برابری جنسیتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نماد برابری جنسیتی

برابریِ جنسیتی یا برابری جنسی بدان معنا است که زن و مرد حقوق و وظایف یکسان دارند، و همه از فرصت‌های مساوی در جامعه برخوردار هستند. همچنین برابری جنسی مربوط به عدالت و تقسیم مسئولیت‌ها است؛ هم در جامعه و هم در خانواده. اگر جنسیت مانع از آن شود که ما بتوانیم نقاط قوت و ضعف فرد را ببینیم، این امر می‌تواند به تبعیض و فرصت‌های محدود برای فرد منجر شود.[۱] همچنین برابری جنسی به باوری فمینیستی گفته می‌شود که هدفش عموماً حذف نابرابری‌های جنسیتی، مردسالاری و جنسیت‌گرایی است. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد برابری جنسیتی را نخستین حق انسانی خوانده‌است. برابری جنسیتی همچنین به عنوان یکی از اهداف برنامهٔ توسعهٔ هزارهٔ سازمان ملل متحد انتخاب شده‌است.

برابریِ جنسیتی در اسکاندیناوی[ویرایش]

بنابر آمار سازمان ملل متحد، زنان در سوئد پس از نروژ، فنلاند و ایسلند بیشترین احساس برابری را با مردان دارند. در این جدول، تمام کشورهای شمال اروپا در رده‌های بالا قرار گرفته‌اند.[۲] آمار نشان می‌دهد که ۸۰ درصد از زنان در سوئد خارج از خانه کار می‌کنند و نیمی از نمایندگان پارلمان در سوئد زن هستند.[۲]

نقش خانواده و گسترشِ فردگرایی[ویرایش]

لارش تره‌گوردتاریخ‌دان برجسته سوئدی– می‌گوید که خانواده‌ها نقش زیادی در ایجاد فرهنگ برابری میان دختران و پسران دارند.[۲] او عقیده دارد که تربیت کودکان در کشورهای شمال اروپا، پایهٔ رسیدن به این هدف است. او اضافه می‌کند که در فرهنگ امروزی سوئد، فردگرایی حرف اوّل را می‌زند.[۲] جنبش لیبرالی و آزادی‌خواهی سوئد در دههٔ هفتاد بر فردیّت افراد تأکید داشته نه جنسیت آنها. زنان پابه‌پای مردان در این جنبش حضور داشته‌اند و در پیشرفت اقتصاد و فرهنگ جامعهٔ خود شریک بوده‌اند.[۲]

ارتباط برابری جنسیتی با سلامت روحی و جسمی مردان[ویرایش]

طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، برابری جنسیتی سلامت مردان را افزایش می‌دهد. مردان در کشورهایی با شکاف جنسیتی کمتر، نرخ مرگ‌ومیر پایین‌تری دارند و کمتر به افسردگی و بیماری‌های قلبی-عروقی مبتلا می‌شوند. آنها روابط جنسی محافظت شده‌تری دارند و رفتارهای خشن کمتری از خود بروز می‌دهند.

این مطالعات نشان داده‌اند با وجود اینکه مردان در اروپا به دلیل کشیدن سیگار و نوشیدن مشروبات الکلی بیشتر از زنان در معرض ابتلا به بیماری‌های گوناگون هستند، اما این برابری جنسیتی سبب شده نسبت به مردان دیگر مناطق جهان از سلامت بهتری بهره‌مند شوند.

به عنوان مثال امید به زندگی در سال ۲۰۱۶ در مردان متولد سوئیس ۸۱٫۲ سال است، درحالی که امید به زندگی در مردان متولد ترکمنستان و روسیه کمتر از ۷۰ سال برآورد شده بود.

بالا بودن شکاف جنسیتی و ارزش شمردن «مردانگی» در جوامع سبب می‌شود مردان رفتارهایی از خود بروز دهند که سلامت آنان را با خطر مواجه می‌کند. این افراد به بهانه داشتن «قدرت بدنی بالاتر» تغذیه ناسالم‌تری دارند، رفتارهای پر خطر جنسی و خشونت بیشتری از خود بروز بروز می‌دهند که در نهایت سلامت آنان را به خطر می‌اندازد.[۳][۴][۵][۶]

برابری جنسیتی در جمهوری اسلامی ایران[ویرایش]

انتقاد از برابری جنسیتی و تأکید بر خانه‌داری[ویرایش]

سید علی خامنه‌ای –رهبر جمهوری اسلامی ایران– روز ۲۹ اسفند ۱۳۹۵ خورشیدی و هم‌زمان با روز زن در ایران، موضوع برابری و عدالت جنسیتی زنان و مردان را مفهومی «غربی» خواند و گفت که برابری باید بر اساس ظرفیت‌های «خدادادی» و پروش آن‌ها باشد.[۷] او یک روز قبل از نوروز ۱۳۹۶، در دیدار با مداحان و روضه‌خوانان، دربارهٔ فاطمه، دختر پیامبر اسلام سخن گفت و او را به عنوان یک «رهبر حقیقی، همسر و مادر نمونه» برای زن مسلمان مثال زد.[۷] وی گفت:

فریفتگان غافل، خانه‌داری زن را تحقیر می‌کنند، درحالی‌که خانه‌داری یعنی تربیت انسان، و تولید والاترین محصول و متاع عالم وجود یعنی بشر.[۷]

رهبر جمهوری اسلامی ضمن انتقاد از ترویج مفاهیمی چون «عدالت جنسیتی» و «برابری جنسیتی» اعلام کرد که «اندیشمندان غربی» نیز از دنبال کردن این موضوعات «پشیمان هستند».[۸]

پانویس[ویرایش]

  1. برابری جنسی چیست؟
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «آیا برابری زن و مرد در سوئد در جهان بالاترین است؟». رادیو سوئد، tisdag 23 september 2014 kl 14.21. 
  3. "Gender equality could help men in Europe live longer: report". Euronews. September 20, 2018.
  4. "Countries where men hold the power are really bad for men's health". Quartz. September 17, 2018.
  5. "Gender Inequality Is Bad for Men's Health, Report Says". Global Citizen. September 18, 2018.
  6. "Men's health and well-being in the WHO European Region". WHO.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ «انتقاد آیت‌الله خامنه‌ای از مفهوم 'غربی' برابری و عدالت جنسیتی زنان». بی‌بی‌سی فارسی، 19 مارس 2017 - 29 اسفند 1395. 
  8. «انتقاد خامنه‌ای از «برابری جنسیتی»: این فریفتگان غافل، خانه‌داریِ زن را تحقیر می‌کنند». رادیوفردا، ۲۹/اسفند/۱۳۹۵. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]