سربیشه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سربیشه
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان خراسان جنوبی
شهرستان سربیشه
بخش مرکزی
مردم
جمعیت ۶،۱۴۱ نفر [۱]
مذهب اسلام (شیعه و سنی)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۸۳۹ متر[۲]
اطلاعات شهری
ره‌آورد زعفران، زرشک، عناب، فرش، سنگ

سربیشه مرکز شهرستان سربیشه واقع در استان خراسان جنوبی است. جمعیت این شهر بنابر آمار سرشماری سال ۸۵ برابر با ۶،۱۴۱ نفر است.

ارتفاع آن از سطح دریا ۱۸۳۹ متر[۲] و دارای آب و هوای معتدل و خشک است.

شهر سربیشه در ۶۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر بیرجند و در مسیر راه بیرجند - نهبندان قرار دارد.

نام[ویرایش]

در مورد وجه تسمیه شهرستان سربیشه سه نظر وجود دارد. نظریه اول: در قسمت جنوب این شهر زمین آبخیز و سرسبزی وجود داشته و چون شهر در مدخل ورودی این محل سرسبز بوده به آن سربیشه گفته‌اند. نظریه دوم: این منطقه در روزگاران گذشته جنگل و محل تجمع پرندگانی مانند سار بوده است که به آن ساربیشه گفته‌اند و در گذر زمان به سربیشه مخفف شده است. نظریه سوم: چون این شهر در دشتی به ارتفاع ۱۹۰۰ متر از سطح دریای واقع شده است و به دلیل سردی هوا آن را سردبیشه نامیده‌اند که بعدها به سربیشه تغییر یافته است.

تاریخچه[ویرایش]

این شهر دارای قدمت تاریخی زیادی می‌باشد چنان‌که شیخ حسین آیتی بیرجندی در کتاب بهارستان نقل می‌کند: «سربیشه شهری است قدیمی که قبل از اسلام مردمان آن زردشتی بوده‌اند ». همچنین در کتاب نزهه‌القلوب حمدالله مستوفی آمده است که ابوبکر علی ابن الحسین قهستانی ممدوح فرخی سیستانی که از علما و ادبای عصر سلطان محمود غزنوی به حساب می‌آمده از این شهر بوده است.

سابقه ابنیه تاریخی بخش سربیشه به صدر اسلام و قبل از آن می‌رسد و آثار تاریخی آن از قبیل محوطه‌ها و تپه‌های باستانی، قلعه و خانه‌های قدیمی، غارها و روستاها نشان‌دهنده غنای فرهنگی و سابقه تمدنی این منطقه می‌باشد.

مشاهیر و فرزانگان[ویرایش]

دکتر کاظم معتمد نژاد (پدر علم ارتباطات ایران) تحصیلات: دکترای علوم سیاسی پاریس- دکتر مهدی بلالی مود (پدر علم سم شناسی ایران)تحصیلات: فوق تخصص توکسیکولوژی انگلیس، دکتر جمشید صباغ زاده تحصیلات : دکترای فیزیک اتمی از دانشگاههای آمریکا، دکتر غلامرضا خزاعی تحصیلات : دکترای تخصصی پوست، دکتر اسدا...یاوری تحصیلات: فوق تخصص بیماریهای کلیوی آلمان، دکتر محسن سربیشه ای تحصیلات: دکترای فیزیک بنیادی انگلستان، دکتر اسدالله زمانی پور تحصیلات: دکترای کشاورزی آمریکا

اماکن زیارتی، تفریحی و جاذبه های گردشگری سربیشه[ویرایش]

مزار بیبی زینب خاتون خواهر امام رضا (ع) مزار کاهی یا همان بقعه مبارکه بی‌بی زینب خاتون(س) در شهرستان سربیشه واقع شده است که از مهم‌ترین مکان‌های سیاحتی و زیارتی شهرستان به شمار می‌آید که همه ساله هزاران عاشق و شیفته اهل بیت (ع) از آن دیدن می‌کنند.این ارامگاه متعلق به خواهر امام رضا (ع) است.
مزار سید حامد علوی: واقع در روستای چنشت ، دهستان نهارجان بخش مود ، در فاصله 60 کیلومتری سربیشه و 8 کیلومتری مزار کاهی قرار دارد.
غار چنشت : در دامنه کوهی مشرف به روستای چنشت در دهستان نهارجان بخش مود و در 45 کیلومتری شهرستان سربیشه واقع شده است.
غار چهل چاه : در مجاورت غار چنشت در روستای چنشت قرار دارد.

غار چهل دختر : در سال 1374 در دامنه کوهی به نام چهل دختر در نزدیکی روستای کوچک کلاته آخوند که از سنگهای آهکی شکل گرفته است کشف شد.

روستای ماخونیک : در دهستان درح و در بخش مرکزی سربیشه در منطقه ای کوهستانی و در دامنه جنوبی کوه ماخونیک و در فاصله 80 کیلومتری شهر سربیشه واقع شده است .این روستا جزء هفت روستای شگفت انگیز کشور است .
چشمه آب ترش : در شمال شهرستان سربیشه از شکاف سنگهای آندزیت بازالت از زمین خارج می شود .
باغ و عمارت مود : باغ – قلعه مود به لحاظ مکانی در شهر مود و در فاصله 22 کیلومتری سربیشه قرار دارد.

زیارتگاه خواجه مراد : واقع در روستای خواجه مراد ، دهستان درح بخش مرکزی .

زیارتگاه سبز پوش سربیشه : واقع در روستای ماهیرود ، دهستان درح بخش مرکزی سربیشه .

مزار سر بریده : واقع در روستای فال ، دهستان نهارجان بخش مود سریشه .

مزار : واقع در روستای حسین آباد گواهی ، دهستان مود بخش مود سربیشه.

زیارتگاه سید معصوم : واقع در روستای شواکند ، دهستان مود بخش مود سربیشه.

مسجد گنجی سربیشه : مسجد گنجی سربیشه که در حال حاضر به مسجد امام حسین (ع) شهرت دارد ، در حاشیه خیابان مطهری سربیشه واقع شده است .

مسجد بزرگ سربیشه : مسجد بزرگ سربیشه که در حال حاضر مسجد چهارده معصوم نامیده می شود در خیابان مطهری در کوچه شهید رجبی مقابل مدرسه طالقانی واقع شده است .

مسجد پخت : در روستایی به همین نام و در دامنه رشته کوه باقران قرار دارد . این مسجد در دوره ی زندیه ساخته شده است.

مسجد چهکندوک : در روستای چهکندوک درفاصله حدود 5 کیلومتری جنوب شرقی سربیشه قرار دارد.

تپه چهکندوک : تپه چهکندوک کلاته سلیمان در شهرستان سربیشه روستای چهکندوک واقع است .

چشمه های آب معدنی[ویرایش]

  • چشمه آب گرم علم آباد : در شمال خاوری شهرستان و از شکاف سنگ های آتشفشانی از نوع آندزیت بازالت از زمین خارج می شود
  • آبگرم گندگان : در 12 کیلومتری سربیشه واقع است .
  • چشمه آب معدنی تناک : در روستای تناک از بخش مود شهرستان سربیشه قرار دارد .
  • چشمه آب معدنی سیاه دره : آب معدنی سیاه دره جنب کلاته سلیمان (بخش مود شهرستان سربیشه ) واقع است که آب آن به رنگ سبز کامل است.
  • مجتمع گردشگری اب درمانی ابترش: در 34 کیلومتری شمال غرب سربیشه واقع شده است.

منابع[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Falling Rain Genomics, Inc.
ارگ فورگ در نزدیکی بیرجند.

شهرستان سربیشه

بخش مرکزی
شهر

سربیشه 

دهستان روستاهای مهم بخش مرکزی
درح

بیشه | تجشک | چاه پنسر | خوشاب | درح | درخت توت | علی هدیه علیا | کفاز | کلاته شب | گلوباغ | لانو | ماخونیک | ماهی رود | مشوکی 

مومن آباد

اسکیونگ | تاج میر | چاه خو | خونیک | زولسک | سلم اباد | شیرگ اقا | علی اباد  کسراب | کون رودسیاهو | گزدز | نازدشت | نیک 

بخش مود
شهر

مود 

دهستان روستاهای مهم بخش مود
مود

اسفزار | بشگز | بیژائم | چهکند مود | حاجی آباد | شواکند | فنود | نوکند 

نهارجان

اصغول | چنشت | رزق | زیدر | کلاته سلیمان | گز | مختاران | میان رود