بهشهر

بهشهر
کشور	ایران
استان	مازندران
شهرستان	بهشهر
بخش	مرکزی
نام(های) قدیمی	تمیشان، پنج هزاره، خرگوران، اشرف
مردم
جمعیت	155,247
زبان‌ گفتاری	مازندرانی و فارسی
مذهب	شیعه
اطلاعات شهری
شهردار	قاسم جعفری
ره‌آورد	انار، مرکبات
پیش‌شماره تلفنی	0152
وبگاه	http://behshahr.ir/
بهشهر روی نقشه ایران °۵۳٫۵۵شرقی °۳۶٫۷۰شمالی / ۵۳٫۵۵;۳۶٫۷۰

بـِهشَهر، از شهرهای خاوری استان مازندران، واقع در ایران و مرکز شهرستان بهشهر است.

تاریخ

تصویری از بهشهر اثر ژول لورن در ۱۸۴۸.

نام بهشهر پیش از دوره صفوی، تمیشه، نامیه، پنجهزاره، آسیابسر بوده‌است. چون مادر شاه عباس، بهشهری بوده، وی با مسافرت به بهشهر، این شهر را پایتخت تابستانی خود ساخته و نام آن را به اشرف‌البلاد، یعنی بهترین و شریف‌ترین شهرها، تغییر داده‌است. او، کاخ‌ها و عمارت‌هایی را در بهشهر بنا نهاد. رکن الاسفار، از درباریان دوره ناصری، در سفرنامه خود وجه تسمیه دیگری را برای اشرف ذکر می‌کند. او معتقد است زمانی که شاه عباس این شهر را به صورت مدرن و امروزی بنا نهاد، پاره‌ای از درباریان گفتند «هذا اشرف من فرح آباد» و همین کلمه به مذاق شاه خوش آمد.

بطور کلی ناحیه جنوبی دریای مازندران از گذشته بسیار دور از اهمیت سیاسی، تاریخی و نظامی فوق العاده‌ای برخوردار بوده‌است. بررسی وکاوشهائی که در سواحل دریای خزر در مکانهائی مانند سابقه غارهای هوتو و کمربند(در نزدیکی بهشهر) انجام گرفته‌است، قدمت این ناحیه را به دوره غارنشینی و تقریبا" 10000 سال قبل از میلاد مسیح به ثبت رسانده‌است. تحقیقات دیگر موید آن است که در ادوار باستانی این منطقه یکی از حوزه‌های مهم تمدن قبل و بعداز تاریخ ایران بوده‌است.

تحقیقات بعمل آمده از متون تاریخی نشان می‌دهد که در اواسط قرن سوم هجری قمری دین اسلام در شکل علویان در این ناحیه نفوذ یافته‌است. شهرستان بهشهر در ابتداء بعنوان یکی از روستاهای حائز اهمیت با نامهای نامیه، کبود جامه، تمیشه، قره طغان پنج هزاره، واشرف معروف بوده‌است. در دوره صفویان، شکوفائی و رونق این ناحیه بیشتر گردید. علاقه شاهان صفوی به این منطقه باعث شد این شهر بعنوان پایتخت دوم صفویان انتخاب گردد.

بعد از احداث شهر، شاه عباس چندین هزار گرجی را به شهر اشرف کوچاند. شاه عباس هرگاه به مازندران می‌آمد اشرف را به دیگر نقاط آن ترجیح می‌داد. احتمالا اولین گروه نمایندگان سیاسی انگلستان در اشرف البلاد به حضور شاه عباس رسیدند. اشرف البلاد در اثر جنگهای داخلی حملات ترکمن‌ها، افغان‌ها و حملات سپاهیان زند صدمات فراوان دید و به طور مکرر تخریب شد. نادر شاه هنگامی که اعزام جنگ بالزگی‌ها بود مدتی را در این شهر سپری کرد. محمد حسن خان قاجار علاقه زیادی نسبت به آن داشت و غالبا در این شهر اقامت می‌کرد، سکنه این شهر از اقوام مختلف تشکیل شده بود، از جمله مهاجران گرجی که شاه عباس آن‌ها را از قفقاز کوچانده بود، همچنین گروهی از خانواده‌های طالشی لنگران که از سواحل دریای خزر آمده بودند و جمعی هم از ثات‌ها که یکی از قبایل ایرانی بود. بهشهر امروزی، شهری زیبا و جذاب است که آثار طبیعی و تاریخی فراوان دارد. کاخ صفی آباد کاخ صفی آباد در بالای کوهی مشرف به بهشهر قرار دارد. این کاخ از جمله ابنیه‎ تاریخی و باشکوه دوره‎ صفویه‌است که در دوران قاجار به علت بی توجهی به کلی ویران گردید، ولی در عهد پهلوی به دستور رضاشاه، باهمان اسلوب و ویژگی معماری عصر صفوی دوباره سازی شد. در این دوره همچنین محراب قدیمی آن که به مرور زمان خراب و مسدود شده بود، مجدداً بازسازی شد عمارت و باغ صفوی [ادامه مطلب؟].

تقسیمات کشوری

• بخش مرکزی شهرستان بهشهر
  • دهستان کوهستان
    • تروجن (شهیدآباد)، کوهستان، آسیاب سر و گرجی محله
  • دهستان میان کاله
• بخش یانه‌سر
  • دهستان شهدا
  • دهستان عشرستاق

شهرها: خلیل شهر، رستمکلا و بهشهر

اقتصاد

انار شیرین، ترش، نارنگی، پرتقال، برنج، دانه‌های روغنی آفتابگردان، کلزای بهشهر معروف بوده بهشهر از مراکز تولید تخمه، روغن نباتی و صابون در ایران است و کارخانه چیتسازی آن قدمت زیادی دارد. منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی بندر امیرآباد نیز از مناطق اقتصادی روبه‌رشد در نزدیکی بهشهر است.همچنین وجود کارخانه بهپاک بهشهر که یکی از بزرگترین تولید کننده روغن نباتی و سویا در خاورمیانه است به این شهر زیبا وجهه خاصی داده است.قابل توجه است که این کارخانه محصولاتی مانند روغن نباتی لادن-بهار و سویای سبحان را تولید میکند.قابل ذکر است که بندر امیر آباد بهشهر در آینده ای نه چندان دور از بزرگترین بنادر شمال کشور خواهد شد و هم اکنون نیز تنها بندر شمال کشور است که خط راه آهن به آن متصل است

صنعت و معدن

معادن : 1 - بالا زرندين شرقي(سنگ آهک) 2 - چمازي رستم كلا(سنگ آهک) 3 - رستم كلاي شرقي(سنگ آهک) 4 - كلت شرقي(سنگ آهک) 5 - كوهستان ۳(آپاتيت)

شهرک‌های صنعتی شهرستان : 1- شهرک صنعتی بهشهر 2- ناحیه صنعتی سفیدچاه

فرهنگ

مشاهیر و فرهیخته‌گان: بهشهر به موازاتِ سابقهٔ عظیمِ تمدّنی و تاریخی‌اش هم‌واره موطنِ بزرگان، مشاهیر، اهلِ علم و فرهنگ، مجتهدین و عالِمانِ دینی بوده است. از علما و مشاهیر و فرهیخته‌گانِ این شهر می‌توان به اشخاصِ ذیل اشاره کرد:

• آیت‌الله سیّدمحسن نبویِ‌اشرفی (از شاگردانِ مبرّزِ آخوندِ خراسانی، هم‌درس و هم‌مباحثهٔ آیت‌الله بروجردی)
  
• ملّامحمّد اشرفی (معروف به مقدّسِ اشرفی، از شاگردانِ برجستهٔ مرحوم آخوندِ خراسانی، هم‌مباحثهٔ مرحوم آیت‌الله بروجردی و صاحبِ کتاب‌های: اسرارالشّهاده، شعائرالإسلام فی مسائل‌الحلال‌والحرام، المزار، مصباح‌الهدی فی شرحِ عروه‌الوثقی، دورالقواعد فی غررالفراید، حیاتِ جاوید، تفسیرِ سورهٔ قدر و...)
  
• آیت‌الله محمّد کوهستانی (استادِ حوزهٔ علمیّه و عارف)
  
• سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد (از مبارزینِ انقلاب و صاحبِ کتاب‌های: مناظرهٔ دکتر و پیر، درسی که حسین به انسان‌ها آموخت، مسائلِ عصرِ ما، ره‌برانِ راستین، هستی‌بخش و...)
  
• شیخ‌ابوالحسن ایازی
  
• سید حبیب الله برهانی از علمای فعال منطقه در حوزه‌های مذهبی، سیاسی، اجتماعی و خیریه
• آیت الله شیخ محمد شاهرودی (مهدوی اشرف) امام جماعت مسجد جامع بهشهر
• سردارِشهید حبیب‌الله افتخاریان (معروف به ابوعمّار، فرماندهِ سپاهِ مریوان)
  
• سردارِشهید حسین‌علی مهرزادی (رئیسِ ستادِ لشگرِ ۲۵ کربلا)
  
• سردار جانباز علی اکبر ییلاقی اشرفی (اولین فرمانده لشگر ۲۵ کربلا)
  
• دکترعبّاس‌علی امیدیِ‌اشرفی (متخصّصِ پاتولوژی و استاد دانش‌گاهِ علوم‌پزشکیِ مشهد)
  
• احمد توکلی (اقتصاددان و نمایندهٔ مجلسِ شورای اسلامی، وزیرِ کارِ سابق و سخن‌گوی کابینهٔ شهیدرجائی)
  
• پروفسور علی یخکشی (پدرِ دانشِ محیطِ زیستِ ایران)
  
• پرفسور حسن بادکوبه‌ای (دکترای مهندسیِ محیطِ زیست، استادِ نشنال‌یونیورسیتیِ امریکا)
• خسرو معصومی (کارگردان و نویسنده)
• محمّد عمرانی (بازیگرِ تلویزیون)
• علی عمرانی (بازیگر تئاتر و تلویزیون)
• علی مهدیان (شاعر بلند آوازه مازندرانی)
• منصور خورشیدی (دبیرِ ادبیّات، شاعر و منتقدِ شعر حجم)
• بهرام روشن (شاعر بومی و پارسی سرا)

آثار باستانی

کاخ صفی آباد پیش از بازسازی درسال ۱۳۰۵

کاخ صفی آباد بعد از بازسازی و پیش از تبدیل به منطقه نظامی

• کاخ صفی آباد که در حال حاضر کاربرد نظامی داشته و بازدید از آن میسر نیست ولی از تمام شهر می‌توان آن را دید.

کاخ صفی آباد در جنوب غرب شهر بهشهر و در بالای ارتفاعات منتهی به دشت قرار دارد. این کاخ در زمان شاه صفی نوه شاه عباس توسعه پیدا کرده و عمارت با شکوه صفی آباد مرهون توجه خاص شاه عباس بود. این کاخ در میان باغی زیبا به صورت بنایی مربع شکل که دارای ابعاد ۲۵ * ۲۵ متر بوده و در دو طبقه ساخته شد. ورودی کاخ در سمت شمالی قرار داشته که با عبور از پنج پله امکان دسترسی به داخل طبقه اول کاخ وجود دارد. طبقه اول دارای اتاقهای متعدد بوده که از طریق راهرو و هشتی امکان دسترسی به داخل آن وجود دارد. طبقه دوم نیز دارای راهرو و اتاق‌های زیبا است.

بنا بر روایت مورخان دیوارهای درونی کاخ دارای نقاشیهای گوناگون بوده که متاسفانه امروزه، اثری از آن بر جای نمانده‌است. از مصالح به کار رفته در این کاخ، سنگ، آجر و گچ است که در قرن اخیر بر اثر ویرانیهای پیاپی ساخته شد.

این کاخ در زمان حمله افغان‌ها آسیب دیده و در زمان نادر شاه تعمیر و بازسازی شد. این بنا در زمان قاجاریه نیز مورد مرمت قرار گرفت و در قرن اخیر کاملا احیاء شده‌است. قابل ذکر است که این کاخ بسیار زیبا در دوران شاهنشاهی تحت تصرف مستشاران آمریکایی بوده و در آنجا تجهیزات مدرن راداری و ماهواره‌ای برای زیر نظر داشتن کشور شوروی سابق وجود داشته به طوری که اندازه یکی از این ماهواره‌ها به قدری بزرگ است که از درختان نیز بزرگتر بده و از نمای داخل شهر به مثابه تخم مرغ سفید رنگ بزرگی است که از دل جنگل‌های اطراف سر برآورده است.

• کاخ چشمه عمارت
• بنای تاریخی چشمه عمارت بهشهر
• غارهای هوتو و کمربند و کمیشان
• دریاچه و سد عباس آباد و جزیره بار عام آن
• باغ‌های تاریخی بهشهر عباس آباد
• آثار تاریخی متفرقه به جا مانده در مجموعه عباس آباد (مانند حمام و...)
• تپه همایون(نمایان تپه)
• کاخ عباس آباد بهشهر
• سایت موزه و تپه تاریخی گوهرتپه
• تالاب و منطقه حفاظت شده زاغمرز
• شبه جزیره میانکاله (پناهگاه پرندگان مهاجر ازسیبری)
• آتشکده کوسان

عباس آباد

مجموعه تاریخی عباس آباد بهشهر به فاصله ۹ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان بهشهر، بر فراز ارتفاعات البرز بعد از روستای علی تپه (التپه) و در دل جنگل انبوه واقع گردیده است. راه دسترسی به مجموعه مذکور از طریق جاده آسفالته‌ای است که از جاده اصلی بهشهر-گرگان منشعب شده و بعد از عبور از روستای التپه به محوطه مذکور منتهی می‌گردد. شیب عمومی محوطه از سمت جنوب به سمت شمال است. این وضعیت و همچنین وجود آب و چشم‌اندازهای زیبا عامل مهم شکل‌گیری معماری دوره صفویه در محوطه مذکور بوده است.

باغ عباس آباد مجموعه‌ای است شامل سد عباس آباد، مخزن و دریاچه سد، گل باغ، کاخ، حمام، آسیاب آبی و دو برج آجری که در سال ۱۰۲۱ (ه. ق) به دستور شاه عباس اول به صورت پلکانی و مطبق در ۳ سطح احداث گردیده است.

جاده‌های سنگ فرش ورودی به باغ عباس آباد

باغ تاریخی عباس‌آباد:متن بزرگ باغ تاریخی عباس‌آباد بهشهر، بر بالای تپه‌ای طبیعی احداث گردیده است، بدین ترتیب که مهندسین دوره صفوی با بریدن تپه و ایجاد پله و صفه، باغی مطبق و پلکانی را ایجاد نموده‌اند و در بالاترین قسمت تپه اقدام به عمارت‌سازی نموده‌اند. این باغ بر اساس شواهد بدست آمده یکی از بی‌نظیرترین باغهای ایرانی است. علاوه بر عمارت سازی مذکور، در قسمت تراس مرکزی، حوض بزرگ در مرکز و حوضهای کوچکتر در اطراف احداث نمودند. به پیروی سطح شیبدار و همچنین لوله‌های سفالی، آب از فرادست حوض مرکزی به صورت فواره ظاهر می‌گشته و مابقی از طریق لوله‌های سفالی، حوضهای جانبی را پر می‌کرده است. معماری در باغ و باغسازی کاملاً به صورت قرینه انجام پذیرفته که موجب زیبایی آن را فراهم می آورده است. مهندسین و معماران دوره صفوی با احداث باغ به روش پلکانی و مطبق و همچنین با بکارگیری از سطوح شیبدار و لوله‌های سفالی، علاوه بر زیبایی، موسیقی آب را در باغ ایجاد نموده‌اند که سبب آرامش افراد مستقر در باغ می‌گردیده است.

سد و دریاچه عباس آبادمتن بزرگ

سد: بنای سد از دوره صفویه در میان دره‌ای عمیق احداث گردیده است، ارتفاع بنای مذکور به صورت تقریبی ۲۰ متر می‌باشد که در پی، عرض آن به ۲۰ متر و در قسمت تاج عرض آن به ۱۰ متر و طول آن به ۷۰ متر می‌رسد. مصالح عمده سازه مذکور، سنگ، آجر و ملاط ساروج است. سد دارای سه دریچه خروجی بوده و در پشت آن پشت بندی قرار دارد که دارای دو گونه کاربری می‌باشد: ۱- بعنوان پشت بند سد محسوب می‌گردد. ۲- بعنوان مرکز تخلیه و چاه تخلیه آب محسوب می‌گردد. مساحت کل مخزن سد قریب به ۱۰ هکتار بوده و در حدود ۶۰۰ هزار متر مکعب آب را در خود ذخیره می‌نماید، منبع تامین کننده آب مخزن سد، آب چشمه سرچشمه است. بر اساس بررسی بعمل آمده بعضی از قسمتهای مخزن سد در گذشته شفته ریزی (ملاط آهک) بوده که عمل مذکور از رشد گیاه لویی که در تمام آببندانهای مازندران می‌روید جلوگیری می‌نموده است.

بنای چهار طاقی مرکز مخزن سد: بنای مذکور از هشت جرز به ابعاد تقریبی ۴×۳ متر در پیرامون و یک جرز مشبک در مرکز شکل گرفته است. بنای چهار طاقی مرکز مخزن سد عباس‌آباد دارای دو کاربرد می‌باشد، نخستین کاربرد بنای مذکور، کاربردی فنی است. بدین ترتیب که جرز مرکزی چهارطاقی به صورت مشبک احداث گردیده است. مهندسین سازنده سد به گونه‌ای آن را طراحی کرده‌اند که هرگاه احساس می‌گردید که مخزن سد، حداکثر آبگیری را انجام داده است و انرژی پتانسیل آب در حال فشار بر روی دیوار سد است، آب از دریچه خروجی سد تخلیه نگردد، زیرا در آن حالت تخلیه آب از دریچه، موجب تخریب بیشتر سد می‌گردیده است. ساخت تونل زیر زمینی در زمان صفویه و مرتبط کردن آن به جرز مرکزی چهارطاقی و همچنین خارج کردن تونل به فاصله ۱۵۰ متری پایین دست دیواره سد، که در زمان ازدیاد فشار آب، امکان باز کردن دهانه کانال سرپوشیده وجود داشته است، موجب می‌گردید که فشار آب از دیواره سد کاسته شده و به سمت مرکز، هدایت گردد. در نتیجه این عمل آب از طریق جرز مرکزی مکش و آنگاه از طریق کانال سرپوشیده به پایین دست سد تخلیه می‌گردید. کاربرد دیگر بنای چهار طاقی، تفریحی بوده است. در همین راستا از منتهی‌الیه باغ، پله آجری برای دسترسی به آن وجود داشته و همچنین بقایای پایه‌های پل چوبی در داخل مخزن سد مشخص می‌باشد. بر بالای چهارطاقی آثار فواره و حوض موجود است. که نظر هر بیننده را به خود جلب می‌نماید. آبرسانی به این بنا از طریق لوله‌های سفالی که آب چشمه فرادست را به آنجا هدایت می‌نمود انجام می‌گردیده است. محوطه گلباغ (ایستگاه توزیع آب):متن بزرگ محوطه گلباغ یا ایستگاه توزیع آب به فاصله ۶۰۰ متری از باغ واقع گردیده است. محوطه مذکور در ادامه یک شیب قرار داشته به نحوی که، شیب را بریده و آن را به صورت یک سطح تقریبا صاف در آورده‌اند. اختلاف ارتفاع محوطه فوق نسبت به باغ در حدود ۱۰ متر می‌باشد. بنابر احتمال، آب چشمه (سرچشمه یا قوری چشمه (به محوطه فوق هدایت می‌گردیده، سپس با گردش در حوضهای متعدد به یک آرامش و تصفیه می‌رسیده است و بعد از آن به پیروی از سطح شیبدار و همچنین لوله‌های سفالی به سمت باغ اصلی حرکت می‌کرده است. وسعت منطقه گلباغ در حدود ۳۵۰۰ متر مربع است و بر اساس بقایای معماری برج محوطه گلباغ در دوره صفویه، به لحاظ اهمیت در امر آبرسانی، توسط نگهبانانی محافظت می‌گردیده است. محل احتمالی کاخ: محل احتمالی کاخ پادشاهان صفوی

به فاصله تقریبی ۵/۱ کیلومتری شمال باغ بر بالای کوه مشرف بر دشت بهشهر و خلیج میانکاله، بقایای آثار معماری از دوره صفوی شناسایی گردیده است. ابعاد اولیه پلان شناسایی شده ۵۰×۴۰ متر است و مصالح عمده آن را سنگ و آجر تشکیل می‌دهد. راه دسترسی به آن از طریق یک جاده سنگفرشی که از باغ به آنجا می‌رسد امکان‌پذیر می‌گردد. با توجه به موقعیت ساختاری بنای شناسایی شده بر بالای کوه و همچنین بدست آمدن سفالهای پوشش بام لعابدار با لعابهای آبی، آبی فیروزه‌ای، سبز و قهوه‌ای و همچنین عدم دست یابی به بقایای معماری کاخ در حفریات باستان شناختی در محوطه اصلی باغ تاریخی عباس آباد، می‌توان اظهار داشت محل کشف شده محل احتمالی کاخ پادشاهان صفوی در عباس آباد باشد.

بنای حمام تاریخی عباس‌آباد: در ضلع غربی باغ و متصل به آن و در سطحی پایین‌تر از باغ، بنای حمام تاریخی با زیر بنایی به وسعت ۱۶۰ متر مربع قرار دارد. بر اساس ظواهر امر و بررسی‌های به عمل آمده، پوشش سقف بنای حمام گنبدی شکل بوده است و مصالح عمده سازه آن آجر بوده و همچنین از تزیینات کاشی و ملاط ساروج در آن استفاده شده است. بنای حمام از بخشهای زیر تشکیل شده است:
۱- بخش سر بینه (رختکن): بخش فوق علاوه بر کاشی کاری دارای حوضی به ابعاد ۵/۱×۱ متر و به عمق ۷۰ سانتیمتر است. عملکرد حوض مذکور در واقع برای شستن پا و عادت کردن بدن فرد استحمام کننده به هوای بیرون از حمام بوده است تا از بیماریهای ناگهانی جلوگیری شود. ۲- فضای میاندر: فضای مذکور در حد فاصل بین فضای سربینه و گرمخانه (محل استحمام) احداث گردیده است. بر اساس شواهد و همچنین حفریات باستان شناختی، کف و دیوار فضای میاندر به تزیین کاشی مزین بوده است. عملکرد فضای میاندر در واقع موجب آمادگی بدن فرد استحمام کننده به هوای گرم فضای گرمخانه بوده است و بعلت عادت کردن بدن به هوای گرمخانه از بیماریهای ناگهانی پیشگیری می‌شده است. ۳- گرمخانه: فضای مذکور در ضلع جنوب شرقی فضای میاندر احداث گردیده است. در واقع فضای گرمخانه محل شستشو و استحمام بوده است. بر اساس یافته‌های باستان شناختی، فضای گرمخانه بنای حمام تاریخی عباس‌آباد دارای حوضهای متعدد بوده است. حوضهای متعدد در بنای این حمام، بیان کننده رعایت بهداشت و عدم استفاده از خرانه به صورت عمومی است. علاوه بر مورد فوق و با توجه به خاک برداریهای انجام شده، مشخص گردیده است که فضای گرمخانه مزین به کاشی با لعابهایی به رنگهای مختلف بوده است. ۴- خزانه آب گرم: این قسمت از بنا در ضلع غربی حمام، حد فاصل فضای میاندر و گرمخانه احداث گردیده است. آب از قسمت شمالی بنا وارد فضای مذکور شده، سپس آتش موجب گرم شدن آب در خزانه می‌گردیده است. ۵- کانال (گربه رو) عبور جریان هوای گرم: کانال فوق از قسمت تون وگلخن حمام که در زیر خزانه آب گرم قرار دارد با جهت‌های مختلف در زیر کف فضای گرمخانه و میاندر امتداد یافته و به دود کشهایی که در بدنه و دیوار بنای حمام، موجود می‌باشند متصل می‌گردید. کانال مذکور وسیله انتقال دود و حرارت بوده است، بطوریکه عبور جریان هوای گرم علاوه بر گرم کردن آب خزانه، سبب گرم شدن کف فضای میاندر و فضای گرمخانه می‌شده است.

اهمیت بنای حمام عباس‌آباد: متن بزرگ آنچه که بنای مذکور را با اهمیت می‌نماید روش آبرسانی آن است. آب از قسمت شرقی بنای حمام از طریق لوله‌های سفالی (تنبوشه) که در داخل دیوارهای بنای حمام قرار دارد بعد از عبور از ضلع شمالی دیوارحمام، وارد ضلع غربی گردیده و خزانه آب گرم را پر می‌کرده، سپس آب در خزانه بعد از گرم شدن از طریق لوله‌های سفالی (تنبوشه)، دیگر حوضهای موجود فضای گرمخانه را پر می‌نموده است. روش آبرسانی آب سرد بنای حمام مذکور به مانند آب گرم انجام می‌پذیرفته است، بدین ترتیب، آب سرد از طریق لوله‌های سفالی بعد از عبور از ضلع شرقی حمام با پر نمودن حوضی در بالا دست (خارج از بنای حمام) از طریق لوله‌های سفالی (تنبوشه) حوضهای موجود در فضای سربینه و گرمخانه را پر می‌نموده است، به بیانی دیگر هر حوض در فضای گرمخانه و سربینه حمام تاریخی عباس‌آباد بهشهر دارای دو سیستم آبرسانی آب سرد و آب گرم بوده است.

محور آبرسانی: محور آبرسانی مذکور به طول ۶۰۰ متر که از اتصال لوله‌های سفالی بوجود آمده احداث گردیده است. لوله‌های سفالی مذکور در داخل دیوار آجری به ابعاد ۲۰/۱× ۲۰/۱ سانتی متر محافظت می‌گردیده و عامل انتقال آب محوطه گلباغ به سمت باغ بوده‌اند. لوله‌ها را به صورت نر و مادگی ساخته و به همدیگر متصل می‌کردند.

برج آجری - مجموعه عباس آباد

برج آجری: در محوطه تاریخی عباس‌آباد، دو برج آجری به قطر۷ متر و به ارتفاع ۱۴ متر از دوران صفویه به یادگار مانده است. مصالح عمده سازه مذکور، ملاط ساروج و آجر به ابعاد ۵×۲۶×۲۶ سانتی متر می‌باشد. با توجه به ساختار دو بنای برج که بر روی محور آبرسانی قرار دارند، می‌توان گفت که برجها عملکرد صرفاً نگهبانی نداشته و با توجه به اختلاف ارتفاع محوطه گلباغ نسبت به باغ، دو برج در واقع برای جلوگیری از ضربات قوچی شکل سیالات، توسط مهندسین دوره صفویه مد نظر قرار گرفته‌اند. از دیگر مواردی که کاربری حفاظتی برجها را نفی می‌کنند عبارتند از: ۱- پوشش جنگلی محوطه، دیدن مناطق دور دست ازفراز برج را ناممکن می‌نماید. ۲- در محوطه، برجهای مذکور تکرار نشده‌اند. در واقع می‌توان گفت که برجها، سوپاپ اطمینان و یا به بیان دیگر بعنوان شتر گلویی جهت فشارشکنی آب احداث گردیده‌اند. آسیاب آبی: متن بزرگ آسیاب مذکور به فاصله تقریبی ۵/۱ کیلومتری جنوب باغ در میان دو رود پر آب احداث گردیده است. مصالح عمده تشکیل دهنده سازه فوق سنگ، آجر و ملات ساروج است. آجرهای بکار رفته در آسیاب به ابعاد ۵×۲۶×۲۶ سانتی‌متر بوده و راه دسترسی به آسیاب از طریق یک جاده سنگ فرش امکان‌پذیر می‌گردد. نحوه کارکرد بنای فوق بدین طریق است که آب از طریق کانال سرپوشیده به سمت کانال روباز آجری به طول ۱۰۰ متر هدایت شده، سپس با یک شیب تقریباً مناسب به سمت چرخ آسیاب حرکت کرده و سبب به حرکت در آمدن پره‌های چرخ می‌گردیده است. مهندسین دوره صفوی با احداث آسیاب آبی در محل مورد نظر، از انرژی آب بیشترین بهره را برای به حرکت در آوردن چرخهای آسیاب برده‌اند.

باغ چهل ستون اشرف

نوشتار اصلی: باغ جهل ستون بهشهر (بهشهر)‎

باغ چهل ستون واقع در بهشهر

باغشاه، باغ مصفا و دلفریبی که امروزه محل شهرداری بهشهر است، همان باغ چهل ستون اشرف معروف به اشرف البلاد دوره صفوی است که به گفته سیاحان و جهانگردان پر از درختان سرو صد ساله و گل‌های آراسته بوده‌است. عمارت فوق در اثر بی توجهی از بین رفت. از لحاظ ساختاری باغ شازده ماهان بسیار به این باغ شباهت دارد.

از کاخ صفی آباد و تا باغ چهل ستون اشرف که به عمارت چهل ستون مشهور است، یک راه زیر زمینی احداث شده بود که در مواقع ضروری مورد استفاده عبور و مرور یا سایر جریان‌های دیگر می‌گردید. فاصلهٔ کاخ تا دریا در حدود ۱۶ کیلومتر است و در ایام سلطنت صفویه به ویژه شاه عباس کبیر این راه زیر زمینی جهت امور سوق الجیشی و جلوگیری از تهاجمات ازبکان و سایر ملل وحشی که در حول و حوش دریای خزر زندگی می‌کردند، استفاده می‌شد. در موازات کاخ صفی آباد چشمهٔ آبی موجود است که به چشمه «پلنگ خیل» شهرت دارد. این آب در ایام فرمانروایی صفویه با شکل روباز و قیمتی و نیز با تنپوشه‌های سفالی جریان داشت و در وسط ساختمان طبقه اول حرفی مرمر به شکل کثیر اطلاع احداث بود و در تمام طبقات ساختمان از دیواره و غیره به وسیلهٔ تنپوشه‌های سفالی آب جریان داشت تا تهویهٔ هوا برای ایام تابستان یا احتیاجات دیگر شود.

این کاخ تا سطح دریای خزر حدود ۶۵۰ متر ارتفاع دارد که چراغ‌های بندرترکمن و بندرگز ازآن نمایان است و تا ۳۰ کیلومتر چشم انداز دارد. این کاخ در حدود ۷۰ سال پیش طعمهٔ حریق شده و به کلی آثار و شکوه باستانی خود را از دست داد.

زبان

مردم بهشهر به زبان مازندرانی و فارسی گفتگو می‌کنند.

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی

• دانشگاه علم و فناوری مازندران
• دانشگاه پیام نور بهشهر
• دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهشهر
• دانشکده فنی امام خمینی
• دانشگاه غیر انتفاعی تمیشان
• دانشگاه علمی - کاربردی بهشهر
• دانشکده پرستاری و مامایی

دانشگاه علم و فناوری مازندران

پرونده:6637.jpg

پرونده:1707.jpg

دانشگاه علم و فناوری مازندران، در ابتدا شعبه‌ای از دانشگاه علم و صنعت ایران بود که در سال ۱۳۷۳ در شهرستان بهشهر تأسیس شد. در بدو تاسیس سه رشته مهندسی کامپیوتر گرایش نرم‌افزار، مهندسی صنایع گرایش تولید صنعتی و ریاضی کاربردی در این دانشگاه فعال بودند.
که رشته مهندسی برق-الکترونیک نیز از سال ۱۳۸۸ به این رشته‌ها اضافه گردید.

روند اداره این دانشگاه تا شهریور ۱۳۸۸ فقط به صورت شبانه بوده و بابت حضور دانشجویان در هر ترم از آنها شهریه دریافت می‌شده‌است. که از سال ۱۳۸۸ در دو رشته برق (الکترونیک) و ریاضی (کاربردی) در نوبت روزانه نیز ورودی جدید گرفته‌است.

واحد بهشهر دانشگاه علم و صنعت ایران با پذیرش ۹۰ دانشجو در سه رشته مهندسی کامپیوتر (نرم‌افزار)، مهندسی صنایع (تولید صنعتی) و ریاضی کاربردی تاسیس گردید. این واحد دانشگاهی در حال حاضر دارای ۸۳۰ دانشجو در رشته‌های فوق می‌باشد تا بحال ۱۱۰۰ نفر از واحد بهشهر دانش‌آموخته شده‌اند. از این دانشگاه ۳۲۵ در مهندسی صنایع، ۲۲۹ در مهندسی کامپیوتر و ۱۹۱ نفر در ریاضی کاربردی دانش‌آموخته شده‌اند. این دانشگاه با ۵۰ هکتار مساحت دارای ۳۳۹ دانشجوی دختر و ۴۴۱ دانشجوی پسر می‌باشد.

از شهریور ماه ۱۳۸۸ ساختمان آموزشی (دانشکده صنایع) با زیر نایی بالغ بر ۷۲۰۰ متر مربع در حال ساخت می‌باشد که از سال ۱۳۸۹ بهره برداری می‌گردد.

دانشگاه علم و صنعت بهشهر در 21 بهمن 1391 از دانشگاه علم و صنعت ایران مستقل شد و به دانشگاه علم و فناوری مازندران تغییر نام داد.

پیوند به بیرون

• سایت دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی بهشهر
• سایت دانشگاه علم و فناوری مازندران

منابع

• کتاب اشرف البلاد.

بهشهر در یک نگاه