جوانه‌زنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تبلور
Snow crystallization in Akureyri 2005-02-26 19-03-37.jpeg
مفاهیم
بلوری شدن · Crystal growth
Recrystallization · بذر بلور
Protocrystalline · تک‌بلور
روش‌ها و فناوری
Boules
Bridgman–Stockbarger technique
Czochralski process
Fractional crystallization
Fractional freezing
سنتز هیدروترمال
Laser-heated pedestal growth
Crystal bar process
اصول
جوانه‌زنی · بلور
ساختار بلوری · جامد


جوانه‌زنی ناهمگن حباب‌های دی‌اکسید کربن بر روی سطح مشترک انگشت و فاز مایع

جوانه‌زنی (به انگلیسی: Nucleation) اولین مرحلهٔ دگرش فازی مرتبه اول است. این مرحله شامل تشکیل خودبه‌خودی جوانه‌های فاز ثانویه است که توسط مرز فازی از فاز مادر جدا شده‌است.

انرژی آزاد گیبس[ویرایش]

Critical radius.jpg

انرژی بین‌سطحی همواره در راستای ناپایدار سازی جوانه‌ها عمل می‌کند. بنابراین مقداری فوق‌سرمایش برای آغاز استحاله مورد نیاز است. اما با رشد جوانه‌ها انرژی آزاد گیبس واکنش به دلیل فاز ثانویه کاهش می‌یابد. جوانه‌زنی فاز جامد از فاز جامد مادر معمولاً با مقداری انرژی کرنش الاستیک همراه است که با اختلاف حجم‌ویژهٔ فاز مادر و فاز ثانویه مرتبط است. تغییرات انرژی آزاد جوانه‌زنی فاز از فاز مادر در حالت کلی بصورت زیر بیان می‌شود:

که در آن تغییرات انرژی آزاد گیبس کل، حجم فاز جدید، تغییرات انرژی آزاد تشکیل واحد حجم فاز ثانویه، سطح مشترک جوانه و فاز مادر، انرژی ویژه سطح مشترک جوانه و فاز مادر و افزایش انرژی کرنشی در واحد حجم رسوب است.

نظریه‌های کلاسیک[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • "Nucleation" in Vladimir Yu. Novikov, Concise Dictionary of Materials Science - Structure and Characterization of Polycrystalline Materials, CRC Press LLC, 2003. ISBN 0-8493-0970-0
  • "Nucleation-and-growth transformations" in Robert W. Cahn, Peter Haasen (Eds.), Physical Metallurgy, Vol. 2, Elsevier Science B.V. The Netherlands, 1996. ISBN 0-444-89875-1

جستارهای وابسته[ویرایش]