بهشهر

بهشهر
بهشهر °۵۳٫۵۵شرقی °۳۶٫۷۰شمالی / ۵۳٫۵۵;۳۶٫۷۰ آبشار سنگ نو
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	مازندران
شهرستان	بهشهر
بخش	مرکزی
نام(های) قدیمی	تمیشان، پنج هزاره، خرگوران، اشرف
مردم
جمعیت	222,456
زبان‌ گفتاری	مازندرانی و فارسی
مذهب	شيعه
اطلاعات شهری
ره‌آورد	انار، مرکبات

بـِهشَهر، از شهرهای خاوری استان مازندران، واقع در ایران و مركز شهرستان بهشهر است.

تاریخ

نام بهشهر پیش از دوره صفوی، تمیشه، نامیه، پنجهزاره، آسابسر و خرگوران بوده است. چون مادر شاه عباس، بهشهری بوده، وی با مسافرت به بهشهر، این شهر را پایتخت تابستانی خود ساخته و نام آن را به اشرف‌البلاد، یعنی بهترین و شریف‌ترین شهرها، تغییر داده است. او، کاخ‌ها و عمارت‌هایی را در بهشهر بنا نهاد. رکن الاسفار، از درباریان دوره ناصری، در سفرنامه خود وجه تسمیه دیگری را برای اشرف ذکر می‌کند. او معتقد است زمانی که شاه عباس این شهر را به صورت مدرن و امروزی بنا نهاد، پاره‌ای از درباریان گفتند «هذا اشرف من فرح آباد» و همین کلمه به مذاق شاه خوش آمد.

بطور کلی ناحیه جنوبی دریای مازندران از گذشته بسیار دور از اهمیت سیاسی، تاریخی و نظامی فوق العاده ای برخوردار بوده است. بررسی وکاوشهائی که در سواحل دریای خزر در مکانهائی مانند سابقه غارهای هوتو و کمربند( در نزدیکی بهشهر ) انجام گرفته است، قدمت این ناحیه را به دوره غارنشینی به ثبت رسانده است. تحقیقات دیگر موید آن است که در ادوار باستانی این منطقه یکی از حوزه‌های مهم تمدن قبل و بعداز تاریخ ایران بوده است .

تحقیقات بعمل آمده از متون تاریخی نشان می دهد که در اواسط قرن سوم هجری قمری دین اسلام در شکل علویان در این ناحیه نفوذ یافته است.شهرستان بهشهر در ابتداء بعنوان یکی از روستاهای حائز اهمیت با نامهای نامیه، کبود جامه، تمیشه، قره طغان پنج هزاره، واشرف معروف بوده است . در دوره صفویان، شکوفائی و رونق این ناحیه بیشتر گردید. علاقه شاهان صفوی به این منطقه باعث شد این شهر بعنوان پایتخت دوم صفویان انتخاب گردد.

بعد از احداث شهر، شاه عباس چندین هزار گرجی را به شهر اشرف کوچاند. شاه عباس هرگاه به مازندران می آمد اشرف را به دیگر نقاط آن ترجیح می داد. احتمالا اولین گروه نمایندگان سیاسی انگلستان در اشرف البلاد به حضور شاه عباس رسیدند. اشرف البلاد در اثر جنگهای داخلی حملات ترکمن ها، افاغنه و حملات سپاهیان زند صدمات فراوان دید و به طور مکرر تخریب شد. نادر شاه هنگامی که اعزام جنگ بالزگی‌ها بود مدتی را در این شهر سپری کرد. محمد حسن خان قاجار علاقه زیادی نسبت به آن داشت و غالبا در این شهر اقامت می کرد، سکنه این شهر از اقوام مختلف تشکیل شده بود، از جمله مهاجران گرجی که شاه عباس آن‌ها را از قفقاز کوچانده بود، همچنین گروهی از خانواده‌های طالشی لنگران که از سواحل دریای خزر آمده بودند و جمعی هم از ثات‌ها که یکی از قبایل ایرانی بود. بهشهر امروزی، شهری زیبا و جذاب است که آثار طبیعی و تاریخی فراوان دارد. کاخ صفی آباد کاخ صفی آباد در بالای کوهی مشرف به بهشهر قرار دارد. این کاخ از جمله ابنیه‎ تاریخی و باشکوه دوره‎ صفویه است که در دوران قاجار به علت بی توجهی به کلی ویران گردید، ولی در عهد پهلوی به دستور رضاشاه، باهمان اسلوب و ویژگی معماری عصر صفوی دوباره سازی شد. در این دوره همچنین محراب قدیمی آن که به مرور زمان خراب و مسدود شده بود، مجدداً بازسازی شد عمارت و باغ صفوی [ادامه مطلب؟].

اقتصاد

انار شیرین، ترش، نارنگی، پرتقال، برنج، دانه‌های روغنی آفتابگردان، کلزای بهشهر معروف بوده بهشهر از مراکز تولید تخمه، روغن نباتی و صابون در ایران است و کارخانه چیت‌سازی آن قدمت زیادی دارد. منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی بندر امیرآباد نیز از مناطق اقتصادی روبه‌رشد در نزدیکی بهشهر است.

فرهنگ

آثار باستانی

کاخ صفی آباد پیش از بازسازی درسال 1305

کاخ صفی آباد بعد از بازسازی و پیش از تبدیل به منطقه نظامی

• کاخ صفی آباد که در حال حاضر کاربرد نظامی داشته و بازدید از آن میسر نیست ولی از تمام شهر می‌توان آن را دید.

كاخ صفي آباد در جنوب غرب شهر بهشهر و در بالاي ارتفاعات منتهي به دشت قرار دارد . اين كاخ در زمان شاه صفي نوه شاه عباس توسعه پيدا كرده و عمارت با شكوه صفي آباد مرهون توجه خاص شاه عباس بود . اين كاخ در ميان باغي زيبا به صورت بنايي مربع شكل كه داراي ابعاد 25 * 25 متر بوده و در دو طبقه ساخته شد . ورودي كاخ در سمت شمالي قرار داشته كه با عبور از پنج پله امكان دسترسي به داخل طبقه اول كاخ وجود دارد . طبقه اول داراي اتاقهاي متعدد بوده كه از طريق راهرو و هشتي امكان دسترسي به داخل آن وجود دارد . طبقه دوم نيز داراي راهرو و اتاق هاي زيبا است .

بنا بر روايت مورخان ديوار هاي دروني كاخ داراي نقاشيهاي گوناگون بوده كه متاسفانه امروزه، اثري از آن بر جاي نمانده است . از مصالح به كار رفته در اين كاخ، سنگ، آجر و گچ است كه در قرن اخير بر اثر ويرانيهاي پياپي ساخته شد .

اين كاخ در زمان حمله افغان ها آسيب ديده و در زمان نادر شاه تعمير و بازسازي شد .اين بنا در زمان قاجاريه نيز مورد مرمت قرار گرفت و در قرن اخير كاملا احياء شده است

Image

• کاخ چشمه عمارت
• بنای تاریخی چشمه عمارت بهشهر
• غارهای هوتو و کمربند و کمیشان
• دریاچه و سد عباس آباد و جزیره بار عام آن
• باغ‌های تاریخی بهشهر عباس آباد
• آثار تاریخی متفرقه به جا مانده در مجموعه عباس آباد (مانند حمام و...)
• تپه همایون(نمایان تپه)
• کاخ عباس آباد بهشهر
• سایت موزه و تپه تاریخی گوهرتپه
• تالاب و منطقه حفاظت شده زاغمرز
• شبه جزیره میانکاله(پناهگاه پرندگان مهاجر ازسیبری )
• آتشکده کوسان

عباس آباد

دریاچه عباس آباد، در ارتفاع 400 متری از سطح دریا در جنوب شرقی بهشهر میان جنگل قرار گرفته است و به دلیل ساخت و سازهایی که شاه عباس در اطراف آن انجام داد، به نام عباس آباد معروف گشته است. وسعت آن حدود 10 هکتار و عمق آن نزدیک به ده متر است. این دریاچه به دلیل دسترسی مناسب سواره، محوطه اتراق، آثار باستانی، شیرینی، آب و هوای مناسب، قابلیت‌های توریستی فراوان دارد.

باغشاه

نوشتار اصلی: باغشاه (بهشهر)

باغشاه واقع در بهشهر

باغشاه، باغ مصفا و دلفریبی که امروزه محل شهرداری بهشهر است !!!، همان باغشاه معروف به اشرف البلاد دوره‎ صفوی است که به گفته سیاحان و جهانگردان پر از درختان سرو صد ساله و گلهای آراسته بوده است. عمارت فوق در اثر بی توجهی از بین رفت. از لحاظ ساختاری باغ شازده ماهان بسیار به این باغ شباهت دارد. از کاخ صفی آباد و تا باغ شاه بهشهر که به عمارت چهل ستون مشهور است، یک راه زیر زمینی احداث شده بود که در مواقع ضروری مورد استفاده عبور و مرور یا سایر جریانهای دیگر میگردید. فاصلهٔ کاخ تا دریا در حدود ۱۶ کیلومتر است و در ایام سلطنت صفویه به ویژه شاه عباس کبیر این راه زیر زمینی جهت امور سوق الجیشی و جلوگیری از تهاجمات ازبکان و سایر ملل وحشی که در حول و حوش دریای خزر زندگی میکردند، استفاده میشد. در موازات کاخ صفی آباد چشمهٔ آبی موجود است که به چشمه «پلنگ خیل» شهرت دارد. این آب در ایام فرمانروایی صفویه با شکل روباز و قیمتی و نیز با تنپوشههای سفالی جریان داشت و در وسط ساختمان طبقه اول حرفی مرمر به شکل کثیر اطلاع احداث بود و در تمام طبقات ساختمان از دیواره و غیره به وسیلهٔ تنپوشههای سفالی آب جریان داشت تا تهویهٔ هوا برای ایام تابستان یا احتیاجات دیگر شود. اینکاخ تا سطح دریای خزر حدود ۶۵۰ متر ارتفاع دارد که چراغهای بندرتركمن و بندرگز ازآن نمایان است و تا ۳۰ کیلومتر چشم انداز دارد. این کاخ در حدود ۷۰ سال پیش طعمهٔ حریق شده و به کلی آثار و شکوه باستانی خود را از دست داد. منبع:سایت معاونت امور مجلس و استانها

زبان

مردم بهشهر به زبان مازندرانی و فارسی گفتگو می‌کنند.

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی

• دانشگاه علم وصنعت واحد بهشهر
• دانشگاه پیام نور بهشهر
• دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهشهر
• دانشکده فنی امام خمینی
• دانشگاه غیر انتفاعی تمیشان
• دانشگاه علمی - کاربردی بهشهر

دانشگاه علم وصنعت واحد بهشهر

دانشگاه علم و صنعت واحد بهشهر، شعبه‌ای از دانشگاه علم و صنعت ایران می‌باشد که در سال ۱۳۷۳ در شهرستان بهشهر تأسیس شده‌است.در بدو تاسیس سه رشته مهندسی کامپیوتر گرایش نرم‌افزار، مهندسی صنایع گرایش تولید صنعتی و ریاضی کاربردی در این دانشگاه فعال بودند.
که رشته مهندسی برق-الکترونیک نیز از سال 1388 به این رشته‌ها اضافه گردید.

روند اداره این دانشگاه تا شهریور 1388 فقط به صورت شبانه بوده و بابت حضور دانشجویان در هر ترم از آنها شهریه دریافت می شده است.که از سال ۱۳۸۸ در دو رشته برق (الکترونیک) و ریاضی(کاربردی) در نوبت روزانه نیز ورودی جدید گرفته‌است.

واحد بهشهر دانشگاه علم و صنعت ایران با پذیرش ۹۰ دانشجو در سه رشته مهندسی کامپیوتر (نرم‌افزار)، مهندسی صنایع (تولید صنعتی) و ریاضی کاربردی تاسیس گردید. این واحد دانشگاهی در حال حاضر دارای ۸۳۰ دانشجو در رشته‌های فوق می‌باشد تا بحال ۱۱۰۰ نفر از واحد بهشهر دانش‌آموخته شده‌اند. از این دانشگاه ۳۲۵ در مهندسی صنایع، ۲۲۹ در مهندسی کامپیوتر و ۱۹۱ نفر در ریاضی کاربردی دانش‌آموخته شده‌اند. این دانشگاه با ۵۰ هکتار مساحت دارای ۳۳۹ دانشجوی دختر و ۴۴۱ دانشجوی پسر می‌باشد.

از شهریور ماه 1388 ساختمان آموزشی (دانشکده صنایع) با زیر نایی بالغ بر 7200 متر مربع در حال ساخت می‌باشد که از سال 1389 بهره برداری می گردد.

پیوند به بیرون

• سایت دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی بهشهر
• سایت دانشگاه علم و صنعت ایران- پردیس بهشهر

منبع

• کتاب اشرف البلاد.