سید اشرف جهانگیر سمنانی
سیداشرف جهانگیر سمنانی (درگذشته ۸۰۸ ه.ق.؛ به روایتی ۲۷ محرم سال ۸۰۰ ه.ق.) از صوفیان و عرفای ایرانی نیمه دوم قرن هشتم و نهم هجری بود. وی از عرفای بزرگ شبه قاره هند بود و شهرت او بهویژه در هندوستان زیاد است. کتاب «لطایف اشرفی» او یکی از مهمترین کتابهای متصوفه به شمار میرود.[۱] جهانگیر سمنانی بنیانگذار شاخهٔ اشرفیه از سلسلهٔ کبرویه در کشمیر بود.[۲] همچنین در برخی منابع از وی با لقب مخدوم نیز یاد شدهاست.
محتویات |
زندگینامه [ویرایش]
پدر محمداشرف جهانگیر سمنانی، سلطان ابراهیم، حاکم سمنان بود و پس از وفاتاش محمداشرف جانشین وی شد، ولی پس از چند سال تارک دنیا شد و به فقرا پیوست. او در هفت سالگی، قرآن را به طور کامل از حفظ کرد.[۳]
وی در جوانی در سمنان نزد شیخ علاءالدوله سمنانی آموزش دید.[۴] وی اندکی قبل از درگذشت شیخ علاءالدوله به همراه میر سید علی همدانی، سمنان را ترک کرد. او در سن ۲۳ سالگی به هندوستان رفت و در نزد شیخ علاءالدین بنگالی به شاگردی پرداخت.[۳] جهانگیر سمنانی یک کبروی بود که پس از سکونت در کچهوچه (Kichawcha) در شرق سلطاننشین جوانپور در هند، شاخهٔ اشرفیه از سلسلهٔ کبرویه را بنیاد نهاد.[۵]
وی در سال ۸۰۸ هجری قمری درگذشت. در برخی منابع تاریخ درگذشت وی ۸۲۹ هجری قمری مصادف با ۱۴۲۵ میلادی ذکر شدهاست.
همعصران [ویرایش]
وی یکی از مریدان خاص مخدوم سیدجلال جهانیان جهانگشت بود.[۶] بدیعالدّین قطبالمَدار (معروف به شاه مدار، یکی از برجستهترین مشایخ هند) در یکی از سفرهای زیارتی به مکه همسفر سمنانی بود.[۷] سمنانی هنگام مسافرت خود به شیراز با حافظ دیدار کرد و هر دو با همدیگر راز و نیاز داشتند. در لطایف اشرفی که مجموعه سخنان سمنانی است، چندین جا از این ملاقات صحبت شده است.[۸]
آثار [ویرایش]
لطایف اشرفی او به دستیاری مریدش، نظام حاجی یمنی، گرد آورده شد.[۹] همچنین از جهانگیر سمنانی ۷۵ نامه به جای ماندهاست که حاجی عبدالرزاق حسنی حسینی سمنانی گیلانی پسر و جانشین او در ۸۶۹ هجری آنها را گرد آورد که بهنام «مکتوبات اشرفی» خوانده میشود.[۱۰] دیگر آثار او از این قرارند:[۳]
- بشارتالمریدین (در تصوف)
- سلوة العاشقین
- سکینة المشتاقین
پانویس و منابع [ویرایش]
- ↑ ادبیات فارسی در شبه قاره هند و پاکستان (وبگاه مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی)
- ↑ تصوف (بخش سوم)، تصوف در شبه قارهٔ هند (وبگاه دانشنامه جهان اسلام)
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ حقیقت، عبدالرفیع. تاریخ قومس. تهران: کومش، ۱۳۸۵. ISBN 964-7000-55-3.
- ↑ ولایت عرفانی دراندیشه علامه طباطبایی (وبگاه بلاغ)
- ↑ تصوف در هند (وبگاه مجذوبان نور، سلسله نعمت اللهی گنابادی)
- ↑ خدمات علمی و ادبی عارفان سهروردیه در سند (خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران - حیدرآباد)
- ↑ بدیع الدّین قطب المَدار (وبگاه دانشنامه جهان اسلام)
- ↑ با حافظ (وبگاه مجله فردا)
- ↑ ولایت عرفانی دراندیشه علامه طباطبایی (وبگاه بلاغ)
- ↑ دانشپژوه، محمدتقی. «دبیری و نویسندگی» (وبگاه مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی)