کژحوزه‌بندی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

کژحوزه‌بندی[۱] روشی برای تغییر نتایج انتخابات از طریق بازآرایی حوزه‌های انتخابیه است. این اصطلاح به مجموعه اقداماتی اطلاق می‌شود که طی آن یک گروه، طبقه اجتماعی یا جناح سیاسی تلاش می‌کند با دست‌کاری در مرزبندی حوزه‌های رای‌گیری در یک شهر یا ایالت، بر نتیجه رای‌گیری در این نواحی به نوعی که نتیجه یا نام کاندیدای موردپسند آن حزب از صندوق بیرون آید، اثر بگذارد. [۲]

واژه‌شناسی[ویرایش]

این همان نقشه دست‌کاری شده در ناحیه اسکس ماساچوست به سال ۱۸۱۲ است که مطبوعات آن را به شکل سمندری که روی انتخابات کنگره چنبره زده ترسیم کردند و پس از آن اصطلاح جری-مندرینگ را وارد ادبیات سیاسی آمریکا شد.

کژحوزه‌بندی معادل مصوب فرهنگستان زبان فارسی برای Gerrymandering یا سمندربازی جری در انگلیسی است. این اصطلاح پس از آن رایج شد که البریج جری، فرماندار جمهوری‌خواه ایالت ماساچوست آمریکا در ابتدای قرن نوزدهم میلادی سعی کرد از طریق بازآرایی نقشهٔ ایالت، بخت فدرالیست‌ها برای پیروزی در انتخابات کنگره را کاهش دهد. یک روزنامهٔ منتقد، نقشهٔ جدید شهرستان‌ها را به شکل یک «سمندر» تشبیه کرد. اصطلاح جری‌مندرینگ ترکیبی از نام فرماندار وقت و بخشی از کلمهٔ سمندر (به انگلیسی: Salamander) است.[۳]

کژحوزه‌بندی در ایران[ویرایش]

یک پژوهشگر ادعا کرده است که کژحوزه‌بندی در استان گلستان موجب شده است تا ترکمن‌ها، کمتر از نسبت جمعیت خود در مجلس شورای اسلامی نماینده داشته باشند.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «کژحوزه‌بندی» [علوم سیاسی و روابط بین‌الملل] هم‌ارزِ «جری‌مندرینگ» (به انگلیسی: Gerrymandering)؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر غلامعلی حداد عادل، «لاتین»، در دفتر دوازدهم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شابک ‎۸-۶۶-۶۱۴۳-۶۰۰-۹۷۸ (ذیل سرواژهٔ Gerrymandering) 
  2. «آمریکا: دادگاه حکم به ترسیم دوباره نقشه انتخاباتی کارولینای‌شمالی داد»(en-GB)‎. به کوشش BBC Persian. 2018. بازبینی‌شده در 2018-01-10. 
  3. «جری‌مندرینگ و دموکراسی آمریکا». مشرق. 
  4. احمدی پور،زهرا؛ حافظ نیا،محمد رضا؛ خوجم‌لی،عبدالوهاب. «تحلیل حوزه های انتخاباتی استان گلستان بعد از انقلاب اسلامی». ژئوپلیتیک، ش. ۲۱ (بهار ۱۳۹۰).