سید اشرف جهانگیر سمنانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آرامگاه جهانگیر سمنانی

سیداشرف جهانگیر سمنانی (درگذشته ۸۰۸ ه.ق.؛ به روایتی ۲۷ محرم سال ۸۰۰ ه.ق.) از صوفیان و عرفای ایرانی نیمه دوم قرن هشتم و نهم هجری بود. وی از عرفای بزرگ شبه قاره هند بود و شهرت او به‌ویژه در هندوستان زیاد است. کتاب «لطایف اشرفی» او یکی از مهم‌ترین کتاب‌های متصوفه به شمار می‌رود.[۱] جهانگیر سمنانی بنیان‌گذار شاخهٔ اشرفیه از سلسلهٔ کبرویه در کشمیر بود.[۲] همچنین در برخی منابع از وی با لقب مخدوم نیز یاد شده‌است.

زندگینامه[ویرایش]

پدر محمداشرف جهانگیر سمنانی، سلطان ابراهیم، حاکم سمنان بود و پس از وفات‌اش محمداشرف جانشین وی شد، ولی پس از چند سال تارک دنیا شد و به فقرا پیوست. او در هفت سالگی، قرآن را به طور کامل از حفظ کرد.[۳]

وی در جوانی در سمنان نزد شیخ علاءالدوله سمنانی آموزش دید.[۴] وی اندکی قبل از درگذشت شیخ علاءالدوله به همراه میر سید علی همدانی، سمنان را ترک کرد. او در سن ۲۳ سالگی به هندوستان رفت و در نزد شیخ علاءالدین بنگالی به شاگردی پرداخت.[۳] جهانگیر سمنانی یک کبروی بود که پس از سکونت در کچهوچه (Kichawcha) در شرق سلطان‌نشین جوانپور در هند، شاخهٔ اشرفیه از سلسلهٔ کبرویه را بنیاد نهاد.[۵]

وی در سال ۸۰۸ هجری قمری درگذشت. در برخی منابع تاریخ درگذشت وی ۸۲۹ هجری قمری مصادف با ۱۴۲۵ میلادی ذکر شده‌است.

هم‌عصران[ویرایش]

وی یکی از مریدان خاص مخدوم سیدجلال جهانیان جهانگشت بود.[۶] بدیع‌الدّین قطب‌المَدار (معروف به شاه مدار، یکی از برجسته‌ترین مشایخ هند) در یکی از سفرهای زیارتی به مکه همسفر سمنانی بود.[۷] سمنانی هنگام مسافرت خود به شیراز با حافظ دیدار کرد و هر دو با همدیگر راز و نیاز داشتند. در لطایف اشرفی که مجموعه سخنان سمنانی است، چندین جا از این ملاقات صحبت شده است.[۸]

آثار[ویرایش]

لطایف اشرفی او به دستیاری مریدش، نظام حاجی یمنی، گرد آورده شد.[۹] همچنین از جهانگیر سمنانی ۷۵ نامه به جای مانده‌است که حاجی عبدالرزاق حسنی حسینی سمنانی گیلانی پسر و جانشین او در ۸۶۹ هجری آنها را گرد آورد که به‌نام «مکتوبات اشرفی» خوانده می‌شود.[۱۰] دیگر آثار او از این قرارند:[۳]

  • بشارت‌المریدین (در تصوف)
  • سلوة العاشقین
  • سکینة المشتاقین

پانویس و منابع[ویرایش]

  1. ادبیات فارسی در شبه قاره هند و پاکستان (وب‌گاه مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی)
  2. تصوف (بخش سوم)، تصوف در شبه قارهٔ هند (وب‌گاه دانشنامه جهان اسلام)
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ حقیقت، عبدالرفیع. تاریخ قومس. تهران: کومش، ۱۳۸۵. ISBN 964-7000-55-3. 
  4. ولایت عرفانی دراندیشه علامه طباطبایی (وب‌گاه بلاغ)
  5. تصوف در هند (وب‌گاه مجذوبان نور، سلسله نعمت اللهی گنابادی)
  6. خدمات علمی و ادبی عارفان سهروردیه در سند (خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران - حیدرآباد)
  7. بدیع الدّین قطب المَدار (وب‌گاه دانشنامه جهان اسلام)
  8. با حافظ (وب‌گاه مجله فردا)
  9. ولایت عرفانی دراندیشه علامه طباطبایی (وب‌گاه بلاغ)
  10. دانش‌پژوه، محمدتقی. «دبیری و نویسندگی» (وب‌گاه مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی)