شهرستان بهشهر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

شهرستان بهشهر از شهرستان‌های استان مازندران ایران است.

شهرستان بهشهر دارای سه شهر به نامهای بهشهر، گلوگاه و رستمکلا و دارای سه بخش به نامهای بخش مرکزی با دو دهستان میانکاله و کوهستان، بخش گلوگاه با دو دهستان کلباد و پنجهزاره، بخش یانه سر با دو دهستان شهداء و عشرستاق.[۱]

جمعیت بهشهر[ویرایش]

طبق آخرین سرشماری جمعیت شهرستان بهشهر بالغ بر ۱۸۷۱۸۴ نفر می‌باشد که ۱۰۹/۱۸۰ نفر در مناطق شهری و ۷۸۵۳۲ نفر در مناطق روستایی زندگی می‌کنند.[۲]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

شهرها: خلیل شهر، رستمکلا و بهشهر

مشخصات[ویرایش]

شهرستان زیبای بهشهر یکی از شهرستان‌های استان مازندران است که از شمال به خلیجِ میانکاله، از شرق به شهرستانِ کردکوی، از جنوب به دامنه‌های البرز و شهرستانِ دامغان و از غرب به شهرستانِ ساری و نکا محدود می‌شود. بهشهر به دلیلِ آب‌وهوای معتدل و بس‌یار مطبوعش، در طولِ تاریخ هم‌واره موردِ توجّهِ گردش‌گران، دل‌باختگانِ طبیعت و شاهان و خوانینِ محلّی بوده است و وجود کاخ‌های متعدد در این منطقهٔ دیدنی از استان مازندران؛ گواهی برای این ادعاست.

بهشهر در طول تاریخ به نامهای مختلف از جمله «کبودجامه»، «پنج‌هزاره»، «نامیه»، «تمیشه»، «قره‌طغان» و «خرگوران» و «اشرف» خوانده شده است.[۳] طبقِ اسنادِ تاریخیْ این ناحیه در سالِ ۱۰۲۱هجریِ‌قمری توسّطِ شاه‌عبّاسِ اوّل خریداری شده و از آن پس بوده که نامِ «اشرف» یا «اشرف‌البلاد» گرفته است؛ یعنی شریف‌ترینِ شهرها که اقامت‌گاهِ شاه‌عبّاسِ اوّل در مازندران بود. «میرزاغلام‌حسین‌خانِ أفضل‌المَلِکِ‌مستوفی» (متخلّصِ به المعی، مترجم، مورّخ و ادیبِ عصرِ قاجاریه) در کتابِ «س‍ف‍رِ م‍ازن‍دران و وق‍ای‍عِ م‍ش‍روطه» (معروف به رکن‌الأسفار)[۴] وجهِ تسمیهٔ دیگری را هم برای اشرف ذکر می‌کند. او معتقد است زمانی که شاه‌عبّاس این شهر را به صورتِ مدرن و امروزی بنا نهاد، پاره‌ای از درباریان گفتند «هنا أشرفُ مِن فَرَح‌آباد» (که نامِ دیگراستراحت‌گاهِ تابستانهٔ شاه‌عبّاس بوده) و هم‌این کلمه به مذاقِ شاه خوش آمد و به عنوانِ نامِ این شهر برگزیدش.[۵] «اسکندربیکِ ترکمانِ‌مُنشی» (مورّخِ صفوی) در کتابِ «تاریخِ عالَم‌آرای عبّاسی»اش[۶] دربارهٔ بنای این شهر می‌نویسد: «باغ‌ها و عمارتِ عالی از قبیلِ کاخ، حمّام، تالارها و بیوتاتْ توسّطِ استادانِ چیره‌دست ساخته شده است.»

از جمله دیدنی‌های این شهرستان می‌توان به مواردِ زیر اشاره نمود:[۷] مجموعهٔ تاریخیِ سدِ عبّاس‌آباد (شاملِ جنگل، دریاچه، قصر، حمّام و برج‌های تاریخی)، مجموعهٔ باغِ صفوی (یا باغِ شاه)، عمارت چهل‌ستون (یا پارکِ ملّتِ فعلی)، بنای تاریخیِ چشمه‌عمارت، کاخِ صفی‌آباد، کاخِ صاحب‌الزّمان، امام‌زاده‌عبداللهِ سفیدچاه، شبه‌جزیرهٔ میانکاله، خانهٔ قدیمیِ احمدعلی‌خانِ هزارجریبی، حسینیهٔ شیخ‌علی‌زاده، عمارتِ افغان‌نژادِ قره‌تپّه، غارهای التپّه، هوتو و کمربند (با قدمتِ هفتادهزارسال و شاملِ نشانه‌هایی از دورانِ یخچال، عهدِ آهن، نوسنگی و آغازِ پارینه‌سنگی)، روستاهای کِنِت، التپّه و تروجن (شهیدآباد)، برجِ آرام‌گاهیِ امیرکمال‌الدّین در روستای کوهستان، آتش‌کده و بقعهٔ بابلکانیِ روستای آسیاب‌سَر، پناه‌گاه حیاتِ وحشِ میانکاله، سنگِ‌چشمهٔ گلوگاه، آبشار زنگت، آبشارِ سنگِ نو، چشمهٔ پلنگ‌خِیْل، ارتفاعاتِ فَکِسْتِل، دریای چهارفصل، جنگلِ پاسَنْد، تپّه‌همایون، تالاب و منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ زاغمرز، آتش‌کدهٔ کوسان و سایت‌موزه و تپّهٔ تاریخیِ گوهرتپه (به عنوانِ شاخصِ مطالعاتِ پیش از تاریخِ منطقه).

مشاهیر و فرهیختگان[ویرایش]

از علما و مشاهیر و فرهیختگانِ این شهر می‌توان به اشخاصِ ذیل اشاره کرد:

  • فقیه صمدانی وعارف الی الله حضرت آیه الله العظمی آقا شیخ ملا اسدالله فاضلی (ره)(ابوالزوجه آیت الله سید محسن نبوی اشرفی) *آیت الله سید محسن نبوی اشرفی (ابوالزوجه آیت الله میرزا هاشم آملی لاریجانی)
  • مرحوم حجه الاسلام والمسلمین حاج شیخ علی فاضلی (فرزند ملا اسدالله و دایی مادر لاریجانی‌ها)* سید عبدالکریم هاشمی نژاد*[سید حبیب‌الله برهانی]] (آیت الله برهانی)
  • سردار رفیع یانسری (ملقب به محمد باقر خان سرتیپ از حاکمان منطقه در زمان قاجار)
  • محمد علی ییلاقی اشرفی (رئیس و عضو سابق شورای اسلامی و انجمن شهر بهشهر و از خیّرینِ منطقه)
  • حجه الاسلام والمسلمین حاج شیخ روح‌الله فاضلی (نوه آیه الله آقا اسدالله فاضلی) استاد حوزه ودانشگاه
  • مرحوم آیه الله حاج شیخ ابوالحسن ایازی
  • بسیجی جانباز حاج علی داودی فرمانده جنگ شهری بندرترکمن و گنبد با سابقه ۴۰ ماه در جبهه بودن
  • سردار شهید محمد علی داودی فرمانده جنگ سپاه مریوان در چناره مریوان
  • پروفسور علی یخکشی (پدرِ دانشِ محیطِ زیستِ ایران)[۸]
  • خسرو معصومی (کارگردان و نویسنده)[۹]
  • منصور خورشیدی (دبیرِ ادبیّات، شاعر و منتقدِ شعر حجم)

یوسف ارغوانی فلاح (دبیر انجمن رباتیک، قهرمان و نائب قهرمان المپیادرباتیک ایران [[]]

خلیج میانکاله بهشهر[ویرایش]

شبه جزیره میانکاله بهشهر با طبیعتی بکر، محل اسکان پرندگان مهاجر، حیوانات وحشی در منطقه بوده وبعنوان یکی ازبزرگترین ومهمترین منابع حیات وحش در جهان به ثبت رسیده است. شبه جزیره میانکاله بهشهر با تپه‌های شنی ساحلی به طول ۵/۶ کیلومتر از دریا منفک می‌گردد. وسعت و بویژه دهانه آن به نسبت کاهش یا افزایش آب کم و زیاد و کوتاه و دراز می‌شود. فضای شبه جزیره مرغزار نیمه مشجری است که عمده‌ترین درختچه‌های آن را بوته‌های انار و تمشک وحشی تشکیل داده‌اند. همه ساله صدها هزار پرنده مهاجر، از انواع فلامینگو، قو و غازهای خاکستری، پیشانی سفید، قره غاز، انواع اردکها و مرگوس کاکلی در این شبه جزیره فرود می‌آیند و به تولید مثل و زمستان گذارنی می‌پردازند. البته این مکان به تازکی از این شهرستان و استان جدا شده و به استان گلستان پیوسته است.[۱۰]

تدوینِ اوّلیه: دانشجوی بهشهری ویرایش و تصحیح: محمّد مهدوی‌اشرف