چرخه قاعدگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دوره قاعدگی (قرمز)، باروری (آبی) و ناباروری (سبز) به طور تقریبی
چرخهٔ قاعدگی

چرخهٔ قاعدگی یا سیکل قاعدگی (به پارسی: دَشتان) در واقع دگرگونی فیزیولوژیکی است که در زنان بارور جهت تولیدمثل جنسی رخ می‌دهد و هر ماه یک تخمک بالغ شده و آمادهٔ پروردن جنین می‌شود. در این زمان اندک‌اندک بافت رحم نیز آمادهٔ نگهداری جنین می‌شود. اگر لقاح انجام نشود، تخمک دفع شده و بافت پوششی رحم ریزش می‌کند (دشتان یا قاعدگی). این فرایند به طور زاستاری در دوران باروری جنسی گونه‌های پستانداران ماده رخ می‌دهد. چرخهٔ دشتان زنان در دوران بارداری و شیردهی بازمی‌ایستد. چرخهٔ قاعدگی از زمان بلوغ تا زمان یائسگی ادامه می‌یابد. مدت خونریزی قاعدگی برای چندروز، معمولاً ۳-۵ روز به درازا می‌کشد، اما میان ۲ تا ۸ روز نیز می‌تواند دیگرسان باشد. هر چرخهٔ قاعدگی به طور میانگین ۲۸ روز درازا دارد، یک چرخهٔ قاعدگی طبیعی بین ۲۱ تا ۳۵ روز دیگرسان است. حجم میانگین خونریزی در هر چرخهٔ ماهانهٔ قاعدگی ۳۵ میلی‌لیتر است. در فارسی به دوران خونریزی ماهانه دَشتان گفته می شود و اخیراً فرهنگستان از این واژه برای برساختن واژگان دُش‌دَشتانی(دیس منوره) و بی‌دَشتانی(آمنوره) بهره برده است.

چرخهٔ دشتان برای حفظ باروری در زنان و تحت کنترل سیستم اندوکرین ایجاد می شود. این چرخه به سه گام (فاز) بخشبندی می شود:

  1. گام فولیکولر
  2. گاماوولاسیون یا تخمکگذاری
  3. گام لوتِئال

اگرچه برخی منابع بخشبندی دیگری دارند:

  1. گام قاعدگی یا خونریزی
  2. گام تکثیری یا پرولیفراتیو
  3. گام ترشحی

هر سیکل قاعدگی از نخستین روز آغاز خونریزی قاعدگی شروع می شود. روش های هورمونی جلوگیری از بارداری با تغییر در اندازهٔ هورمون های بدن از بارداری پیشگیری می کنند.

فاز خونریزی یا قاعدگی[ویرایش]

به این فاز قاعدگی، پریود، منس نیز می گویند. بروز خونریزی قاعدگی نشانه حامله نبودن یک زن است. اگرچه این علامت خیلی قابل اعتماد نیست، از آنجایی که بعضی از علل، منجر به خونریزی در دوران بارداری می شوند.

عادت ماهانه زنان تقریباً هر ۲۸ روز یکبار رخ می‌دهد. البته خصوصیات قاعدگی از جمله طول دوره ماهانه، مقدار خونریزی و شدت آن از زنی تا زن دیگر متفاوت است و در افراد مختلف خونریزی ماهانه خفیف یا شدید، دردناک یا بدون درد، طولانی یا کوتاه‌تر است. به طور میانگین در بیشتر زنان خونریزی ماهانه ۵ تا ۷ روز طول می‌کشد و در کل ۶۰ تا ۲۵۰ میلی‌لیتر (معادل ۴ قاشق غذاخوری تا حدود یک فنجان) خون در این مدت از دست می‌رود.

در این دوران آمیزش جنسی توصیه نمی‌شود.[نیازمند منبع] بعد از دوران بارداری سیکل تخمک گذاری یا قاعدگی برای مدتی به هم می‌ریزد.

فاز فولیکولر[ویرایش]

فاز دوم، فاز فولیکولر یا فاز تکثیری نامیده می شود. ازآنجایی که یک هورمون باعث افزایش ضخامت و رشد دیواره رحم می شودبه این فاز، فاز تکثیری می گویند.

با افزایش هورمون اف اس اچ (به انگلیسی: FSH) طی روزهای اول سیکل، تعداد کمی از فولیکول‌های تخمدانی تحریک می شوند.این فولیکول ها در همان بدو تولد به صورت خاموش، وجود دارند. در هر سیکل قاعدگی، این فولیکولها برای غالب شدن، با هم رقابت می کنند، تحت تاثیر چندین هورمون، رشد همه این فولیکول‌ها بجز یکی از آنها متوقف می شود در حالی که فولیکول غالب شروع به رشد و بالغ شدن می کند این فولیکول، فولیکول گراف نام دارد.

زمانی که فولیکول‌ها بالغ می شوند مقدار زیادی استرادیول،نوعی استروژن، ترشح می کنند. استروژن ها شروع به تشکیل یک لایه جدید در اندومتر رحم می کنند. استروژن نیز باعث تحریک کریپت‌ها در سرویکس رحم می‌شوند تا موکوس بارور سرویکس را تولید کنند.

فاز ترشحی[ویرایش]

فاز سوم فاز ترشحی نامیده می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]