شغال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شغال
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشت‌خواران
تیره: سگ‌سانان
سرده: سگان
گونه‌ها

شغال طلایی[۱]
شغال پهلوخط‌دار[۲]
شغال پشت‌سیاه[۳]

شُغال جانوری است شبیه به گرگ با قیافه‌ای شبیه به روباه ولی جثه‌ای کوچک‌تر. این جانور آسیب زیادی به محصولات کشاورزی می‌رساند و خصوصاً در ایران به خوردن محصول انگور مشهور است. او همچنین به پرندگان اهلی و خانگی نیز حمله می‌کند.[۴] شغال‌ها به صورت گله‌ای و یا انفرادی حرکت می‌کنند، این جانور از راسته گوشت‌خواران، پستانداران و از خانوادهٔ سگ‌سانان است.

صدای شغال زوزهٔ شغال نامیده می‌شود. شغال‌ها معمولاً لانه مشخصی ندارد و از گودال‌ها، سوراخ‌های طبیعی، شکاف سنگ‌ها و لانه متروکه سایر جانوران، برای ایجاد لانه و تولد نوزادان استفاده می‌کند. معمولاً در اوایل غروب، شغال‌ها به صورت دسته جمعی زوزه یی شبیه فریاد انسان سر می‌دهند.[۵]

در مورد شغال افسانه‌های بسیاری وجود دارد. این جانور برای شکار گاهی مثل روباه از زیرکی و حیله‌گری و گاهی مثل گرگ از زور و خشونت استفاده می‌کند. در فرهنگ‌های مختلف نحوه نگاه به شغال متفاوت است.

شغال را در فارسی توره نیز می‌نامند و گاه دورگه، سگ و شغال را سگِ توره نام می‌نهند. حیوانیست که یک گونهٔ آن به‌ویژه در پیرامون سمنان و شاهرود زیاد است. پوست آن را برای آستر لباس نیز به‌کار برده‌اند.[۶]

شغال زمانی که با همهمه و غوغا و آزار زیاد شکارگران و روستائیان روبه‌رو شود اعصابش از کار می‌افتد و برای مدتی به حالت اغماء و بی‌هوشی می‌رود. به این حالت شغال‌مُردگی گفته می‌شود. روستائیان در قدیم می‌پنداشتند که شغال عمداً چنین می‌کند و در فارسی زبانزد شغال‌مردگی و خود را به شغال‌مردگی زدن کنایه از افرادی است که ظاهراً خود را کوچک و مظلوم وانمود می­کنند ولی در باطن آن چنان نیستند.[۷]

شغال‌های ایران[ویرایش]

شغال‌های ایران از گونه شغال‌های طلایی هستند. رنگ شغال از گرگ حنایی‌تر و سایه سیاهی روی پشت دارد، البته رنگ شغال‌های جنوب ایران روشن‌تر از شغال‌های نواحی شمال است. در اغلب مناطق ایران شغال یافت می‌شود.[۸]

شغال در پشتخه چتی کوخرد


منابع[ویرایش]

  1. Canis aureus
  2. Canis adustus
  3. Canis mesomelas
  4. لغت‌نامهٔ دهخدا، سرواژهٔ شغال.
  5. میرزاده، حمیدرضا، سکوت در برابر انقراض نسل سگ سانان ایران، از گرگ‌ها نترسیم، در: روزنامه اعتماد، دوشنبه، ۷ آبان ۱۳۸۶ - شماره ۱۵۲۶
  6. لغت‌نامهٔ دهخدا، سرواژهٔ شغال.
  7. پایگاه پژوهشی آریابوم، بازدید: اوت ۲۰۰۸.
  8. میرزاده، حمیدرضا، سکوت در برابر انقراض نسل سگ سانان ایران، از گرگ‌ها نترسیم، در: روزنامه اعتماد، دوشنبه، ۷ آبان ۱۳۸۶ - شماره ۱۵۲۶

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به شغال در ویکی‌گفتاورد موجود است.