تفرش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

پرش به: ناوبری, جستجو

تفرش

اطلاعات

کشور :

استان :

بخش :

جمعیت : (۱۳۸۳)

۱۲٬۵۵۵ ^[۱]

ارتفاع از سطح دریا :

۱۸۷۸ متر

پیش‌شماره تلفنی :

۰۸۶۲۶۲۲

وب‌گاه :

tafresh.net

تَفرِش یکی از شهرهای استان مرکزی در ایران است. شهر تفرش مرکز شهرستان تفرش است و در میان حلقه‌ای از کوهها قرار گرفته ‌است. این شهر حدودا در ۲۲۰ کیلومتری تهران جای دارد.

دیرینگی این شهر به پیش از اسلام می‌رسد و نام آن که در اصل «گبرش » بوده و از «گبر» به معنی زرتشتی می‌آید، گواهی بر این مدعاست.

روستاهای پیشین فَم و تَرخوران محله‌های اصلی شهر تفرش را تشکیل می‌دهند. دیگر روستاها که اکنون محله‌های این شهر هستند عبارت‌اند از: دادمرز، کوکان، دینجرد، طاد، آلویجان، قلعه محی الدین، طراران (بالا و پایین)، معین‌آباد و کوهین^[۲].

[ویرایش] دانشمندان و بزرگان

پروفسور محمود حسابی «پدر علم فیزیک نوین ایران»

نوشتار اصلی را بخوانید: محمود حسابی

استاد عباس سحاب «پدر علم جغرافیای ایران»
پروفسور احمد پارسا «پدر علم گیاه‌شناسی ایران»
دکتر ابوالقاسم بهرامی «پدر علم میکروب‌شناسی ایران»
دکتر عبدالکریم قریب «پدر علم زمین‌شناسی ایران» (اهل گرکان آشتیان)
دکتر محمد قریب «پدر علم پزشکی کودکان ایران» (اهل گرکان آشتیان)

نوشتار اصلی را بخوانید: محمد قریب

نظامي شاعرنامدار ايراني
شيخ طبرسي دانشمند بزرگ ايراني

به همین دلیل این شهر را «شهر پدران ایران» لقب داده‌اند.

استادان بزرگ هنر خوشنویسی مانند استاد فتحعلی واشقانی، علی منظوری حقیقی و عباس منظوری که از پیشکسوتان و بزرگان هنر خط ایران بشمار می‌آیند، نیز از این منطقه برخاسته‌اند. به دلیل اینکه دانشمندان و سخنوران زیادی از تفرش برخاسته‌اند، این منطقه به شهر «مشاهیر علم و ادب ایران» نیز مشهور شده‌است. این شهر به «شهر دانشگاهی» نیز معروف است. چرا که دارای دانشگاه صنعتی امیر کبیر در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا، مجتمع دانشگاه آزاد واحد تفرش و دانشگاه پیام نور است. و داراي مردمي تحصيل كرده و خونگرم و مهمان نواز مي باشد.

همچنین گفته می شود نظامی گنجوی شاعر نامدار ایرانی در این شهر و روستای ( تا) متولد شده است و این امر به بیت شعری در اشعار وی استناد می شود در تفرش پارکی توسط شهرداری به نام نظامی تفرشی نام گذاری شده است ولی تاکنون کسی در مورد اثبات این موضوع قدم پیش ننهاده است.ولي به استناد بيت شعري از شيخ بهايي و خود نظامي اين موضوع نزديك به اثبات به نظر مي رشد. و دیگر اینکه شیخ طبرسی نیز تفرشی بوده که در عربی خوب ترجمه نگردیده و به عبارتي ترجمه عربي تفرش طبرس گفته شده است از آنجا که دانشمندان ایرانی به دلیل عرف دینی و مذهبی آن زمان کتب خود را به عربی می نوشتند در برگردان ،تفرش به طبرس ترجمه شده است در تفرش میدان ورودی شهر به نام این دانشمند بزرگ ایرانی نام گذاری شده است .

[ویرایش] آثار تاریخی

بناها و آثار تاریخی و معماری که در این منطقه به چشم می‌خورد، بیشتر مربوط به دوران پس از اسلام است.

امامزاده ابوالعلی مهدی متعلق به دوران ایلخانی از نظر معماری چشمگیر است و جزو آثار ملی و به ثبت رسیده‌است.
مسجد جامع ششناو مربوط به دوران سلجوقیان
شاهزاده احمد، امامزاده محمد و امامزاده قاسم مربوط به دوران صفویه
بنای بی‌بی ستین که تاریخچه آن نامعلوم است.
تکیه زاغرم مربوط به دوره قاجار، از دیگر آثار ملی به ثبت رسیده این شهر است.
آب انبار بلور، آب انباری زیبا که با هنر معماری بسیار حرفه‌ای ساخته شده است و جزو آثار ملی به ثبت رسیده و توسط سازمان میراث فرهنگی بازسازی شده‌است.

از دوران پیش از اسلام نیز یادگارهایی در منطقه به جا مانده‌است که می‌توان از قلعه‌های گبری، سنگنگاره‌ها که در مناطق خاصی از بیابانهای تفرش قرار دارند و گورهای نشسته بر فراز روستای کبوران (گبران) نام برد. از دیگر دیدنی‌های ناشناخته تفرش، آتشکده‌ است که بر فراز روستای کبوران جای گرفته و به «چهار طاقی» معروف است.

[ویرایش] صنایع دستی

محصولات تزیینی وهنری ساخته شده از مس، مهم‌ترین فعالیتهای صنایع دستی است که یکی از سوغات اصلی تفرش را تشکیل می‌دهد . فرآورده‌ها و فعالیتهای دیگر مردم، قالیبافی، گیوه دوزی، صنایع دستی مسی، خشکبار، زنبورداری، دامداری و مرغداری است.

[ویرایش] خصوصیات جغرافیایی

[ویرایش] پوشش گیاهی

در بیابانهای مستعد و استثنایی این منطقه نیز گیاهان متنوع وحشی و دارویی بسیار رشد می‌کند. همچنین گیاهانی نظیر زیتون و زعفران که در دوآب وهوای متفاوت رشد می‌کنند، هر دو در تفرش کشت می‌شوند. یکی دیگر از نامهایی که تفرش به آن معروف است «شهر گردو و بادام» است. علت خوب بودن این دو محصول در این منطقه، وجود درصد کمی آهک در خاک منطقه‌است. بزرگ‌ترین درخت گردو با محیط ۶ متر و قطر ۱٫۹ متر در روستای طراران (دلارام) قرار دارد و سالانه پانزده هزار عدد گردو می‌دهد.

[ویرایش] حیات وحش

با توجه به آب و هوا و اقلیمی که این منطقه دارد، انواع وحوش از قبیل قوچ، بز وحشی، گرگ، روباه، شغال، کبک، تیهو، بلدرچین، غاز، مرغابی وحشی، جوجه تیغی، سگ آبی، انواع موش آبی و موش کور، لاکپشت، خوکچه وحشی، خفاش، جغد، عقاب، قرقی، شاهین، سهره، بلبل، قناری، دارکوب، شانه به سر، دم جنبانک، کبوتر چاهی، قمری، انواع مار سمی و مار آبی یافت می‌شود.

[ویرایش] آب معدنی

یکی از جاذبه‌های طبیعی تفرش آب معدنی « چشمه گراو» است. این چشمه به فاصله ۵ کیلومتری تفرش میان دو روستای کبوران و طراران واقع گردیده و دسترسی به آن آسان است. آب آن معدنی و دارای خواص درمانی است.

[ویرایش] آبیاری

سیستم آبیاری و هدایت آب، از دیرباز در این شهر به صورت قنات و آب انبار بوده و ویرآبهای متعددی با توانایی مهندسی بالا، جهت مصارف شرب یا کشاورزی ساخته شده‌است.

[ویرایش] منابع

نوشتاری از فاطمه لولوئی در روزنامه ایران به تاریخ ۲۶/۰۶/۱۳۸۲.
وب‌گاه تفرش

[ویرایش] پانویس

[ویرایش] جستارهای وابسته

دانشگاه آزاد اسلامی تفرش

[ویرایش] پیوند به بیرون

	استان مرکزی
مرکز	اراک
شهرستان‌ها	آشتیان \| اراک \| تفرش \| خمین \| دلیجان \| زرندیه \| ساوه \| شازند \| کمیجان \| محلات
شهرها	اراک \| آستانه \| آشتیان \| پرندک \| تفرش \| توره \| خمین \| خنداب \| داودآباد \| دلیجان \| رازقان \| زاویه \| ساوه \| سنجان \| شازند \| غرق‌آباد \| فرمهین \| قورچی‌باشی \| کرهرود \| کمیجان \| مأمونیه \| محلات \| میلاجرد \| نراق \| نوبران \| نیمور \| هندودر
نقاط دیدنی	آتشکده خورهه \| آرامگاه پرفسور حسابی \| بازار اراک \| گلستان‌های محلات \| تپه تاریخی آوه \| خانه خمینی \| روستای هزاوه \| سد پانزده خرداد \| سراب عمارت \| غار چال‌نخجیر \| غار آزادخان \| قلعه مستوفی‌الممالک \| کاروانسرای دودهک \| مجموعه تاریخی نراق \| مدرسه سپهدار \| مسجد شش‌ناوه \| یخچال مهدی‌آباد