گامت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
گامت‌های حاصل از تقسیم کاستمان
تصویر کامه مربوط به یک جاندار

کامه[۱] یا گامت ‌یاخته اى تخصص‌یافته‌است که مسئول تولید مثل جنسی می‌باشد. گامت‌ها معمولاً حاوی نصف فام تن های جانداری که از آن ایجاد شده‌اند، هستند. به زبان دیگر، نصف ماده‌‌ی ژنتیکی موردنیاز برای شکل‌دهی و ایجاد یک جاندار کامل را دارند(اصطلاحاً تک لاد هستند). کامه ها از طریق تقسیم هسته ای کاستمان ایجاد می‌شوند، به این ترتیب که یاخته های جنسی دو بار شکافته می‌شوند و چهار کامه ایجاد می‌شود. در فرایند لقاح، کامههای نر و ماده با یکدیگر در می‌آمیزند و یاخته بنیادی و دولاد ((دیپلوئید)) تخم یا زیگوت را به وجود می‌آورند که هر دو مجموعه فام تنی را دارد. در انسان، کامه ((گامت)) نر را زامه ((اسپرم)) و کامه ماده را تخمک می‌نامند و کامه های طبیعی انسان حاوی بیست و سه فام تن هستند.

در بعضی از گونه‌ها، دو نوع کامه متفاوت از نظر ریخت ظاهری با یکدیگر در می آمیزند، و هر فرد فقط یک نقش را ایفا می‌کند، کامه ماده یاخته ای است که حجم بیشتری دارد و به آن تخمک گفته می‌شود، در حالی که کامه کوچک تر مربوط به جنس نر می‌باشد و زامه نام دارد. در انسان، حجم کامه ماده حدود 100،000 برابر بزرگ تر از حجم کامه نر است. اما در همهٔ جانداران، این دو کامه از دو جنس متقابل با یکدیگر تفاوت حجم ندارند. مدل لقاح ایزوگامی، به حالتی گفته می‌شود که هر دو کامه نر و ماده یک اندازه و یک شکل هستند و نقش‌های دلخواهی در نوع لقاحشان می‌توانند ایفا کنند. کامه نیمی از اطلاعات ژنتیکی یک فرد ((یک مجموعه فام تنی از هر جنس)) را حمل می‌کند. نتیجهٔ لقاح و در هم آمیزی دو کامه نر ((زامه)) و کامه ماده ((تخمک)) در شرایط طبیعی و در انسان، یاخته ای به نام تخم می‌باشد که دولاد است؛ یعنی مانند یاخته های طبیعی انسان 46 فام تن دارد که 23 تای آنها مال پدر و 23 تای دیگر مال مادر است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

تخمک

منابع و پی‌نوشت‌ها[ویرایش]

  • کتاب زیست‌شناسی و آزمایشگاه ۲، سال سوم دبیرستان
  1. واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دفتر نخست تا چهارم، 1376 تا 85