سگ دشتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

سنجاب دشتی
محدودهٔ زمانی: پلیوسن پسین تا امروز
Prairie.dog.600pix.jpg
سگ دشتی دم‌سیاه در باغ وحش بریستول، انگلستان
رده‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: جوندگان
زیرراسته: سنجاب‌ریختان[۱]
تیره: سنجابان[۲]
تبار: سنجاب‌های زمینی[۳]
سرده: سگ‌های دشتی[۴]
کنستانتین ساموئل رافینسکوئه، ۱۸۱۷
گونه‌ها

سگ دشتی گانیسون[۵]
سگ دشتی دم‌سفید[۶]
سگ دشتی دم‌سیاه[۷]
سگ دشتی مکزیکی[۸]
سگ دشتی یوتا[۹]

سنجاب دشتی یا سگ دشتی (تیره: Cynomys) از جوندگان بومی علفزارهای آمریکای شمالی است. پنج گونهٔ مختلف از سنجاب های دشتی وجود دارد: دم‌سیاه، دم‌سفید، گانیسون، یوتا و مکزیکی. این جانوران بر خلاف نامشان در اصل نوعی از سگ نیستند بلکه نوعی سنجاب زمینی هستند. سنجاب های دشتی گیاهخوار بوده و همه گونه میوه و سبزی و بخش‌های محتلف گیاهان مانند ریشه، ساقه و برگ و برخی از حشرات را می‌خورند. این جانور از روابط اجتماعی بسیار خوبی برخوردار است و سنجاب های دشتی مرتباً به یک‌دیگر سر می‌زنند[۱۰]

سنجاب دشتی تونل‌هایی در زیر زمین می‌سازد که مساحت آن به چندین متر مربع می‌رسد. لانه آن‌ها می‌تواند تا ده متر طول و دو تا سه متر در زیر زمین عمق داشته باشد. قطر دهانهٔ لانه بین ۱۰ تا ۳۰ سانتی‌متر بوده و لانه ممکن است تا ۶ ورودی داشته باشد.[۱۱] سنجاب دشتی چندان از دهانه لانه دور نمی‌شود، تا در صورت روبرو شدن با یک شکارچی یا نامساعد شدن هوا، درون لانه خود پناه بگیرند. آن‌ها پیوسته شهر زیرزمینی خود را مرمت می‌کنند، اما عملیات اصلی سفت‌سازی، بعد از خشک شدن زمین آغاز می‌شود. آنها با زیر و رو کردن زمین آن را برای رشد کردن بهتر گیاهان فراهم می‌کنند. پیرامون لانه سنجاب دشتی، همواره گیاهان تازه می‌روید و آن‌ها پیوسته در حال جویدن گیاهان هستند. به این ترتیب نه تنها گیاهان تازه با سرعت بیشتر رشد می‌کنند بلکه با کوتاه‌تر شدن بوته‌ها، آن‌ها می‌توانند اطراف لانه خود را به خوبی بیابند. در ایران این گونه سنجاب دشتی در روستای باباحصار شهر همدان به وفور وجود دارند و در کنار جاده میتوان تعداد بسیاری از آن ها را در فصل بهار و تابستان دید که در حال نگهبانی هستند.[۱۲]

گونه‌ها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Sciuromorpha
  2. Sciuridae
  3. Marmotini
  4. Cynomys
  5. Cynomys gunnisoni
  6. Cynomys leucurus
  7. Cynomys ludovicianus
  8. Cynomys mexicanus
  9. Cynomys parvidens
  10. Mondadori, Arnoldo Ed. Great Book of the Animal Kingdom. Arch Cape Press, NY 1988 p271
  11. Irwin، Aisling. «Cute prairie dogs are serial killers savaging ground squirrels». New Scientist (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۲۲.
  12. شبکه چهار صدا و سیما، برنامهٔ چهار سوی علم، ۰۵ خرداد ۱۳۸۷، تاریخ: ۲۸/۲/۱۳۸۷ مدت: ۵۱ دقیقه