آزمایش جانوران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
آزمایش جانوران
Wistar rat.jpg
شرحسالیانه بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون از جانوران مهره‌دار در آزمایش‌ها استفاده می‌شوند.
موضوعاتآزمایش جانوران، علم، پزشکی، رفاه حیوانات، حقوق حیوانات، اخلاق

آزمایش جانوران برای آموزش در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی، پژوهش دربارهٔ تأثیر و عوارض جانبی داروها، تشخیص بیماری‌ها، ارزیابی روش‌های درمانی، تعیین میزان سمّی‌بودن مواد شیمیایی در صنایع گوناگون مانند بیوشیمی، داروسازی، تغذیه، تولید محصولات آرایشی - بهداشتی، تهیه و آزمایش واکسنها کاربرد دارد. در سال‌های واپسین، تحقیقات پایه‌ای در دانشگاه‌ها و پژوهش‌های پزشکی رتبهٔ نخست و دوم بهره‌گیری از آزمایش‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. در سال ۲۰۰۴، ۳۳ درصد آزمایش‌ها برای اهداف آموزشی در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی دیگر، ۲۲ درصد برای پژوهش‌های پزشکی (پزشکی انسانی و دامپزشکی) و ۷ درصد برای تعیین عوارض مواد شیمیایی انجام شدند.[۱] آزمایش بر روی حیوانات از طرف بسیاری از حامیان حقوق حیوانات مورد انتقاد جدی قرار گرفته است و در بین انام ازمایش بر روی حیوانات کاری بی رحمانه به شمار می اید.[۲]

انتقال دانش و فناوری حاصل از کار با جانداران آزمایشگاهی باید با موازین اخلاق در علم منطبق باشد و حداقل آزار و اذیت به حیوانات برسد. در میان جانورانی که در این عرصه بیشترین توجه بشر در سال های اخیر را به خود جلب نموده است مربوط به یک ماهی کوچک بنام ماهی دانیوی گورخری یا ماهی زبرا (نام علمی: Danio rerio) می شود. ماهی گورخری یک ارگانیسم مدل سرآمد است که با خصوصیات متنوعی که دارد، گسترش مرزهای علم را در رشته‌های متعدد سبب شده است. خصوصیات این ماهی کوچک آب شیرین به کمک زیست‌شناسان به نحوی نمود یافت که مقایسه‌ی ژنتیکی آن با پستانداران (همچون موش) حتی برای بسیاری از محققان باورنکردنی بود؛ به‌عنوان مثال، ظهور روش‌های جدید و کارآمد برای نسخه‌برداری و ویرایش ژنوم، کمک کرد تا در زمینه‌ی استفاده از آن در زمینه‌های مختلف علمی، ازجمله سم‌شناسی، کشف مواد دارویی، زیست‌شناسی پیوند، مدل‌سازی بیماری و حتی آبزی‌پروری رشدی فزاینده روی دهد. تداوم تکامل و تطبیق سیستم مدل ماهی گورخری، نیازمند بهبود روش‌ها و رویکردهایی برای پرورش و مدیریت این ماهی‌ها در مخازن کنترل‌شده است؛ به‌طوری‌که در نهایت، تحقیقات صورت‌گرفته بر روی این ماهی بیشتر تکرار شدنی، مقرون به صرفه و در چارچوب اخلاق پژوهشی باشد[۳].

روش های جایگزین[ویرایش]

اکثر دانشمندان و دولتها اظهار می کنند که آزمایش بر روی حیوانات باید تا حد ممکن رنج حیوانات را کاهش دهد و آزمایشات حیوانی فقط در صورت لزوم انجام شود. "سه"  اصل راهنمای استفاده از حیوانات در تحقیقات در بیشتر کشورها است. در حالی که جایگزینی حیوانات ، یعنی گزینه های جایگزین آزمایش بر روی حیوانات است و دامنه آنها بسیار گسترده تر است.  اگر چه چنین اصول به عنوان یک گام به جلو توسط برخی از گروه حامی حقوق حیوانات مورد استقبال قرار گرفته است، و آنها اظهار میکنند که ازمایش بر روی حیوانات باید منسوخ شود و همچنین می گویند به جای ازمایش بر روی حیوانات روش های دقیقتری وجود دارد. [۴]

دانشمندان و مهندسان موسسه هاروارد تراشه هایی از جمله "ریه روی تراشه" و "روده روی تراشه" را ایجاد کرده اند. محققان در سیلاسی های آلمان یک "تراشه روی پوست" تولید کردند.  این دستگاه های کوچک حاوی سلول های انسانی در یک سیستم 3 بعدی است که از اندام های انسان تقلید می کند.[۵] از این تراشه ها می توان به جای حیوانات در تحقیقات بیماری آزمایشگاهی ، آزمایش دارو و سمیت استفاده کرد.  محققان همچنین شروع به استفاده از چاپگرهای زیستی سه بعدی برای ایجاد بافت های انسانی برای آزمایش در شرایط آزمایشگاهی کرده اند . [۶]

نهادهای رسمی مانند سنتر اروپا برای اعتبار سنجی روش های آزمون جایگزین کمیسیون اروپا ، کمیته هماهنگی بین آژانس اعتبار سنجی روش های جایگزین در ایالات متحده ،  ZEBET در آلمان ،  و مرکز اعتبار سنجی ژاپن روشهای جایگزین  3R ها را نیز ترویج و انتشار می دهد. این بدن ها عمدتا با پاسخ به الزامات نظارتی مانند حمایت از ممنوعیت آزمایش مواد آرایشی بر روی حیوانات در اتحادیه اروپا با اعتبار سنجی روش های دیگر انجام می شود.مراکز دانشگاهی همچنین گزینه های دیگری را مورد بررسی قرار داده اند ، از جمله مرکز جایگزین آزمایش بر روی حیوانات در دانشگاه جان هاپکینز[۷]  و NC3R ها در انگلستان است.[۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پی‌نوشت و منبع[ویرایش]

  1. آزمایش روی حیوانات
  2. Inc, Gallup (2015-05-18). "In U.S., More Say Animals Should Have Same Rights as People". Gallup.com. Retrieved 2021-04-23.
  3. خیابانی, علیرضا (2019-03-10). "مروری بر اصول اخلاقی و فنی کار با ماهی گورخری به‌عنوان یک گونه مدل زیستی در مطالعات علوم پزشکی". اخلاق و تاریخ پزشکی. 12 (1): 58–72.
  4. Kolar, Roman (2002-12-01). "ECVAM: Desperately Needed or Superfluous? An Animal Welfare Perspective". Alternatives to Laboratory Animals. 30 (2_suppl): 169–174. doi:10.1177/026119290203002S26. ISSN 0261-1929.
  5. «In Vitro Methods and More Animal Testing Alternatives». PETA (به انگلیسی). ۲۰۱۰-۰۶-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۳.
  6. «Inside L'Oreal's Plan to 3-D Print Human Skin» (به انگلیسی). Wired. شاپا 1059-1028. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۳.
  7. Smith, Mike; Health, JH Bloomberg School of Public. "Center for Alternatives to Animal Testing". Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health. Retrieved 2021-04-23.
  8. "NC3Rs". www.nc3rs.org.uk. Retrieved 2021-04-23.