هوبره
 | برای تأییدپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است. (ژانویه ۲۰۱۳) |
 | این مقاله نیازمند ویکیسازی است. لطفاً با توجه به راهنمای ویرایش و شیوهنامه، محتوای آن را بهبود بخشید. (ژانویه ۲۰۱۳) |
| هوبره | |
|---|---|
 | |
| هوبرهایان، Otididae | |
| ردهبندی علمی | |
| فرمانرو: | |
| شاخه: | |
| رده: | |
| راسته: | Otidiformes واگر، ۱۸۳۰
وضعیت بقا: نگران کننده |
| تیره: | هوبرهایان رافینسکوئه، ۱۸۱۵ |
| سردهها | |
|
زنگولهبال | |
هوبَرهایان (Otididae) یا چرز مرغ تیرهای از راستهٔ میشمرغسانان است که پرندگانی خشکیزی با جثهٔ متوسط تا بسیار بزرگاند و پاها و گردن بلند و منقار قوی و کوتاه دارند. حتی وقتی احساس خطر میکند، ترجیح میدهد روی زمین بدود. اگر در هنگام پرواز با خطر حملهٔ یک پرندهٔ شکاری روبهرو شود، مدفوع چسبناک خود را مانند بمب به سمت پرندهٔ شکاری پرتاب میکند. این بمب طبیعی که بسیار چسبناک است، پر و بال مهاجم را به هم میچسباند. از همین رو به پرندهٔ بمبانداز معروف است.[۱][۲]
چرز پرنده ای مهاجر است و مسیر مهاجرت او بسیار از سیبری تا افریقا است.
فرهنگ دهخدا درباره چرز گفته است:
چرز مرغیست که او را به چرغ و باز شکار کنند، و چون چرغ یا باز خواهند که او را بگیرند بر آن سرگین اندازد و آن سرگین بر هر جا افتد پر آنجا کنده شود و بدین چاره از چنگال باز و چرغ بگریزد ، و بعربی «حباری » و ترکان «توغدری » گویندش . (برهان ).
بچنگال قهر تو در خصم بددل بود
همچو چرزی بچنگال شاهین .
رودکی .
تا چرخ هوات را دلم چرز افتاد
زو چون تب لرزه بر تنم لرز افتاد.
ابوالفرج رونی .
درآمدم پس دشمن چو چرغ وقت شکار
چو چرز برزد ناگه بریش من پیخال .
سوزنی .
یکی کاروان جمله شاهین و باز
به چرز و کلنگ افکنی تیزتاز.
نظامی.
علاوه بر پارک توران، منطقه حفاظت شده زیستگاه هوبره در ایران شامل پناهگاه حیات وحش بوروئیه در شهرستان خاتم، واقع در جنوب استان یزد و مرکز شهر هرات است. از دهه ۸۰، مرکز تحقیقاتی قره تپه هرات به عنوان مهمترین مرکز تحقیقاتی و پرورش این گونه نادر در خاورمیانه فعالیت میکند. هوبره نیز به عنوان نماد شهر هرات و استان یزد شناخته میشود.[۳]
این پرنده در پناهگاه حیات وحش هامون در استان سیستان و بلوچستان نیز یافت می شود.[۴] و در زبان محلی به آن چَرز میگویند.
طبقهبندی
[ویرایش | اشتراکگذاری]تیره: Otididae
- سرده: Otis
- میشمرغ، Otis tarda, subspecies tarda و dybowskii
- سرده: هوبرههای بیابان
- هوبره عربی، Ardeotis arabs
- هوبره کوری، Ardeotis kori, subspecies kori and struthinuclus
- هوبره هندی بزرگ، Ardeotis nigriceps
- هوبره استرالیایی، Ardeotis australis
- سرده: هوبرههای اصلی
- هوبره آفریقایی، Chlamydotis undulata, subspecies undulata و fuertaventurae
- Canarian houbara, Chlamydotis undulata fuertaventurae
- هوبره آسیایی، Chlamydotis macqueenii[۵] پرنده بومی مناطق کویری ایران
- هوبره آفریقایی، Chlamydotis undulata, subspecies undulata و fuertaventurae
- سرده: هوبرههای نو
- هوبره لودویگ، Neotis ludwigii
- هوبره دنهم، or Stanley bustard, Neotis denhami
- هوبره هوگلین، Neotis heuglinii
- هوبره نوبی، Neotis nuba
- سرده: هوبرههای ساوانا
- هوبره آبیرنگ، Eupodotis caerulescens
- هوبره قهوهای کوچک، Eupodotis humilis
- هوبره روپل، Eupodotis rueppellii
- هوبره شکمسفید، Eupodotis senegalensis
- هوبره کارو، Eupodotis vigorsii
- هوبره سیاه جنوبی، Eupodotis afra
- هوبره سیاه شمالی، Eupodotis afraoides
- سرده: هوبرههای کاکلی
- هوبره ساویل، Lophotis savilei
- هوبره کاکلنخودی، Lophotis gindiana
- هوبره کاکلقرمز، Lophotis ruficrista
- سرده: هوبرههای نرم
- هوبره شکمسیاه، Lissotis melanogaster
- هوبره هارتلاب، Lissotis hartlaubii
- سرده: Houbaropsis
- هوبره بنگالی، Houbaropsis bengalensis
- سرده: Sypheotides
- هوبره کوچک، Sypheotides indicus
- سرده: Tetrax
- زنگولهبال، Tetrax tetrax
حمایت بینالمللی از این پرنده در حال انقراض
[ویرایش | اشتراکگذاری]هوبره از پرندگان مهاجر و در حال انقراض است که مورد حمایت بینالمللی قرار دارد و شکار آن ممنوع است. زیستگاه این پرنده، دشتهای باز و وسیع منطقه است و توسط شکارچیان غیرقانونی شکار میشوند. هوبره مشتریهایی در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس دارد. شکارچیان این پرندگان را شکار میکنند و به کشورهای عربی میفروشند. به دلیل در خطر انقراض بودن این پرنده، شکار غیرقانونی آن در ایران ۵۰۰ میلیون تومان جریمه نقدی دارد.[۶][۷]
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ «هوبره مرغ بمبافکن کویر، پرندهای در خطر انقراض».
- ↑ «BUSTARD».
- ↑ https://khatam.gov.ir/fa/w/%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D9%83%D8%B2-%D8%AA%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D9%88%D8%A8%D8%B1%D9%87-%D9%83%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84-.
{{cite news}}: پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک) - ↑ فرهنگنامهٔ حیات وحش ایران. نشر طلایی. ۱۳۹۵. صص. ۱۶۲–۱۶۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Macqueen's bustard has recently been split from the Houbara bustard as a full species.
- ↑ 200میلیون جریمه برای شکارغیرمجاز هوبره . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]
- ↑ «گفتوگو با قاچاقچی هوبره در خراسان جنوبی». ایسنا. ۲۰۲۰-۱۱-۲۱. دریافتشده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)
- مجموعهٔ واژههای مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
