خواجه احمد یسوی

احمد یسوی
زادروز	۱۰۹۳ میلادی اسپیجاب، ترکستان.
درگذشت	۱۱۶۶ میلادی یسی، ترکستان ( قزاقستان کنونی)
پیشه	عارف، متصوف، شاعر

احمد یسوی متولد۱۰۹۳ میلادی در قصبه سایرام از توابع آق صو و وفات ۱۱۶۶ میلادی ترکستان یسی، قزاقستان متصوف ترک شاعر و بنیانگذار طریقت یسویه میباشد.

زندگی

دوران کودکی

احمد یسوی در قصبه سایرام واقع در ۱۷۶ کیلومتری شمال شرقی آق صو و از توابع ایالت آق صو در خطه ترکستان شرقی چین به دنیا آمد.با آنکه به صراحت نمی‌دانیم احمد یسوی در چه تاریخی تولد یافته‌است، میتوانیم حدس بزنیم که با نیمه‌های قرن پنجم مصادف بوده‌است. شیخ ابراهیم پدر احمد از معروفترین مشایخ سایرام بود با عایشه خاتون دختر موسی شیخ از خلفای خود ازدواج کرد و از این زن دختری بنام گوهر شهناز و پسری از نظر سنی کوچک تر بنام احمد بدنیا آمدند. احتمالا مادرشان پیشتر وفات کرده بوده که احمد در زمان فوت پدرش هفت سال داشت و تحت حمایت خواهر بزرگ خود قرار گرفته‌است. میتوان تخمین زد که یسوی در کودکی به هر دلیل که باشد به یسی آمده و در آنجا سکنی گزیده‌است.

نسب

با توجه به روایت خاندان شیخ ابراهیم بر این وجه به امام محمد حنفی بن علی بن ابیطالب منتهی میشد:شیخ ابراهیم بن شیخ الیاس بن شیخ محمود بن شیخ محمود(؟!) بن شیخ محمد بن شیخ افتخار بن شیخ عمر بن شیخ عثمان بن شیخ حسین بن شیخ حسن بن شیخ اسماعیل بن شیخ موسی بم شیخ مؤمن بن شیخ هارون بن شیخ الشیوخ بحر العرفان جبل الاطمینان قطب ترکستان خواجه اسحاق باب بن عبدالرحمن بن عبدالقهار بن عبدالفتاح بن امام الحنفی بن علی بن ابیطالب .

اشعار

مناجات نامه

الهی قادرا پروردکارا

رحم قیل بندنکا ای کردکارا

اجابت سندین و مندین مناجات

ای- ای ذوالجلال جمله حاجات

الهی جاجتیم¬نی سن روا قیل

کریم سن لطف ائله دردیم دوا قیل

الهی ذات پاکینک حرمتیدین

آییرکیل بیزنی شیطان زحمتیدین

منکا توفیق سوییدین سن ایچورکیل

کرم بیرله گناهیم¬نی کیچورکیل

که بیلماس¬ده گناه بسیار قیلدیم

کونکل¬لارنی بوزوب آزار قیلدیم

که هر عاصی ایرور رحمت¬کا لایق

کیل ای احد دعاغه بول موافق

منابع

• احمد یسوی و اسلام عامه نگارش: ایرنه ملیکوف ترجمه : محمد قجقی
• بنیاد فرهنگی فراغی گنبد

*early sufis (Mystics) in turkish lieterature By professor Mehmet Fuad köprülü , translation & explanation to persian: Tofigh H.Sohani (tehran ۲۰۰۸)