازی دو یا سه عدد تخم می‌گذارد و پرنده نر و ماده به نوبت ۱۴ تا ۱۵ روز روی تخم می‌خوابد و سپس والدین جوجه‌ها را با کرم‌ها تغذیه می‌کنند که بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ کرم در روز برای دو جوجه می‌آورند. بعد از ۱۵ روز جوجه‌ها آشیانه را ترک می‌کنند. تغذیه جوجه‌ها تا زمان پرواز که یک ماهی به طول می‌انجامد بر عهده والدین است.[۶]

بلبل خرما از جمله آفات درخت خرما محسوب می‌شود زیرا شهد خرماهای رسیده را می‌خورد و در نتیجه آن خرماها یا می‌ریزد و یا حشرات در آن تخم می‌گذارند. وقوع این امر موجب خسارت عمده‌ای می‌شود. بلبل خرما را بعضاً به جهت آواز خوانی و انس گرفتن سریع با محیط خانه و انسان، دست آموز و نگهداری می‌کنند. این پرنده چنانچه محیط امنی برایش فراهم شود می‌تواند در خانه لانه‌سازی و تولید مثل نماید.[۷][۸]

پراکندگی[ویرایش]

پراکندگی زیستگاهی آن در شمال عراق، جنوب ایران، افغانستان، پاکستان، شمال غرب هندوستان و شبه جزیرهٔ عربستان می باشد.[۹]

در ایران[ویرایش]

بلبل خرما٫ که در محل بلبلی نامیده می‌شود از جمله پرندگان شاخه نشین بومی مناطق جنوبی ایران بخصوص نقاط گرمسیری جنوب است. پراکنگی آن از بلوچستان تا کرمان و هرمزگان و بوشهر و فارس و تا حدودی به مناطق معتدل تر نیز ادامه دارد. طی چندسال اخیر تعداد بلبل خرما در تهران افزایش یافته، این در حالی است که این پرنده، پرنده خاص جنوب است.[۱۰]

در سالهای اخیر بعلت مهاجرت زیاد این پرنده از پاکستان و هندوستان به سمت نخل‌زارهای بوشهر و خوزستان و افزایش جمعیت آن در این نواحی، تعدادی از آنها به تهران و دیگر شهرها رسیده و زادآوری کرده‌اند و ازدیاد یافته اند.[۱۱]

پانویس[ویرایش]

  1. منصوری، جمشید. راهنمای پرندگان ایران، چاپ اول. تهران: کتاب فرزانه، ۱۳۸۷
  2. دکتر:، العلوی، هادی، «(عالم الطیور والحیوانات)»، دارالعودة، بیروت، لبنان، چاپ پنجم سال ۱۹۹۸ میلادی به (عربی).
  3. دکتر:، العلوی، هادی، «(عالم الطیور والحیوانات)»، دارالعودة، بیروت، لبنان، چاپ پنجم سال ۱۹۹۸ میلادی به (عربی).
  4. منصوری، جمشید. راهنمای پرندگان ایران، چاپ اول. تهران: کتاب فرزانه، ۱۳۸۷
  5. «رهاسازی ده‌ها بلبل تهران در آسمان بارانی پایتخت». www.fhnews.ir. ۲۰۱۴-۱۰-۱۳. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۸-۱۱. 
  6. دکتر:، العلوی، هادی، «(عالم الطیور والحیوانات)»، دارالعودة، بیروت، لبنان، چاپ پنجم سال ۱۹۹۸ میلادی به (عربی).
  7. دکتر:، العلوی، هادی، «(عالم الطیور والحیوانات)»، دارالعودة، بیروت، لبنان، چاپ پنجم سال ۱۹۹۸ میلادی به (عربی).
  8. منصوری، جمشید. راهنمای پرندگان ایران، چاپ اول. تهران: کتاب فرزانه، ۱۳۸۷
  9. دکتر:، العلوی، هادی، «(عالم الطیور والحیوانات)»، دارالعودة، بیروت، لبنان، چاپ پنجم سال ۱۹۹۸ میلادی به (عربی)
  10. «بلبل خرما». پرندگان ایران. ۲۰۰۸-۰۵-۰۳. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۸-۱۱. 
  11. «رهاسازی ده‌ها بلبل تهران در آسمان بارانی پایتخت». www.fhnews.ir. ۲۰۱۴-۱۰-۱۳. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۸-۱۱. 

نگارخانه[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

فهرست منابع و مآخذ[ویرایش]

  • منصوری، جمشید. راهنمای پرندگان ایران، چاپ اول. تهران: کتاب فرزانه، ۱۳۸۷. ISBN

۹۷۸–۹۶۴–۷۲۳۹–۵۳–۰