کرم‌های پهن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کرم‌های پهن
محدودهٔ زمانی: ۲۷۰ تا ۰ میلیون سال پیش[۱]
Haeckel Platodes.jpg
کرم‌های پهن، Platyhelminthes
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
بالاشاخه: پهن‌زیان
طرحی از برخی از گونه‌های کرم پهن

کرم‌های پهن یا پهن‌کرم‌تباران[۲] (نام علمی: Platyhelminthes) یک شاخهٔ زیست‌شناسی از بی‌مهرگان هستند. بیش از نیمی از گونه‌های این شاخه انگل هستند.

پهن‌کرم‌تباران ساده‌ترین جانوران سه‌لایه‌ای دارای تقارن دوطرفی هستند؛ بدن آن‌ها برگ‌شکل یا کشیده و نواری است و ازلحاظ سازمان‌بندی، دارای اندام و دستگاه هستند.[۲]


در حدود ۲۰ هزار گونه از این شاخه وجود دارد که همگی در شرایط بسیار مرطوب زندگی می‌کنند. تعدادی زندگی آزاد و تعدادی هم زندگی انگلی دارند. کرم‌های پهن دارای یک مزوگله ژلاتینی هستند که دارای سلول‌هایی است و به عنوان پارانشیم مزودرمی سازمان‌یافتگی پیچیده‌ای نسبت به شاخه‌های دیگر کر‌م‌ها نشان می‌دهند.

طبقه‌بندی[ویرایش]

کرم‌های پهن به چند رده تقسیم‌بندی می‌شوند رده موجک‌ویسان Turbellaria که به صورت عمده غیر انگل هستند و سه رده انگلی بادکش‌ویسان Trematoda نوارویسان Cestoda و Monogenea.

۱-رده (Turbellaria): معمولا زندگی آزاد دارند. برای مثال اعضای جنس (Dugesia planaria)
۲-رده (Terematoda): به عنوان انگل داخلی در برخی از مهره‌داران هستند. مثال:(Fasciola)
۳-رده (Monogenea): که به عنوان انگل بیرونی بر روی پوست و آبشش‌های ماهی هستند، برای مثال(Dactylogyrus)
۴-رده (Cestoda): همه انگل داخلی هستند.
دوسوئیان

بی‌کاواک‌سانان (بی‌کاواکان و نمرتس‌پوستان)




دوم‌دهانیان (خارپوستان، طنابداران، غیره.)


نخست‌دهانیان

پوست‌اندازان
(بندپایان، کرم‌های لوله‌ای، استوانه‌ای‌ها، غیره.)


چرخ‌زیان

خزه‌زیان




کرم حلقوی



کرم‌های بادام‌زمینی



نرم‌تنان



کرم‌های نعل اسبی و بازوپایان



روبانیان



لوزی‌زیان



Myzostomida


پهن‌زیان

بقیه Platyzoa




شکم‌تاران



Platyhelminthes









Platyhelminthes

کرم‌های زنجیرکی


Rhabditida

various Rhabditophora




various Rhabditophora




various Rhabditophora



کرم‌های پهن
(all parasitic: کپلک، کرم‌های نواری، etc.)






ویژگی های کلی کرم های پهن[ویرایش]

1. بدن از سه لایه تشکیل شده‌است ((Triploblastic

2. معمولاً دارای بدن فشرده و مسطح با تقارن دوجانبی‌اند.

3. سطح خارجی بدن را پوشش کوتیکول می پوشاند.

4. فاقد حفره سلوم می‌باشند.

5. فضای داخل بدن را سلول‌های پارانشیم می پوشاند.

6. دستگاه گوارش به صورت انتهای بسته و بدون مخرج است.

7. اندام دفعی از واحدهای ترشحی به نام سلول شعله ای یا Flame cell تشکیل شده‌است.

8. فاقد دستگاه گردش خون و تنفسی هستند.

9. دستگاه عصبی از طریق عصبی-دور مری و طناب‌های عصبی طولی تشکیل شده‌است.

10. دستگاه تولید مثلی در آن‌ها کامل است یعنی هم دارای دستگاه تولید مثلی نر هستند و هم دارای دستگاه تولید مثلی ماده می‌باشند (به صورت هرمافورودیت اند)

منابع[ویرایش]

  1. Dentzien-Dias PC, Poinar G Jr, de Figueiredo AE, Pacheco AC, Horn BL, Schultz CL (2013) Tapeworm eggs in a 270 million-year-old shark coprolite. PLoS One. 2013;8(1):e55007. doi:10.1371/journal.pone.0055007
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دوازدهم فرهنگ واژه‌های مصوّب

برابرهای انگلیسی:

  • آب‌دزدک دریایی: Tunicate
  • آب‌سان‌زیان: Hydrozoa
  • آرواره‌مندان: Gnathifera
  • استوانه‌ای‌ها، کرم‌های نَرّه‌ای: Priapulida
  • اسفنج دریایی: Sponge
  • اسفنج‌های آهکی (Calcarea)
  • اسفنج‌های شاخی، چنداسفنجی‌ها (Demospongiae)
  • اسفنج‌های شیشه‌ای (Hexactinellida)
  • اسفنجیان: Porifera
  • بازوپایان:Brachiopoda
  • بندپایان: Arthropoda
  • بی‌کاواکان: Acoela
  • بی‌کاواک‌سانان: Acoelomorpha
  • پاگَردداران: Ambulacraria
  • پَرازیان، شبه جانوران: Parazoa
  • پرتوئیان: Radiata
  • پهن‌زیان: Platyzoa
  • پهن‌کرم‌های بیگانه: Xenoturbellida
  • پوست‌اندازان: Ecdysozoa
  • تاج‌داران: Lophophorata
  • تاج‌وچرخ‌زیان: Lophotrochozoa
  • تارآروارگان، کرم‌های پیکانی، پیکانیان: Chaetognatha
  • تخت‌زیان، لاکه‌زیان: Placozoa
  • تک‌غنچه‌زیان: Monoblastozoa
  • تیغ‌کلاه‌داران: Scalidophora
  • جعبه‌زیان: Cubozoa
  • جمجمه‌داران: Craniata
  • چرخ‌داران، گردان‌تنان: Rotifera
  • چرخ‌زیان: Trochozoa
  • چرخک‌داران: Trochophore
  • خارپوستان: Echinoderm
  • خارسران: Acanthocephala
  • خزه‌زیان: Bryozoa
  • درون‌مورزیان: Entoprocta
  • دهان‌گِرد: Hagfish
  • دوسوئیان (Bilateria)
  • دوم‌دهانیان: Deuterostomia
  • دُم‌طنابداران: Urochordata
  • راست‌شناوران: Orthonectida
  • روبانیان: Nemertea
  • ریزآرواره‌زیان: Limnognathia، Micrognathozoa
  • ساق‌زیان: Staurozoa
  • سرطنابداران: Cephalochordata
  • سینه‌بندداران: Loricifera
  • شانه‌داران: Ctenophora
  • شکم‌تاران: Gastrotricha
  • طنابداران: Chordata
  • عروس دریایی جعبه‌ای: Box jellyfish
  • عروس ساقدار دریایی: Stauromedusae
  • فنجان‌زبان: Scyphozoa
  • کرم پهن: Flatworm
  • کرم‌های آرواره‌دار: Gnathostomulida
  • کرم‌های بادام‌زمینی: Sipuncula
  • کرم‌های پهن: Platyhelminthes
  • کرم‌های تیغ‌به‌سر. پوزه‌جنبان‌تباران: Kinorhyncha
  • کرم‌های حلقوی: Annelida
  • کرم‌های لوله‌ای: Nematode
  • کرم‌های مخملی: Onychophora
  • کرم‌های نعل اسبی: Phoronida
  • کرم‌های یال‌اسبی: Nematomorpha
  • کندرو: Tardigrade
  • گردنورونیان: Cycloneuralia
  • گل‌سان‌زیان: Anthozoa
  • لَخته‌پایان: Lobopodia
  • لوزی‌زیان: Rhombozoa
  • لوله‌کرم‌واران: Nematoida
  • مارپیچ‌داران: Spiralia
  • مخاط‌زیان: Myxozoa
  • مخاطی‌واران: Myxini
  • مرجانیان: Cnidaria
  • مویین‌تخته: Trichoplax
  • مهره‌داران: Vertebrata
  • میان‌زیان: Mesozoa
  • نخست‌دهانیان: Protostomia
  • نرم‌تنان: Mollusca
  • نمرتس‌پوستان: Nemertodermatida
  • نیزک: Lancelet
  • نیم‌طنابداران: Hemichordata
  • هم‌زیَک: Symbion
  • هم‌زیکان: Cycliophora
  • همه‌بندپایان: Panarthropoda
  • هوپس‌زیان: Eumetazoa


</noinclude>