آزمایش جانوران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آزمایش جانوران
Wistar rat.jpg
شرحسالیانه بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون از جانوران مهره‌دار در آزمایش‌ها استفاده می‌شوند.
موضوعاتآزمایش جانوران، علم، پزشکی، رفاه حیوانات، حقوق حیوانات، اخلاق

آزمایش جانوران برای آموزش در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی، پژوهش دربارهٔ تأثیر و عوارض جانبی داروها، تشخیص بیماری‌ها، ارزیابی روش‌های درمانی، تعیین میزان سمّی‌بودن مواد شیمیایی در صنایع گوناگون مانند بیوشیمی، داروسازی، تغذیه، تولید محصولات آرایشی - بهداشتی، تهیه و آزمایش واکسنها کاربرد دارد. در سال‌های واپسین، تحقیقات پایه‌ای در دانشگاه‌ها و پژوهش‌های پزشکی رتبهٔ نخست و دوم بهره‌گیری از آزمایش‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. در سال ۲۰۰۴، ۳۳ درصد آزمایش‌ها برای اهداف آموزشی در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی دیگر، ۲۲ درصد برای پژوهش‌های پزشکی (پزشکی انسانی و دامپزشکی) و ۷ درصد برای تعیین عوارض مواد شیمیایی انجام شدند.[۱]

انتقال دانش و فناوری حاصل از کار با جانداران آزمایشگاهی باید با موازین اخلاق در علم منطبق باشد و حداقل آزار و اذیت به حیوانات برسد. در میان جانورانی که در این عرصه بیشترین توجه بشر در سال های اخیر را به خود جلب نموده است مربوط به یک ماهی کوچک بنام ماهی دانیوی گورخری یا ماهی زبرا (نام علمی: Danio rerio) می شود. ماهی گورخری یک ارگانیسم مدل سرآمد است که با خصوصیات متنوعی که دارد، گسترش مرزهای علم را در رشته‌های متعدد سبب شده است. خصوصیات این ماهی کوچک آب شیرین به کمک زیست‌شناسان به نحوی نمود یافت که مقایسه‌ی ژنتیکی آن با پستانداران (همچون موش) حتی برای بسیاری از محققان باورنکردنی بود؛ به‌عنوان مثال، ظهور روش‌های جدید و کارآمد برای نسخه‌برداری و ویرایش ژنوم، کمک کرد تا در زمینه‌ی استفاده از آن در زمینه‌های مختلف علمی، ازجمله سم‌شناسی، کشف مواد دارویی، زیست‌شناسی پیوند، مدل‌سازی بیماری و حتی آبزی‌پروری رشدی فزاینده روی دهد. تداوم تکامل و تطبیق سیستم مدل ماهی گورخری، نیازمند بهبود روش‌ها و رویکردهایی برای پرورش و مدیریت این ماهی‌ها در مخازن کنترل‌شده است؛ به‌طوری‌که در نهایت، تحقیقات صورت‌گرفته بر روی این ماهی بیشتر تکرار شدنی، مقرون به صرفه و در چارچوب اخلاق پژوهشی باشد[۲].

جستارهای وابسته[ویرایش]

پی‌نوشت و منبع[ویرایش]

  1. آزمایش روی حیوانات
  2. خیابانی, علیرضا (2019-03-10). "مروری بر اصول اخلاقی و فنی کار با ماهی گورخری به‌عنوان یک گونه مدل زیستی در مطالعات علوم پزشکی". اخلاق و تاریخ پزشکی. 12 (1): 58–72.