شیر کوهی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شیر کوهی
محدودهٔ زمانی: پلیستوسن میانه[۱] تا امروزه
Cougar closeup.jpg
وضعیت حفاظت
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشتخواران
زیرراسته: گربه‌سانان
تیره: گربه‌ایان
زیرخانواده: گربه‌ایان کوچک
گونه: شیر کوهی
نام علمی
Puma concolor
Puma range.png
زیستگاه شیرکوهی

شیر کوهی (به انگلیسی: Cougar) و (نام علمی: Puma concolor) گونه‌ای گربه‌سان بزرگ از زیرخانواده گربه‌ایان کوچک و بومی قاره آمریکا است. زیستگاه این جانور از کوه‌های آند در آمریکای جنوبی تا یوکان در کانادا را شامل می‌شود. شیرکوهی بزرگ‌ترین گربه‌سان قاره آمریکا بعد از جگوار می‌باشد؛ هرچند ده‌ها نام برگرفته از افسانه‌های مردمان بومی قاره آمریکا برای این گربه‌سان وجود دارد اما بیشتر دانشمندان آن را با نام پوما (puma) می‌شناسند.[۲][۳][۴][۵] پوما جانوری با انطباق‌پذیری بسیار بالاست که در زیستگاه‌های گوناگونی زندگی کرده و از طعمه‌های مختلف تغذیه می‌کند. بیشتر شب‌زی و پگاه‌رو است اما در طول روز هم دیده می‌شود.

شیر کوهی درنده‌ای کمین‌کننده می‌باشد که طعمهٔ اصلی‌اش سم‌داران از جمله گوزن می‌باشد با این حال از طعمه‌های کوچک مثل جوندگان و حشره‌ها نیز تغذیه می‌کند و گاهی نیز به دام‌های اهلی حمله می‌کند. بوته‌زارهای متراکم و مناطق صخره‌ای را که امکان کمین کردن وجود دارد ترجیح می‌دهد اما در دشت‌های باز هم زندگی می‌کند. پوما مثل بقیه گربه‌سانان قلمروطلب است و قلمرو بسیار بزرگی دارد. تراکم جمعیتی کمی دارد و در برخی مناطق رقیب شکارچیان دیگری چون جگوار، گرگ، خرس سیاه آمریکایی و تمساح آمریکایی است.

شکار گسترده و توسعه سکونت‌گاه‌های انسانی پس از ورود اروپایی‌ها به آمریکا نسل شیرهای کوهی در بسیاری از مناطق، به خطر افتاد. به‌عنوان مثال، زیرگونهٔ شیر کوهی شرقی در ابتدای سده بیستم در مناطق شرقی آمریکای شمالی به استثنای جمعیت کوچکی از شیرهای کوهی فلوریدا منقرض شد اما در سال‌های اخیر گسترش قلمرو پوما از غرب به شرق مشاهده شده‌است و حتی در ایالت کنتیکت در ساحل اقیانوس اطلس نیز دوباره مشاهده شده‌اند.

طبقه‌بندی

نام علمی شیر کوهی (Felis concolor)، در سال۱۷۷۱ توسط کارل لینه، پیشنهاد شد و این جانور در ۱۸۳۴ در سرده شیر کوهی و دستهٔ گربه‌ایان کوچک قرار داده شد.[۶][۷] پوماها ارتباط تکاملی نزدیکی با جگواروندی و یوزپلنگ‌ها دارند.[۸][۹] تا سال ۲۰۱۷، دو زیرگونه از شیرهای کوهی شامل شیر کوهی آمریکای جنوبی و شیر کوهی آمریکای شمالی، شناسایی و تأیید شده‌اند.[۱۰]

ویژگی‌ها

شیرکوهی از جمله گربه‌سانان باریک‌اندام و چابک به‌شمار می‌رود. این جانور، چهارمین گربه‌سان بزرگ در میان تمامی گربه‌سانان است.[۱۱] یک شیرکوهی بالغ، ۶۰ تا ۹۰ سانتی‌متر قد تا شانه دارد.[۱۲] طول شیر کوهی نر در حدود ۲٫۴ متر از بینی تا انتهای دم است. شیرهای کوهی ماده در حدود ۲٫۰۵ متر طول دارند و به‌طور کلی طول این جانور، در بازهٔ ۱٫۵۰ تا ۲٫۷۵ متر، در نظر گرفته می‌شود.[۱۳][۱۴]

طول دُم به تنهایی بین ۶۳ تا ۹۵ سانتی‌متر است.[۱۵] وزن شیرکوهی نر بین ۵۵ تا ۱۰۰ کیلوگرم و به‌طور میانگین ۶۴ کیلوگرم است. گونه ماده بین ۲۹ تا ۶۴ کیلوگرم وزن دارد و به‌طور میانگین وزن گونه ماده حدود ۵۵ کیلوگرم است.[۱۶][۱۷] اندازه شیرکوهی در نواحی استوایی کوچک‌تر است و در مناطق قطبی اندازه آن‌ها بزرگ‌تر است.[۱۸] بزرگ‌ترین شیر کوهی با وزنی معادل ۱۰۵٫۲ کیلوگرم در سال ۱۹۰۱ میلادی شکار شد.[۱۹] در مناطق مختلف، پوماها ممکن است کوچک‌تر یا بزرگ‌تر از جگوارها باشند اما معمولاً کوچک‌تر، ضعیف‌تر و دارای تودهٔ عضلانی کمتری در مقایسه با جگوارها هستند.[۲۰] شیرهای کوهی، به‌دلیل فقدان حنجره و استخوان لامی تخصص‌یافته، قادر به غرش کردن همانند پلنگ‌مانندها نیستند؛ بنابراین، پوماها با وجود اندازه‌ای بزرگ، در دستهٔ گربه‌های بزرگ طبقه‌بندی نشده‌اند.[۲۱]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. Middle Pleistocene
  2. Cougars. US National Park Service.
  3. Hansen, Kevin. (1992) Cougar: The American Lion. Northland. Flagstaff, AZ, ch. 4, ISBN 0-87358-544-5.
  4. Cougar Education & Identification Course. New Mexico Department of Game & Fish
  5. Living With California Mountain Lions. California Department of Game & Fish
  6. Linnaeus, C. (1771). "Felis concolor". Mantissa plantarum altera (به لاتین). Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii. p. 522.
  7. Jardine, W. (1834). "Genus II. Puma". Naturalists' library, Mammalia, volume 2. Edinburgh: Lizars, Stirling and Kenney. pp. 266–267.
  8. Johnson, W. E.; Eizirik, E.; Pecon-Slattery, J.; Murphy, W. J.; Antunes, A.; Teeling, E.; O'Brien, S. J. (2006). "The Late Miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment". Science. 311 (5757): 73–77. Bibcode:2006Sci...311...73J. doi:10.1126/science.1122277. PMID 16400146. S2CID 41672825.
  9. Culver, M.; Johnson, W. E.; Pecon-Slattery, J.; O'Brien, S. J. (2000). "Genomic Ancestry of the American Puma". Journal of Heredity. 91 (3): 186–97. doi:10.1093/jhered/91.3.186. PMID 10833043.
  10. Kitchener, A. C.; Breitenmoser-Würsten, C.; Eizirik, E.; Gentry, A.; Werdelin, L.; Wilting, A.; Yamaguchi, N.; Abramov, A. V.; Christiansen, P.; Driscoll, C.; Duckworth, J. W.; Johnson, W.; Luo, S. -J.; Meijaard, E.; O'Donoghue, P.; Sanderson, J.; Seymour, K.; Bruford, M.; Groves, C.; Hoffmann, M.; Nowell, K.; Timmons, Z.; Tobe, S. (2017). "A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group" (PDF). Cat News (Special Issue 11): 33–34.
  11. «The Cougar Network - Using Science to Understand Cougar Ecology». web.archive.org. ۲۰۱۰-۱۱-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۲-۰۱.
  12. «Florida Panther Facts». web.archive.org. ۲۰۱۲-۰۳-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۲-۰۱.
  13. "Mountain Lion (Puma concolor)". Texas Parks and Wildlife. Archived from the original on April 3, 2007. Retrieved March 30, 2007.
  14. "Eastern Cougar Fact Sheet". New York State Department of Environmental Conservat ion. Archived from the original on December 29, 2007. Retrieved March 30, 2007.
  15. «ADW: Puma concolor: Information». web.archive.org. ۲۰۰۹-۰۶-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۲-۰۱.
  16. «Puma concolor - Mountain Lion -- Discover Life». web.archive.org. ۲۰۱۳-۰۵-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۱۵.
  17. Dewey, Tanya; Shivaraju, Anupama. "Puma concolor (cougar)". Animal Diversity Web. Retrieved 2020-10-15.
  18. Iriarte, J. A.; Franklin, W. L.; Johnson, W. E.; Redford, K. H. (1990). "Biogeographic variation of food habits and body size of the America puma". Oecologia. 85 (2): 185–190. Bibcode:1990Oecol..85..185I. doi:10.1007/BF00319400. PMID 28312554. S2CID 10134066.
  19. "Cougar". Wikipedia. 2021-02-26.
  20. Iriarte, J. A.; Franklin, W. L.; Johnson, W. E.; Redford, K. H. (1990). "Biogeographic variation of food habits and body size of the America puma". Oecologia. 85 (2): 185–190. Bibcode:1990Oecol..85..185I. doi:10.1007/BF00319400. PMID 28312554. S2CID 10134066.
  21. Weissengruber, G. E.; Forstenpointner, G.; Peters, G.; Kübber-Heiss, A.; Fitch, W. T. (2002). "Hyoid apparatus and pharynx in the lion (Panthera leo), jaguar (Panthera onca), tiger (Panthera tigris), cheetah (Acinonyx jubatus) and domestic cat (Felis silvestris f. catus)". Journal of Anatomy. 201 (3): 195–209. doi:10.1046/j.1469-7580.2002.00088.x. PMC 1570911. PMID 12363272.

منابع

پیوند به بیرون