دستگاه ادراری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دستگاه ادراری
دستگاه ادراری.jpg
دستگاه ادراری بدن و اجزاء آن
جزئیات
لاتین systema urinarium
شناسه‌ها
واژگان آناتومی 08.0.00.000
FMA 7159
واژگان کالبدشناسی

دستگاه میزش (دستگاه ادراری) یکی از دستگاه‌های کالبد انسان و حیوانات است که برای دفع ادرار (میز) به کار می‌رود. این دستگاه از کلیه، میزنای، مثانه و پیشابراه تشکیل شده است. بخش انتهایی میزراه‌ها (مجاری ادرار) در جنس مذکر و مؤنث متفاوت می‌باشد.

این دستگاه شامل کلیه میزنای و مثانه می‌باشد ازجمله کارهای این دستگاه را می‌توان گفت دفع مواد زائد بدن تنظیم آب بدن و تنظیم نمک بدن است

کار دستگاه[ویرایش]

در هر ساعت کلیه‌های بدن انسان حدود ۷ لیتر مایع را از خون جدا می‌کنند این مایع را تصفیه کرده و مواد مفید و سودمند آن را به خون باز می‌گردانند و مواد مضر آن را از راه میزنای به مثانه می‌فرستد تا دفع شوند

ادرار[ویرایش]

ادرار مایعی است که ۹۵ درصد آن را آب تشکیل می‌دهد و ۵ درصد باقی‌مانده را مواد محلول و ماده‌ای به نام اوره که حاوی نیتروژن است تشکیل می‌دهد. ادرار توسط کلیه‌ها تولید می‌شود و حجم ادرار تولیدشده توسط هورمون‌ها تنظیم می‌شود اگر خون بیش از اندازه غلیظ شود غدهٔ هیپوفیز (تولیدکننده هورمون‌های کاهش ادرار(با نماد اختصاری ADH))این عمل باعث کم شدن حجم ادرار می‌شود و در دفع آب صرفه جویی می‌شود اگر خون رقیق باشد میزان تولید (ADH) کاهش و میزان تولید ادرار افزایش می‌یابد.[نیازمند منبع]

نام گذاری[ویرایش]

میختن (میزیدن) و گُمیختن در زبان فارسی دری به معنای ادرار کردن یا شاشیدن است و میز نیز به معنای ادرار یا همان شاش می‌باشد.[نیازمند منبع]

دستگاه ادراری فوقانی[ویرایش]

دستگاه فوقانی شامل کلیه و حالب می‌باشد

کلیه‌ها

هر دو کلیه وقتی بطور مناسب و کافی هیدراته می‌شوند ادرار تولید و این ادرار از دو کلیه به سیستم جمع‌کننده ادرار می‌ریزد و از طریق حالبها دفع می‌شود.

حالبها

حالبها به عنوان کانال‌های انبساط پذیر کم فشاری با حرکات دودی عمل می‌کنند و ادرار را از کلیه‌ها به مثانه انتقال می‌دهند.

وظیفه دستگاه ادراری تحتانی[ویرایش]

عمل دستگاه ادراری تحتانی می‌تواند به دو مرحله مجزا تقسیم شود.

  • عمل ذخیره‌سازی ادرار (پر شدن).
  • مرحله تخلیه ادرار.

عمل ذخیره‌سازی ادرار[ویرایش]

در جریان فاز ذخیره مثانه از طریق حالبها با ادرار پر می‌شود. وقتی حجم مثانه در اثر پر شدن ادرار افزایش می یابد افزایش محسوس در فشار داخل مثانه ایجاد نمی شود این انطباق توسط مثانه انجام می شود. فاکتورهایی که در میزان تطابق مثانه دخالت دارند. ویژگی الاستیک و گذرا در بافتهای دیواره مثانه. توانایی ذاتی عضله صاف مثانه در حفظ کشش ثابت در یک محدوده وسیع از فشار. رفلکسهای عصبی که کشش عضله دتروسر را در هنگام پرشدن مثانه کنترل می‌کنند.

مرحله تخلیه ادرار[ویرایش]

در جریان مرحله تخلیه باید فعالیت معکوس با فعالیتهایی که در جریان مرحله ذخیره دیده شد رخ هد. تخلیه ادرار چهار مرحله دارد.

  1. شل شدن مجرا قبل از انقباض عضله دتروسر صورت می‌گیرد.
  2. شل شدن عضلات همزمان با عظلات کف لگن روی می‌دهد.
  3. قیفی شکل شدن گردن مثانه برای تسهیل جریان ادرار به پیشابرا پروگزیمال صورت می‌گیرد.
  4. انقباض عضله دتروسر برای بیرون راندن پرقدرت ادرار اتفاق می‌افتد

جستارهای وابسته[ویرایش]